Autorka, omawiając paradygmat zrównoważonego rozwoju, odnosi go do specyfiki małego miasta. W konsekwencji, zestawiając charakterystyczne czynniki, mające wpływ na rozwój małego miasta w duchu zrównoważonego rozwoju, podejmuje próbę zbudowania modelu takiego miasta, proponując narzędzie do jego sterowania i monitorowania w postaci zestawu kryteriów do spełnienia. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na dwa zasadnicze pytania badawcze: po pierwsze – co oznacza zrównoważony rozwój, po drugie – jak zrównoważony rozwój małego miasta różni się od ogólnie pojętego zrównoważonego rozwoju dużego miasta?
EN
The author, discussing the paradigm of sustainable development, refers it to the specificity of a small town. As a consequence, comparing distinctive factors influencing the development of a small town in a spirit of sustainable development, attempts to build a model of such a city, offering a tool for its controlling and monitoring in the form of a set of criteria. The article also attempts to answer two fundamental questions: first – what is the meaning of sustainable development, second – how the sustainable development of a small town differs from a broad sense of big city sustainable development?
Małe miasta to jednostki osadnicze o bardzo zróżnicowanej genezie i charakterze. Należą do nich małe miasta satelitarne większych ośrodków miejskich, a także miasta monofunkcyjne – zarówno historyczne miasta rolnicze, stanowiące ośrodek centralny dla otaczających obszarów wiejskich, jak i miasta, których funkcjonowanie opiera się lub opierało na bazie jednego zakładu przemysłowego. Większość z nich dotykają podobne, degradujące zjawiska społeczno -gospodarcze. Rozwiązywanie problemów małych miast wymaga szczególnej uwagi, bardzo indywidualnego podejścia przy poszukiwaniu alternatywnych funkcji i możliwości rozwoju zachowujących ich specyfikę. Pytanie oprzyszłość małych miast jest niezwykle istotne – jest to pytanie o jakość życia połowy Polaków. A właśnie poprawa jakości wszystkich dziedzin życia małych społeczności jest nadrzędnym celem filozofii Cittaslow – sieci miast dobrego życia. W tym przypadku, peryferyjne położenie i nienadążanie za najnowszymi trendami w globalnej gospodarce, chociaż na pierwszy rzut oka wydają się być dużą wadą, przy właściwej strategii rozwoju, pełnym wykorzystaniu własnych zasobów, a także znacznym zaangażowaniu mieszkańców, mogą stanowić podstawę do wzmocnienia własnej tożsamości i cieszenia się tym, co niesie ze sobą „prowincja”.
EN
The small cities are settlement units of a very diverse genesis and character. They include small satellite cities of large urban centres, as well as monofunctional cities - both historical and agricultural, forming a centre for the surrounding rural areas and also cities, whose operation is or was based on a single industrial plant. Most of them affect similar, degrading socio-economic phenomenon. Solving the problems of small towns requires special attention, very individual approach to the search for alternative functions and development opportunities retaining their specificity. Question about the future of small towns is extremely important - it is a question about the quality of life of half of the Polish people. And such improvement of the quality of all aspects of small communities life is an overarching goal of the Cittaslow philosophy. In this case, the peripheral location and falling behind the latest trends in the global economy, although at first glance seems to be a big disadvantage, with the right strategy development, full use of own resources, as well as significant involvement of residents, may lead to strengthening their identity and enjoying what the „province” brings.