Artykuł recenzyjny (recenzja naukowa) książki Ekoinnowacje w miastach Eco-innovations in cities Anna Szelągowska, Marek Bryx, redakcja naukowa CeDeWu, Warszawa 2016, s. 174
PL
Artykuł recenzyjny (recenzja naukowa) książki Ekoinnowacje w miastach Eco-innovations in cities Anna Szelągowska, Marek Bryx, redakcja naukowa CeDeWu, Warszawa 2016, s. 174
Celem artykułu jest ocena zdolności finansowych polskiego społeczeństwa wobec przeobrażeńgospodarki odpadami. Kierunek tych przeobrażeń ukazują m.in. kolejne nowelizacje ustawyo utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Celem tych zmian jest przede wszystkim przeobrażeniepolskiej gospodarki odpadami zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej. Artykuł powstał jako rezultatbadania mechanizmów ustalania maksymalnych i minimalnych stawek opłat za gospodarowanie odpadamikomunalnymi. Badanie opierało się na analizie danych statystycznych, wywiadów przeprowadzonychw gminach oraz wynikach ankiet. Z analizy danych GUS oraz wyników badań przeprowadzonychprzez autora wynika, że:1. Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie nie przyniosła do tej pory oczekiwanychrezultatów, tzn. zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska, rozumianego głównie jakozmniejszenie liczby dzikich składowisk odpadów.2. Niektóre przedsiębiorstwa odbierające odpady składują je również w lasach czy rowach lub wyrobiskach,obniżając w ten sposób koszty operacyjne.3. Polskie społeczeństwo jest w stanie płacić więcej za usługi komunalne, w tym za odbiór odpadów,co może przyczynić się z jednej strony do podwyżki opłaty, a z drugiej do pośredniego sfinansowaniadroższych, ale prośrodowiskowych regionalnych instalacji do przetwarzania odpadówkomunalnych (RIPOK).4. Prośrodowiskowe RIPOK pozwolą na obniżenie obecnie płaconych kar za niedotrzymanie środowiskowychzobowiązań unijnych i uniknięcie dodatkowych kar w przyszłości1.5. Inwestycje pro-środowiskowe mogą lokalnie i regionalnie pobudzić koniunkturę gospodarczą,stwarzając nowe miejsca pracy. Skala i wielkość tego procesu zależy od zaangażowania w teinwestycje lokalnych i regionalnych inwestorów.
EN
The aim of the article is to estimate the capability of sponsorship by the Polish society of the waste economy transformation, shown inter alia in next amendments to an act on the maintenance of clearness of wastes and order in municipalities, in direction indicated by the European Union. It has emerged as a result of research of common authors about capability of installation maximal and minimal rates of charges for municipal wastes incurred, but in consequence by inhabitants in context of municipal costs. Research was based on analysis of statistic data, interviews carried in municipalities and results of questionnaires. After the GUS analysis and the results of the author’s own study it turns out, that: 1. Amendments the act on the maintenance of clearness economy wastes and order in municipalities until now did not result in a decrease of environment pollution. 2. Some waste enterprises, which have won bids, at it seems store away partly in forests or ditches or pits, in this way lowering operative costs. 3. Polish society as from GUS data result can theoretically pay more for municipal services, including the receipt of waste comparing to this moment and this fact can increase the level of charge on the one hand but on the other hand can let to financing more expensive but pro-environmental regional installations for processing municipal waste. 4. Pro–environmental regional installations for processing municipal waste let to decrease the current fines for not keeping environmental union obligations, and will allow avoiding additional fines in the future. 5. Pro-environmental investments can prompt local and regional economic situation by adding new work-places. Scale and size of this process depends on engagement of local and regional investors to these investments.
W gospodarce komunalnej podobnie jak w innych sektorach gospodarczych mamy do czynienia z działaniami innowacyjnymi między innymi na poziomie produktowym, procesowym i organizacyjnym. Liderami w tym zakresie w Europie są przede wszystkim kraje skandynawskie oraz Niemcy i Szwajcaria. Innowacje produktowe znane od dłuższego czasu i procesowe dotyczą między innymi: pozyskiwania energii cieplnej i elektrycznej z paneli słonecznych i spalania odpadów komunalnych, wykorzystywania odpadów stałych i płynnych (ścieków) do produkcji energii dokonywane w tzw. kogeneracji branżach: odpadowej, cieplnej i wytwarzania energii elektrycznej. Innowacją organizacyjną w gospodarce komunalnej jest tworzenie komunalnych grup kapitałowych, dzięki którym można przez efekt skali obniżać koszty świadczenia usług komunalnych oraz gromadzić środki na badania i wdrożenia innowacyjne. Najbardziej zaawansowane w tym zakresie są również kraje zachodnie: Niemcy, Francja, kraje skandynawskie. Polska pomimo wielu inicjatyw proinnowacyjnych, w tym wykorzystania środków pomocowych z UE, aktywności ośrodków akademickich czy inicjatyw samorządów terytorialnych, między innymi Stalowej Woli, jest postrzegana jako kraj poza głównym nurtem innowacyjności. Średnio na milion mieszkańców notuje się 20 patentów rocznie wobec prawie 1500 w tzw. Wielkiej Szwajcarii. Propagacja wszystkich pozytywnych inicjatyw w zakresie innowacyjności przy wsparciu jeszcze niesprzedanych przedsiębiorstw branż komunalnych jest jedną z możliwości poprawy poziomu innowacyjności w Polsce. Dodatkowym rozwiązaniem byłoby tworzenie spółek europejskich łączących kapitał polski i zagraniczny, ale na tych samych zasadach dla obu typów kapitału.
The dynamic growth in consumption causes an increasing quantity of industrial and communal waste. The waste is the reason for many problems in all countries of the world, and preventing its abundant generation, its rational exploitation and, as the last resort, safe disposal is one of the important challenges posed to contemporary cities. Managing the waste economy or the waste management policy is the area of the interests of the European Union, both in legal and economic aspects. The legal aspects encompass the protection of the natural environment whereas the economic ones address the economical usage of waste under the municipal economy. Poland, following the E.U. trends, is adapting its legislation to the E.U. legislation. Thus it puts more weight to the ‘waste’ policy implementing some solutions in the area of waste management drawing on the Swedish or German models, i.e. trying, to give an example, to transform a part of the waste thermally this way generating fuel for the production of central heating and electric energy. The article is aimed at the presentation of the current issues in the area of the waste management policy in Poland, above all, pertaining to the amendment to the regulations covered by the Law on the Maintenance of the Order and Cleanliness in Communities. The article also aims to address the issues pertaining to the so-called “in house” orders connected with the management of communal waste by municipal companies.
PL
Dynamiczny wzrost konsumpcji powoduje powstawanie coraz większych ilości odpadów przemysłowych i komunalnych. Są one powodem wielu problemów we wszystkich krajach świata, a zapobieganie ich nadmiernemu powstawaniu, ich racjonalne wykorzystanie i w ostateczności bezpieczne unieszkodliwienie to jedne z najważniejszych wyzwań stojących przed współczesnymi miastami. Zarządzanie gospodarką odpadami czy polityka wobec zagospodarowania odpadów znajduje się w sferze szerokich zainteresowań Unii Europejskiej, jeśli chodzi zarówno o aspekty rozwiązań prawnych, w tym chroniących środowisko naturalne, jak i ekonomiczne wykorzystanie odpadów w ramach gospodarki miejskiej. Polska, podążając za trendami unijnymi, dostosowuje swoje prawodawstwo do prawodawstwa unijnego. W ten sposób przykłada się coraz większą wagę do polityki „odpadowej”, implementując niektóre rozwiązania w zakresie zagospodarowania odpadów z modeli szwedzkiego czy niemieckiego, próbując np. część odpadów przekształcać termicznie i uzyskać w ten sposób paliwo do produkcji ciepła i energii elektrycznej. Artykuł ma na celu zaprezentowanie bieżących problemów narosłych wokół polityki gospodarki odpadami w Polsce przede wszystkim w związku z nowelizacją regulacji zawartych w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Zostaną również przybliżone kwestie tzw. zamówień in house, związane z powierzeniem odbioru odpadów komunalnych własnym spółkom miejskim.
The article intends to illustrate the climate, social and primarily health effects resulting from the emission of various substances in the process of burning coal and waste, and the legal framework related to the issue of air pollution as a result of low emissions. The authors discuss also the main directions of the changes proposed in the so-called “anti-smog” law. The authors pose the thesis that Poland has still not solved problems of low emissions, despite the measures taken in the amendment to the Environmental Law. In their view, Poland still has a long way to go before it creates a low-carbon economy. The traditional use of coal in Poland hinders putting ecological changes into practice. Incineration of waste produced by households is another social pathology. Besides municipal waste, some hazardous waste also produced in households can be found. The level of environmental education is very poor in this respect. However, without significant actions, we will continue to destroy our own and our neighbours’ health, contribute to climate change as some climatologists’ think and pay penalties for failing to meet ecological commitments to the European Union as well.
PL
Artykuł ma celu przedstawienie skutków klimatycznych i społecznych, głównie zdrowotnych, emisji różnych substancji w procesie spalania węgla i odpadów oraz ramy prawne odnoszące się do kwestii zanieczyszczenia powietrza w wyniku niskiej emisji. Autor odnosi się również do głównych kierunków zmian proponowanych w tzw. ustawie antysmogowej. Autor stawia tezę, że w Polsce wciąż nie rozwiązano problemów dotyczących niskiej emisji pomimo podejmowanych działań wyrażających się w nowelizacji ustawy – Prawo ochrony środowiska. Jego zdaniem, przed Polską jest daleka droga do stworzenia gospodarki niskoemisyjnej. Tradycyjne wykorzystywanie węgla w Polsce utrudnia w praktyce wprowadzenie prośrodowiskowych zmian. Pewną patologią społeczną jest również spalanie odpadów wytwarzanych w gospodarstwach domowych. Wśród tych odpadów obok komunalnych można odnaleźć odpady niebezpieczne, także wytwarzane w gospodarstwach domowych. Poziom edukacji ekologicznej pozostawia wiele do życzenia. Bez podjęcia istotnych działań dalej będziemy niszczyli zdrowie swoje i sąsiadów, przyczyniali się, zdaniem części klimatologów, do zmiany klimatu i również płacili kary za niedotrzymanie prośrodowiskowych zobowiązań wobec Unii Europejskiej.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.