European research on the difficulties in exercising the right to free movement of EU citizens and their family members. The study discusses the development of the material scope of the freedom of movement of persons in the EU, which is analyzed on the basis of the EU laws and regulations. Special attention with particular emphasis on European research currently being conducted in this regard. A broad perspective on the rights issuing from the freedom of movement is presented. However, the varied character of these rights and lack of coherence between different legal acts and instruments complicates the application of the freedom of movement principle in the EU Member States. Moreover, the EU Member States put into force different obstacles and restrictions in the access to social security schemes and benefits. This problem is addressed by the Court of Justice of EU in numerous legal judgments, where the broad understanding of the freedom of movement is supported.
XX
W opracowaniu dokonano analizy rozwoju zakresu przedmiotowego swobody przepływu osób na podstawie różnych regulacji prawa UE, ze szczególnym uwzględnieniem badań europejskich aktualnie prowadzonych w tym zakresie. Pokazano szerokie ujęcie uprawnień związanych ze swobodą przepływu osób. Jednak ich różnorodny charakter prawny, zwłaszcza brak spójności między rozmaitymi podstawami prawnymi, z których te uprawnienia wypływają, rodzi szereg problemów w ich stosowaniu w państwach członkowskich. Prawa krajowe bowiem stosują ograniczenia w dostępie do różnych uprawnień socjalnych, gwarantowanych z tytułu swobody przepływu osób w UE. Rangę problemu dostrzega TSUE i wydaje w tych sprawach liczne wyroki, potwierdzające słuszność szerokiego ujęcia uprawnień przypisanych swobodzie przemieszczania się osób w UE.
The article presents the current legal solutions adopted in the area of posting of workers under the provisions regulating the coordination of social security schemes in the EU legislation. The proposed changes in the area of posting are reviewed and the possible future threats are discussed. The commentary includes the position of social partners, experts and competent institutions.
PL
W artykule przedstawiono aktualne zasady delegowania pracowników na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Omówiono proponowane zmiany przepisów Unii Europejskiej z tego zakresu. Przedstawiono ocenę i zagrożenia. Uwzględniono w tej ocenie stanowisko partnerów społecznych, instytucji właściwej i ekspertów.
The right to social security is implemented primarily through the social security system – the basic public program implementing social security in Poland. Social insurance is implemented by the Social Insurance Fund, ie the stateowned special purpose fund, which is managed by the Social Insurance Institution. Its funds are primarily used for the payment of social security benefits. The implementation of the social security law has a specific financial dimension. The answer to the question of how much the implementation of this law requires is systemic analysis and evaluation.
PL
Prawo do zabezpieczenia społecznego realizowane jest przede wszystkim za pomocą systemu ubezpieczeń społecznych – podstawowego programu publicznego realizującego zabezpieczenie społeczne w Polsce. Zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych realizuje Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, czyli państwowy fundusz celowy, którego dysponentem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jego środki przeznaczane są przede wszystkim na wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Realizacja prawa do zabezpieczenia społecznego ma konkretny wymiar finansowy. Odpowiedź na pytanie, ile kosztuje realizacja tego prawa, wymaga systemowej analizy i oceny.
This paper presents the multi-pillar conceptual framework of pension systems in the member states of the European Union, and specifically Poland. The current old-age pension system legal regulations have been analysed. The paper also covers recent reforms introduced to the old-age pension system with particular attention to the changes of pensionable age.
PL
W artykule przedstawiono koncepcję filarowości systemów emerytalnych w państwach UE oraz w Polsce. Przeanalizowano obowiązujące regulacje prawne w polskim systemie emerytalnym. Opisano także zmiany wprowadzane w ostatnich latach w systemie emerytalnym, zwłaszcza te dotyczące wieku emerytalnego.
The study focuses on the EU regulations on the right to crossborder healthcare for persons moving within the EU, the aim of which is to ensure more efficient legal protection for those persons. In particular, it discusses the Directive 2011/24/EU from 9 March 2011 on the application of patients’ rights in crossborder healthcare. This Directive enables persons moving to another EU Member State to take advantage of the medical care services therein, though within the limits prescribed by the legal system of the state where the rights have been acquired. The Directive 2011/24/EU regulates legal obligations stipulating that the European Commis sion be engaged in enforc ing reference network building and information exchange within the process of efficient implementation of the crossborder healthcare provisions. Reference networks should assist in information exchange particularly in case of specialist treatment and rare disease treatment. Legal obligations stipulated by the crossborder healthcare regulations aim at ensuring that the rights of the EU citizens as patients are secured.
PL
Artykuł przedstawia regulacje unijne dotyczące prawa do opieki zdrowotnej osób korzystających z swobody przemieszczania się w UE, których celem jest zapewnienie bardziej skutecznej ochrony prawnej tym osobom. Przedstawia się prawo do opieki zdrowotnej przyjęte przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, która umożliwia wszystkim obywatelom UE udającym się do innego państwa UE korzystanie z usług zdrowotnych na terenie tego innego państwa, ale w zakresie przewidzianym w systemie, z którego uprawnienia nabyto. W art. 12 tej dyrektywy uregulowano zobowiązanie prawne, aby Komisja Europejska wspierała państwa członkowskie w rozwijaniu Europejskich Sieci Referencyjnych, skupiających świadczeniodawców i centra wiedzy w państwach członkowskich, w szczególności w zakresie chorób rzadkich. Sieci te powinny ułatwić dostęp do diagnostyki i leczenia oraz świadczenie wysokiej jakości opieki zdrowotnej pacjentom, których stan chorobowy wymaga szczególnej koncentracji, wiedzy specjalistycznej, ale także innych zasobów materialnych i pozamaterialnych koniecznych dla tego leczenia. Działania te mają służyć bardziej skutecznej realizacji prawa do opieki zdrowotnej obywateli UE.
Establishment of the European Labour Authority is part of the agenda set by the European Pillar of Social Rights. The European Commission has made a legislative proposal in this matter in March 2018. The general purpose of creating a new agency is to foster the realisation of free movement of workers within the internal market. The specific objectives of the new institution, potential benefits for the citizens, as well as the planned structure of the European Labour Authority are being discussed in the article. The analysis also covers the question of consistency of the proposed regulation with the existing provisions in the area of free movement of workers and other European policies.
PL
Jednym z etapów realizacji europejskiego filaru praw socjalnych jest powołanie Europejskiego Urzędu ds. Pracy. Komisja Europejska złożyła wniosek rozporządzenia w tej sprawie. Nadrzędnym celem powołania Europejskiego Urzędu ds. Pracy jest przyczynienie się do zapewnienia sprawnej mobilności pracowników na rynku wewnętrznym UE. W artykule omówiono przyczyny i cele powołania Europejskiego Urzędu ds. Pracy oraz jego strukturę. Odniesiono się do kwestii spójności z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki oraz innymi politykami Unii Europejskiej. Zaprezentowano korzyści dla obywateli UE i przedsiębiorców wynikające z powołania tego urzędu.
In Poland, vocational rehabilitation has been developed for many years. In order to decrease the number of people incapacitated to work and increase their participation in labour market it is necessary to provide conditions for their effective rehabilitation, which will ensure their return to workforce. A large portion of disabled persons are in productive age, so that after rehabilitation they could return to work. The present study discusses in detail the necessary factors for creating comprehensive rehabilitation services system in Poland. The findings of the study have also contributed to the plans for creating in Poland a comprehensive vocational rehabilitation centre. The presented theoretical basis should be followed in future by the practical implementation of vocational rehabilitation by the creation of the rehabilitation centre in Poland.
PL
W Polsce rehabilitacja zawodowa jest rozwijana od wielu lat. Dla zmniejszenia liczby osób niezdolnych do pracy i zwiększenia ich udziału na rynku pracy kluczowe jest stworzenie możliwości ich kompleksowej rehabilitacji: społecznej, medycznej i zawodowej. Tak zwana rehabilitacja „przed rentą” służy poprawie lub przywróceniu zdolności do pracy zarobkowej. Efektywność procesu rehabilitacji wymaga, aby działania rehabilitacyjne były podejmowane jak najwcześniej. Niedocenianie roli kompleksowej rehabilitacji w procesie leczenia skutkuje wzrostem liczby osób niezdolnych do pracy, które pobierają świadczenia rentowe. Tymczasem znaczną część osób niepełnosprawnych stanowią osoby w wieku produkcyjnym, które po prawidłowo przeprowadzonej rehabilitacji mogłyby powrócić do pracy lub byłyby zdolne do stworzenia sobie miejsc pracy. W artykule zawarto rekomendacje mające na celu stworzenie warunków kompleksowej rehabilitacji społecznej, zawodowej i medycznej. Podejmowane w trakcie trwania projektu zadania ostatecznie zostały wykorzystane do opracowania założeń powstania i funkcjonowania modelowego ośrodka rehabilitacji zawodowej w Polsce. Opracowanie jego teoretycznej koncepcji – według założeń wykonawców projektu – stanowić może asumpt do działań na rzecz utworzenia takiej placówki w najbliższej przyszłości w Polsce.
Brexit will be preceded by the negotiations between EU and UK. During this negotiations, it is necessary to seek the maintance of rights, which were acquired by polish citizens who had come to UK, as well as to establish a transitional periods by the time that the new rules will enter into force. In the area of social security systems, the legal solutions between Poland and UK should be grounded on established and developed EU legal solutions, regarding to the right to freedom of movement and the coordination of social security systems.
PL
Wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej będzie poprzedzone negocjacjami. W czasie tych negocjacji należy zabiegać o zachowanie praw nabytych przez Polaków przebywających w Wielkiej Brytanii i o ustanowienie odpowiednich okresów przejściowych przed wprowadzeniem nowych zasad. Rozwiązania prawne, które powinny obowiązywać w relacjach Wielka Brytania – Polska, w odniesieniu do systemu zabezpieczenia społecznego powinny się opierać na wypracowanych i utrwalonych w UE przepisach o prawie do swobodnego przemieszczania się i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
The paper presents the preliminary shape of the European Pillar of Social Rights, i.e. the document which will determine the future directions for employment policy and social policy of the European Union and its Member States, in particular the support for the labour markets and social security systems. European Pillar of Social Rights evaluates the future relevance of the EU social acquis communautaire. The document should build the modern mechanisms of monitoring the state of employment, and social security in EU Member States, and European policy in that scope. The Pillar is built with 20 key principles divided into three categories: 1) equal opportunities and access to the labour market, 2) fair working conditions, 3) social protection and inclusion.
PL
Artykuł przedstawia wstępny zarys europejskiego filaru praw socjalnych, który wyznacza kierunki działania dla polityki zatrudnienia i polityki społecznej Unii Europejskiej i państw członkowskich, w tym zwłaszcza wsparcie dla rynków pracy i systemów zabezpieczenia społecznego. Europejski filar praw socjalnych ma stanowić zebranie dotychczasowego dorobku prawnego w tym zakresie i ocenę jego przydatności na następne dziesięciolecia. Filar ten ma stworzyć nowoczesne mechanizmy monitorowania zatrudnienia i systemów społecznych w państwach członkowskich UE (szczebel krajowy) oraz odpowiednie działania na szczeblu unijnym. Zakres przedmiotowy filaru obejmuje trzy główne kategorie zagadnień: 1) równość szans i dostęp do zatrudnienia, 2) uczciwe warunki pracy zapewniające właściwy i stabilny podział praw i obowiązków między pracownikami a pracodawcami oraz 3) odpowiednia i zrównoważona ochrona socjalna.
The article analyses selected issues concerning expenditure of the Social Insurance Fund and other funds on benefits paid out by Social Insurance Institution in 2012–2018. The author focuses on the expenditure on old-age benefits (including bridging pensions), invalidity benefits, pre-retirement benefits, social rents, teacher’s compensation benefits, as well as sickness and maternity allowances, and the causes standing behind the state and dynamics of that expenditure
PL
W artykule przedstawiona została analiza wybranych aspektów finansowych wydatków FUS i innych źródeł na świadczenia pieniężne w latach 2012–2018, ze szczególnym uwzględnieniem wydatków na emerytury (w tym pomostowe) i renty, zasiłki i świadczenia przedemerytalne, renty socjalne i nauczycielskie świadczenia kompensacyjne
Oddajemy w Państwa ręce numer poświęcony różnym aspektom polskiego systemu emerytalnego, które były podnoszone w czasie przeglądu emerytalnego, przeprowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w 2016 r. pod hasłem Bezpieczeństwo dzięki odpowiedzialności. Jednym z tematów poruszanych w tym przeglądzie były właśnie kwestie odpowiedzialności obywateli za własną przyszłość po zaprzestaniu aktywności zawodowej. Odpowiedzialności, która wiąże się z działaniami jednostki budującymi kapitał finansowy na okres starości. Odpowiedzialności, której część Polaków nie chce wziąć na siebie i woli ją scedować na państwo. Z tymi zagadnieniami koresponduje sprawa edukacji ubezpieczeniowej i stanu świadomości ubezpieczeniowej społeczeństwa polskiego. Niestety, rozmaite wyniki badań nie zawierają optymistycznych danych. Badania Millward Brown i Instytutu Spraw Publicznych z 2016 r. informują, że wśród badanych: tylko 7% ma jakąś wiedzę na temat systemu ubezpieczeń społecznych; tylko 14% wie, skąd finansowane są emerytury; blisko połowa nie wie, czym jest Fundusz Ubezpieczeń Społecznych; tylko 1/4 wie, jakie instrumenty składają się na III filar systemu emerytalnego i tylko 1/4 odkłada indywidualnie pieniądze z myślą o zabezpieczeniu się na okres starości. Przegląd emerytalny skłonił zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych we współpracy z Instytutem Pracy i Spraw Socjalnych do przygotowania numeru „Polityki Społecznej” poświęconego tym właśnie zagadnieniom. Jednym bowiem z zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zapisanych w art. 68 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jest popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych. Również Instytut Pracy i Spraw Socjalnych ma wpisane w swoje zadania prowadzenie działalności informacyjnej i wydawniczej (§ 4 statutu IPiSS). Obie instytucje połączyły swoje siły, aby – przynajmniej w jakiejś części – podnieść i wzbogacić stan wiedzy Polaków o ubezpieczeniach społecznych i instytucjach je realizujących. W numerze zawarto teksty o różnym charakterze. Zwracają one uwagę na odmienne elementy systemu ubezpieczeń społecznych. W pierwszym zaprezentowano przebieg i efekty przeglądu emerytalnego, wykonanego w 2016 r. zgodnie z zaleceniem Rady Ministrów. Efektem tego przeglądu jest opracowanie zielonej i białej księgi. Zielona księga zawiera podsumowanie prac ekspertów, wyniki badań naukowych oraz głosów obywateli w debatach organizowanych przez oddziały ZUS. Zawiera diagnozę systemu emerytalnego w Polsce. Z kolei w białej księdze zamieszczono rekomendacje zmian tego systemu, które mają charakter wariantowy i doradczy. Kolejny tekst zawiera refleksje dotyczące funkcjonowania i reform systemu emerytalnego, o których mowa w przeglądzie emerytalnym, na tle międzynarodowych tendencji reformatorskich. Artykuł prezentujący konstrukcję prawną polskiego systemu emerytalnego analizuje obowiązujące regulacje prawne w tym systemie. Przedstawia koncepcję filarowości, która jest podstawą tego systemu. Przybliża także zmiany, jakie wprowadzono w ostatnich latach w tym systemie, zwłaszcza te dotyczące wieku emerytalnego. Artykuł o uposażeniu sędziów i uposażeniu rodzinnym stara się odpowiedzieć na pytanie, jaki charakter prawny powinna mieć renta rodzinna dla członków rodziny sędziego, który został przeniesiony w stan spoczynku i jak powinna być obliczana. Zawiera krytyczne uwagi dotyczące tego świadczenia. Następny tekst odnosi się do ubezpieczenia społecznego rolników. Ukazuje krótką historię ubezpieczeń rolników i ocenę funkcjonowania obecnego systemu oraz perspektywy jego zmian. Autor kolejnego artykułu przedstawia propozycje kilkudziesięciu zmian w treści ustawy o pracowniczych programach emerytalnych z 2004 r., które mają uprościć tworzenie i funkcjonowanie tych programów oraz zachęcić Polaków do oszczędzania w tej właśnie formie. O tym, jaka jest wiedza Polaków o ubezpieczeniach społecznych informuje kolejny tekst zamieszczony w numerze, który prezentuje wyniki badań dotyczących wiedzy i postaw wobec systemu ubezpieczeń społecznych. Wynika z nich, że jest ona dalece niewystarczająca, fragmentaryczna i uboga. Numer zamyka sprawozdanie z przebiegu debat zorganizowanych w ramach przeglądu emerytalnego 2016. Prezentowane są w nim głosy i opinie ekspertów o różnych uwarunkowaniach funkcjonowania systemu emerytalnego, a także propozycje jego zmian. Zdajemy sobie sprawę, że ten numer czasopisma nie wyczerpuje wszystkich aspektów związanych z ubezpieczeniami społecznymi, a zwłaszcza z systemem emerytalnym. Jednak jest jednym krokiem z wielu, które być może poszerzą wiedzę o tym ważnym obszarze ludzkiego życia i zbudują świadomość ubezpieczeniową obywateli.
The article presents legal determinants of realisation of free movement of services by the example of posting of workers. The article explains the circumstances of passing the directive 96/71, as well as the increasing problems with its application in UE Member States and EU Court of Justice case-law in the following years, which led to the passing of an important amendment of the directive in 2018.
PL
W artykule przedstawiono aktualne zasady delegowania pracowników na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Omówiono proponowane zmiany przepisów Unii Europejskiej z tego zakresu. Przedstawiono ocenę i zagrożenia. Uwzględniono w tej ocenie stanowisko partnerów społecznych, instytucji właściwej i ekspertów.
The study presents the outcomes of the Europeanwide research on the relationship between tax law and social security schemes. The relation between taxes and social contributions is discussed both in formal and practical terms. On the one hand the provisions are complicated while on the other there are no anti-collision provions in the European legal framework to prevent cumulation and overlapping in the area of taxes and contributions. Experts identify this situation as a potential obstacle for the free movement of workers across the EU. As a result, there is a growing need for further systematic study in this area to ensure both the freedom of movement of persons across the EU and reduction in problems and complication that may stem from current disparities in the national and European legal schemes.
PL
Artykuł przedstawia wyniki badań europejskich ustalających relację między prawem podatkowym a zabezpieczenia społecznego na poziomie krajowym oraz europejskim. Bada się jaki jest związek między składkami i podatkami zarówno w sensie formalnym i funkcjonalnym na tych poziomach. Wykazuje się, że częściej brak jest takiego związku. Przeprowadzona analiza pokazuje bardzo skomplikowany obraz badanej materii w tym różne podejścia prawne do zakresu pojęciowego składki i podatku w prawie krajów UE. Z jednej strony mamy do czynienia z bardzo zróżnicowanymi regulacjami krajowymi dotyczącymi obowiązków podatkowych z drugiej brakiem przepisów unijnych o charakterze norm kolizyjnych w tym obszarze. W konsekwencji potrzebne są dalsze badania w tym zakresie ‚które dostarczyłyby głębszej wiedzy i pozwoliły na ustalenie działań prawnych w tym zakresie .Obecny stan prawny jest w ocenie ekspertów europejskich określany jako będący przeszkodą w swobodzie przepływu obywateli UE. Jeżeli ktoś nie zmienia kraju swojego ośrodka życiowego oraz miejsca aktywności ekonomicznej podlega najczęściej prawu podatkowemu i składkowemu kraju tej aktywności ‚jednak w razie zmiany i udania się do innego państwa UE sytuacja staje się bardzo skomplikowana z powodu bardzo dużych różnic prawnych podatkowych i składkowych w krajach UE.
W opracowaniu przedstawiono aspekty prawne i społeczne waloryzacji świadczeń w Polsce i innych współczesnych systemach zabezpieczenia społecznego. Zwrócono uwagę na problemy, które wynikają z przyjętych zasad waloryzacji, w tym konieczność badania i monitorowania ich skutków w zakresie gwarancji minimalnych dochodów osób uprawnionych do tych świadczeń.
EN
The work presents the legal and social aspects of social insurance benefit indexation in Poland and other contemporary social insurance systems. Attention is drawn to the problems which arise from the principles of indexation adopted, including the need to research and monitor their effects in guaranteeing the minimum of incomes to those entitled to these benefits.
International Labour Organization has been established hundred years ago with a purpose to institute mechanisms establishing common standards and certain international regulatory framework in response to the globalization processes associated with growing trade, increased competition between countries, increased migration and capital movements. After the World Wart 2 renewed ILO has been expected to become important element of the global governance system. Since the last decades of 20th century, new wave of globalization coupled with deregulation weakened both position of labour in the global economy and that of the ILO. As a consequence, increased inequalities and other consequences of spontaneous unregulated globalisation fuelled populist backlash against free trade and liberal democracy. Technological developments and associated changes in the world of business and the world of work call for the renewal of industrial relations, of concepts of employment relationship, tripartism and social dialogue. But like before, possibility of any improvement, including of restoring more equal bargaining position between parties to an employment relationship, lies in effective use of the freedom of association and the dialogue – founding principles of the ILO. Key
The article discusses the impact of European integration on social policy in Poland. Though social policy remains mainly the competence of the EU member states, EU impact on social policy has been clear, already since Poland’s preparation to the membership, thus for more than 20 years. Free movement of workers was the most difficult issue during the accession negotiations, due to fears of the old member states. During the integration, Polish law, especially in the area of labour law, was adjusted to the EU law. Poland entered the EU system of social security coordination An indirect impact of integration has been substantial, especially through contributing to catching up in the level of development.
The article analyses the social security standards of the International Labour Organisation (ILO), in particular the Convention No 102 concerning minimum standards of social security. The degree of implementation by Poland of this most important social security convention is evaluated.
PL
Artykuł omawia standardy Międzynarodowej Organizacji Pracy w obszarze zabezpieczenia społecznego, a głównie Konwencję nr 102 MOP dotyczącą minimalnych norm zabezpieczenia społecznego. W tekście prezentuje się ocenę realizacji przez Polskę tej najważniejszej konwencji w obszarze zabezpieczenia społecznego oraz wnioski wynikające z tej oceny
The article discusses the social security standards of International Labour Organisation (ILO), mainly the ILO Convention No. 102 on minimum social security standards. The paper presents an assessment of the implementation by Poland of this key social security convention and conclusions drawn from the assessment.
The purpose of this paper is to describe the proceedings during the Old-Age Pension Policy Review 2016 – Security through Responsibility conducted by Social Insurance Institution (ZUS). The first phase of the review, appointed automatically every three years by the law from 2011, comprised number of open debates in most major Polish cities. The paper covers concisely all the main topics that were being touched upon during the debates. The second phase of the review process consisted in creating a green paper on Polish old-age pension policy, ie. deep analysis and diagnosis of the current situation in the field. The final stage of the review produced a white paper on Polish old-age pension policy, which is a set of recommendations for reforms of different scale and scope in a given policy.
PL
Celem artykułu jest przybliżenie przeglądu systemu emerytalnego, który został przeprowadzony w 2016 r. pod hasłem „Bezpieczeństwo dzięki odpowiedzialności”. Odpowiedzialnym za ten przegląd był Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W ramach przeglądu przeprowadzono wiele otwartych debat w największych miastach Polski, podczas których poruszano najważniejsze problemy systemu emerytalnego oraz dokonano diagnozy systemu emerytalnego. Diagnoza zaprezentowana w zielonej księdze stała się podstawą do opracowania białej księgi, prezentującej wiele rekomendacji reform systemu emerytalnego
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.