W artykule podjęta została analiza tego, co nowego do debaty o kondycji współczesnej wspólnoty politycznej wniosła dyskusja o relacji między troską a sprawiedliwością. Autor przybliża kategorię troski w filozofii i jej rozumienie ze szczególnym uwzględnieniem poglądów Virginii Held. Analizuje znaczenie relacji troski jako fundamentu dla prawidłowego funkcjonowania wspólnoty społeczno-politycznej i krytyki idei kontraktu społecznego podejmowane przez przedstawicielki etyki troski. W sposób krytyczny przedstawia konsekwencje założeń wspólnoty obywatelskiej przyjmowanych przez Held.
EN
In this article, an analysis was made of what’s new in the debate on the condition of the contemporary political community brought up by the discussion about the relationship between care and justice. The author introduces the category of care in philosophy and its understanding and with particular emphasis on the views of Virginia Held. He analyzes the importance of a relationship of care as the foundation for the proper functioning of the socio-political community and criticism of the idea of a social contract undertaken by representatives of the ethics of care. Critically, he presents the consequences of the assumptions of the civic community accepted by Held.
Roman Ingarden, opisując rzeczywistość moralną, posługiwał się językiem wartości. Niniejszy artykuł przedstawia opis wartości moralnych i analizę terminologii stosowanej do ich charakterystyki i wyjaśniania sposobu ich istnienia. Istotne znaczenie dla teorii wartości moralnych ma doświadczenie powinności i problematyka normatywności. Zbadanie obu zagadnień prowadzi do pytań o sposób powstawania nowych klas wartości moralnych i rozpoznawania powinności do ich realizacji. Przeprowadzone badania pokazują także trudności związane ze stosowaniem języka wartości w komunikacji zagadnień moralnych.
EN
When referring to moral reality, Roman Ingarden used the language of values. This article presents a description of moral values, and analyzes the terminology used to characterize them and explain their mode of existence. With regard to the theory of moral values, the experience of obligation and the problem of normativity are of crucial importance. An examination of both leads to questions about the way new classes of moral values emerge and the obligation to follow them is recognized. The discussion also reveals difficulties in the application of the language of values to the communication of moral issues.
This article discusses how to interpret the so-called Knobe effect, which refers to the asymmetry in judgments about the intentionality of the side effects caused by one’s actions. The observed tendency is explained through the “moral undertone” of the actions judged. So far, discussions have mostly been held among philosophers in the analytical tradition, who see the theory of morality largely as an ethics of rules. The analysis developed in this article advances the research carried out so far to include teleological ethics, most notably the tradition of Thomistic ethics. Philosophical discussions address the problem of normative orders, focusing in particular on two types of cognition concerned, respectively, with moral judgments and facts. Investigating this issue proves to be helpful not only to explain the Knobe effect, but also to better understand the very notion of an intentional action as employed in the philosophy of action. As a result of this analysis, the Author explains the existing asymmetry in the attribution of intentionality to actions with the respondents’ confusion between cognitive orders. This problem brings us to the issue of normative competences. In analysing the Knobe effect, normative competences would be responsible for the classification of the data collected and separation of the “purely informative” order from the order of moral judgments, referring to norms or values.
PL
W artykule podjęty zostaje problem interpretacji tzw. efektu Knobe’a, czyli pojawiającej się asymetrii w orzekaniu o intencjonalności wywołania skutku ubocznego. Występująca tendencja jest wyjaśniana „zabarwieniem moralnym” ocenianych czynów. Do tej pory dyskusje prowadzone były głównie wśród filozofów, którzy w znacznej mierze teorię moralności postrzegają jako etykę zasad. W artykule analizy rozszerzają dotychczasowe badania o nurt teleologiczny w etyce, a w szczególności o tradycję etyki tomistycznej. Dociekania filozoficzne koncentrują się na problemie porządków normatywnych, a w szczególności na dwóch typach poznania: informującego o ocenie moralnej i informującego o faktach. Zbadanie tego zagadnienia okazuje się pomocne nie tylko dla poszukiwań wyjaśnienia efektu Knobe’a, ale także lepszego zrozumienia samego zagadnienia intencjonalnego działania stosowanego w filozofii działania. W rezultacie występowanie asymetrii w przypisywaniu intencjonalności działaniom autor tłumaczy mieszaniem porządków poznawczych, które można sprowadzić do zagadnienia kompetencji normatywnych. Przy analizowaniu efektu Knobe’a kompetencje normatywne odpowiadałyby za rozróżnianie zbieranych danych poznawczych oraz porządku „czysto informującego” od porządku oceniającego, odnoszącego się do norm lub wartości.
This article defends the thesis that, in light of the postulates of liberal ethics, it is not possible to put forward universal arguments in support of any form of marriage. The existing forms of marriage should be either deemed unjust or founded on specific arguments recognized within a particular political community and determining the understanding of justice in a particular society. It defends the thesis that the requirement of universality, and consequently of impartiality, is not met, since behind every form of marriage there is a certain “minimum” anthropological approach. Marriage is discussed as a privilege granted to particular groups by the political community. The comments are made with reference to the discussion between Krzysztof Saja and Tomasz Sieczkowski concerning the problem of discrimination against same-sex couples in Polish legislation.
The characteristic asymmetry in ascribing intentionality, known as the Knobe effect, is widely thought to result from the moral evaluation of the side effect. Existing research has focused mostly on elucidating the ordinary meaning of the notion of intentionality, while less effort has been devoted to the moral conditions associated with the analysed scenarios. The current analysis of the moral properties of the main and side effects, as well as of the moral evaluations of the relationship between them, sheds new light on the influence of moral considerations on the attribution of intentionality in the Knobe effect. The moral evaluation of the relationship between the main and side effects is significant in that under certain circumstances it cancels asymmetry in intentionality ascription.
In the article, we present analyses and findings which add precision to the role of intentions and the relation between effects in attributing the intentionality of causing a side effect. Our research supplements and modifies numerous findings regarding the appearance of the so-called Knobe effect. The experiments and analyses show that the very originality of the story used by Knobe and the relationship between the evaluative properties of the main effect and the side effect results in an asymmetry of responses and contributes to the occurrence of the side-effect effect. Because of this, we reject the thesis that the mode of attitude of the agent to the caused side effect or that the social expectation of this attitude determine the attribution of the intentionality of the caused effect. On the contrary, we defend the thesis that it is the relationship between the evaluative properties of the main effect and those of the side effect, as well as the impact of a side effect on the main effect, that significantly influence the attribution of intentionality in causing a side effect.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.