The aim and function of definite-term labor contracts in some cases legitimize a deviation from the model determined by indefinite-term employment. Moreover, the aim and function of definite term labor contracts affect the form of definite-term employment relationship. On the basis of the analysis of rules which govern the establishment and termination of employment relationship involving definite-term and trial period employment contracts, the paper is an attempt to present the current model of definite-term employment and its impact on the legal position of the parties to employment relationship.
Work represents a particular economical, social and psychological relevance to the worker. Because of a personal dimension of work, that involves human beings, it cannot be separated from workers. The approach to human labour as not a market product, but as a human being, is contained in the statement that ‘labour is not a commodity’, firstly expressed in the International Labour Organization’s 1944 Declaration of Philadelphia. The reference to this assumption more recently on the occasion of the 100th anniversary of ILO activities clearly evidence that the history of labour has come full circle and the idea of decent work for workers has returned to being the centre of labour law regulations. The concerns relating to the inadequate protection of workers coincided in time with the transformative change in the world of work. With this in mind, it is then worth considering more deeply whether a decent job is an ‘exclusive’ and ‘luxurious’ ideal, and leave outside its scope a number of workers who are in need of protection because of their unique situation. The position of Poland in this picture will be analysed.
Despite the change in the position of women and men in their social and professional life, which has taken place in the social awareness during recent years, women still continue to experience cases of unequal treatment. The labour market is one of the most important areas where the manifestation of unequal treatment based on gender can be noticed. Therefore the principle of equality in employment and the means of its implementation not only haven’t lost its importance but become especially significant in the current socio-economical situation. In the light of the foregoing, the purpose of this article is to present the positive actions as an instrument of implementation of the equality principle in employment between women and men under the EU and Polish legislation based on the views of doctrine and jurisprudence. The considerations that have been undertaken focus on showing the place of positive actions in the context of gender equality.
PL
Pomimo zmiany, jaka na przestrzeni ostatnich lat dokonała się w świadomości społecznej na temat pozycji kobiet i mężczyzn w życiu społecznym i zawodowym, kobiety w dalszym ciągu doświadczają przypadków nierównego traktowania. Rynek pracy stanowi istotny obszar, w którym dochodzi do przejawów nierównego traktowania ze względu na płeć. Tym samym zasada równości kobiet i mężczyzn oraz środki jej realizacji nie tylko nie straciły na aktualności, ale w obecnych warunkach społeczno-gospodarczych stały się szczególnie istotne. W świetle powyższych uwag celem niniejszego artykułu jest przedstawienie problematyki działań pozytywnych jako instrumentu realizacji zasady równości kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu na podstawie ustawodawstwa obowiązującego w UE i w Polsce oraz w oparciu o poglądy doktryny i orzecznictwa. Podjęte rozważania koncentrują się na ukazaniu miejsca działań pozytywnych w obszarze problematyki równości płci.
This paper offers an analysis of the selected issues of employment under civil law contracts. Due to the differences existing in the national legislation between employee and non-employee employment the use of civil law contract as a basis for employment has major social implications. At the same time, this issue remains extremely up-to-date due to the persistent scale of civil law contracting in place of traditionally concluded contracts of employment.
PL
Przedmiotem niniejszego opracowania jest kwestia wykorzystywania umów prawa cywilnego jako podstawy świadczenia pracy. Ze względu na istniejące w obowiązującym ustawodawstwie różnice w prawnym unormowaniu zatrudnienia pracowniczego i niepracowniczego stosowanie umów cywilnych w stosunkach zatrudnienia pociąga za sobą doniosłe skutki społeczne. Równocześnie kwestia ta pozostaje niezwykle aktualna ze względu na utrzymującą się skalę zjawiska zawierania umów cywilnoprawnych w miejsce tradycyjnie zawieranych umów o pracę. Z uwagi na ograniczone ramy opracowania podjęte rozważania koncentrują się na wybranych aspektach zatrudnienia na podstawie umów prawa cywilnego.
Jednym z zasadniczych problemów, jakie wiążą się z funkcjonowaniem na rynku pracy kategorii samozatrudnionych ekonomicznie zależnych jest określenie zakresu przyznanej im ochrony prawnej. Na gruncie polskiego porządku prawnego samozatrudnieni ekonomicznie zależni nie korzystają ze szczególnej ochrony, podobnej do tej, z jakiej korzystają pracownicy pozostający w stosunku pracy. Pojawia się zatem pytanie, jak w świetle konstytucyjnej zasady ochrony pracy, powinien zostać ukształtowany model ochrony pracy samozatrudnionych ekonomicznie zależnych, w szczególności, czy specyfika pracy świadczonej przez osoby w warunkach ekonomicznego uzależnienia uzasadnia wyodrębnienie samozatrudnienia ekonomicznie zależnego jako odrębnej kategorii prawnej i przyznania tej grupie zatrudnionych ochrony prawnej adekwatnej do ochrony zatrudnienia, z jakiej korzystają osoby świadczące pracę na podstawie stosunku pracy.
EN
One of the major problem related to the incidence of dependent self-employment on the labour market in Poland is the scope of the legal protection of their legal relationship. Under Polish law dependent self-employed are not benefited by any special legal protection, similar to that which enjoy employee in the subordinated employment relationship. The question therefore arises of how, in the light of constitutional principle of the protection of work, should be designed the model of legal protection of work of dependent self-employed, especially, whether the character of work performed under economic dependence justifies distinguishing dependent self-employment as a separate legal category and providing this group with legal protection adequate to the protection of employment which already enjoy employee in employment relationship.
This article concentrates on the evaluation of compliance of the Polish national labor law regulations with the standards of protection of the durability of employment relationship arising out of Article 24 of the Revised European Social Charter. This discussion was inspired by the issue of ratification of the Revised Charter by Poland that returned to the public discourse once again after its signature on 25 October, 2005. The adoption of the Revised Charter was connected with the pursuit of updating the Charter and adapting it to the changes occurring in the social and economic relationships. One of the “new” rights recognized in the Revised Charter is workers’ right to protection from dismissal without a valid reason, which – like the other rights provided for in the Charter – is regarded as a fundamental social right.
PL
Niniejszy artykuł koncentruje się na ocenie zgodności krajowych regulacji prawa pracy ze standardami ochrony trwałości stosunku pracy wynikającymi z art. 24 Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej (ZEKS). Asumptem do podjęcia niniejszych rozważań jest kwestia ratyfikacji ZEKS przez Polskę, która powróciła do dyskursu publicznego po raz kolejny od momentu jej podpisania w dniu 25 października 2005 r. Przyjęcie ZEKS związane było z dążeniem do aktualizacji i dostosowania Europejskiej Karty Społecznej do zmian w dziedzinie stosunków społecznych i gospodarczych. Jednym z „nowych” praw uznanych w ZEKS jest prawo pracowników do ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem z pracy, które wraz z pozostałymi prawami zawartymi w Karcie zalicza się do podstawowych praw socjalnych.
W dobie gospodarki opartej na wiedzy, elastyczność staje się istotna dla pracodawcy i pracownika. Dążenie do większej elastyczności na rynku pracy powoduje wzrost popularności atypowych form zatrudnienia, w tym także umowy o pracę na czas określony, które jednak są uważane za mniej bezpieczną formę zatrudnienia w porównaniu do umowy o pracę na czas nieokreślony. W tych warunkach istotnym wyzwaniem staje się zachowanie właściwej równowagi między elastycznością rynku pracy a bezpieczeństwem zatrudnienia. Opierając się na analizie regulacji prawnych o umowie o pracę na czas określony obowiązujących w Polsce i w Szwajcarii, przedmiotem niniejszego artykułu jest ustalenie jak powyższy stosunek został ukształtowany w odniesieniu do umowy o pracę na czas określony.
EN
In the time of a knowledge-based economy, flexibility has become increasingly important for both employers and employees. The process of making the labour market flexible leads to the greater popularity of atypical forms of employment, with fixed-term employment contracts among them, which are considered to be less consistent with the protective function of labour law in comparison with indefinite-term employment contracts. The right balance between labour market flexibility and job security has become a real concern. Taking into account the legal regulations on fixed-term employment contracts which are now in force in Poland and Switzerland, this paper determines how that relationship has been shaped in those countries with reference to fixed-term employment contracts.
A major problem pertaining to the operation of dependent self-employed entrepreneurs on the labour market in Poland is determination of the scope of legal protection granted to them. Under the Polish law, dependent self-employed persons do not enjoy any special legal protection, unlike employees who are bound by an employment relationship. The question therefore arises what – in the light of constitutional principle of work protection – the model of such protection should be, and in particular, whether the character of such work relationship makes it necessary to create of a separate legal category encompassing dependent self-employment and to provide this group with legal protection similar to the protection already enjoyed by employees bound by employment relationship.
Zwiększenie udziału kobiet na rynku pracy pozostaje pilną kwestią, z jaką zmierzyć się musi Europa w kontekście zjawiska starzenia się społeczeństwa, które jest postrzegane w kategoriach zagrożenia dla sytuacji społeczno-gospodarczej państw europejskich. Tymczasem w 2012 r. stopień partycypacji kobiet na rynku pracy był aż o 12,2% mniejszy od mężczyzn. Polska znalazła się w grupie państw o największej różnicy w udziale między kobietami a mężczyznami na rynku pracy. Jedną z przyczyn niższej aktywności zawodowej kobiet są trudności w łączeniu pracy zawodowej z obowiązkami rodzinnymi. Dla kobiet macierzyństwo oznacza długotrwałe bezrobocie, a nawet rezygnację z pracy zawodowej, w przypadku trudności z powrotem na rynek pracy. Prawo pracy może wpływać pozytywnie bądź negatywnie na sytuację kobiet na rynku pracy. W tym zakresie istotne znaczenie mają przepisy dotyczące czasu pracy. W oparciu o analizę obowiązujących regulacji Kodeksu pracy z zakresu czasu pracy podjęte rozważania koncentrują się na dostępnych sposobach zarządzania czasem pracy przez pracownikaw kontekście możliwości łączenia pracy zawodowej z realizacją obowiązków rodzinnych.
EN
Increasing the share of women on the labour market is an urgent issue that Europe must face in the context of aging society, which is perceived as a threat for the future socio-economic situation of European countries. However, in 2012 women’s participation in the labour market of the European Union was even by 12.2% lower than that of men. Poland was among the few countries with the greatest difference in the share of sexes on the labour market. One reason for women’s lower professional activity is the difficulties in combining work with family responsibilities. For many women maternity means long-term unemployment, or even resignation from a professional career, in relation to difficulties with returning to the labour market. Labour law may have a positive or negative impact on the situation of women on the labour market. An important regulation in this regard is one that regulates working time. Based on the analysis of the applicable regulations from the Labour Code, the article focuses on the available ways of working time management by the employee in the context of possible combining of work and the fulfilment of family responsibilities.
Balancing personal and professional spheres remains a major challenge for growing number of employees. This concerns, to a large degree, a family life of employee. Family responsibilities, more often than any other non-work commitments of employees, restrict their possibilities of preparing for, entering, participating in or advancing in economic activity. In the light of demographic and social changes, the protection of workers with family responsibilities evolved towards more „equal” approach to family responsibilities and broader than previously scope of family responsibilites as duties not only to young children of employees but also to other members of his family. This contribution aims to describe the selected isuues of protection of workers with family responsibilities.
PL
Równoważenie sfery prywatnej i zawodowej pozostaje sporym wyzwaniem dla coraz większej liczby pracowników. Dotyczy to w dużej mierze sfery życia rodzinnego. Obowiązki rodzinne, częściej niż inne obowiązki pozazawodowe, ograniczają zdolność pracownika do przygotowania się do działalności zawodowej, rozpoczęcia jej i uczestniczenia w niej. Wobec zachodzących zmian demograficznych i społecznych zagadnienie ochrony pracowników mających obowiązki rodzinne ewoluowało w kierunku „równościowego” podejścia do kwestii realizacji obowiązków rodzinnych oraz w szerszym niż dotychczas ujęciu zakresu obowiązków rodzinnych jako obowiązków nie tylko względem małych dzieci pracownika, ale także w stosunku do innych członków jego rodziny. Przedmiotem niniejszego opracowania jest zagadnienie prawnej ochrony pracowników mających obowiązki rodzinne. Ze względu na ograniczone ramy niniejszego opracowania zostały w nim podjęte jedynie niektóre aspekty ochrony pracowników ze względu na realizację obowiązków rodzinnych w Kodeksie pracy.
Work-life balance is one of the key aspects of rempote working which deserves our attentions. The current regulations of the Labour Code does not make any explicit reference to work-life balance idea. However, in the legislative changes during the last two decades there is a trend away to take better account of the values that underpin this idea, such as privacy, family and equality in employment and on the albour market. As if follows from the above considerations, in the regulations of Labour Code more emphasis should be put on the protection of employee working remotely against the clash between the professional and private spheres of employee’s life. This is the case for the rules for the use of remote work oand certain flexible forms of work organisation, which should be more „equal” in nature. Secondly, this i salso true for regulations on working time. The current regulations, that indirectly implement the right to disconnect, do not reflect specific risks for work-life balance, relating to the common use of information and communication technologies in employment relations.
PL
Równowaga między czasem pracy a czasem prywatnym pracownika jest jednym z aspektów pracy zdalnej, które zasługuje na szerszą uwagę. Obowiązująca regulacja Kodeksu pracy nie zawiera wyraźnego odwołania do idei równowagi między pracą i życiem prywatnym pracownika. W zmianach ustawodawczych przeprowadzonych na przestrzeni ostatnich dwóch dekad dostrzec można jednak tendencję do coraz szerszego uwzględniania wartości, które leżą u podstaw tej idei, takich jak prywatność, rodzina oraz równość w zatrudnieniu i na rynku pracy. Z przeprowadzonych rozważań wynika, że w przepisach Kodeksu pracy większy nacisk powinien zostać położony na ochronę pracownika świadczącego pracę zdalnie przed naruszaniem granicy oddzielającej czas pracy i czas prywatny. Dotyczy to zasad stosowania pracy zdalnej oraz wskazanych elastycznych form organizacji pracy, którym należałoby nadać bardziej „równościowy” charakter. Po drugie, dotyczy to regulacji czasu pracy. Obowiązujące regulacje, które pośrednio realizują skutek „prawa odłączenia”, nie uwzględniają specyficznych zagrożeń, jakie dla osiągnięcia wskazanej równowagi wiążą się z powszechnym użyciem w stosunkach zatrudnienia technologii informatycznych i telekomunikacyjnych.
Reakcją polskiego rządu na pandemię COVID-19 było podjęcie licznych działań, które spowodowały ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Podjęte decyzje budziły szereg kontrowersji ze względu na skalę obostrzeń pomimo niewprowadzenia żadnego z konstytucyjnych stanów nadzwyczajnych. W artykule poddano analizie skalę ograniczeń ustanowionych w trakcie pierwszej fali pandemii oraz podjęto próbę porównania ich zakresu z rozwiązaniami przewidzianymi dla stanu klęski żywiołowej.
EN
The reaction of the Polish government to the COVID-19 pandemic was the undertaking of numerous actions, which resulted in restrictions in running a business activity. The made decisions gave rise to controversies due to the scale of restrictions despite failure to implement any of the constitutional states of emergency. The article presents an analysis of the scale of restrictions set during the first wave of the pandemic, and an attempt was made to compare their scope with solutions envisioned for the state of emergency.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.