Autorzy prezentowanych tekstów podają w wątpliwość przekonanie o gospodarczym, finansowym i ziemskim kryzysie, z którym kler miał się zmagać przez ponad dwa stulecia. Analizują ów kryzys, wykorzystując w tym celu kwestionariusz pozwalający na przebadanie źródeł i ustalenie w ten sposób, do jakiego stopnia można faktycznie przyjąć, że mamy do czynienia z kryzysem, a następnie na przybliżenie czynników, które mogłyby go wyjaśnić, wreszcie na ustalenie, czy kryzys ów został przezwyciężony, czy też nie. Wydaje się, iż duchowieństwo musiało zmierzyć się z kilkoma kryzysami, które mniej lub bardziej były związane ze zmianami w podejściu państwa oraz z reakcjami wiernych i całego społeczeństwa. Samego duchowieństwa nie można też zwolnić z odpowiedzialności ze względu na nierówną jakość zarządzania, choć należy stwierdzić, że wpływ na nie miała niekorzystna sytuacja ekonomiczna. Błędem byłoby jednak wierzyć w istnienie ogólnego, nieprzerwanego i nieodwracalnego kryzysu, ponieważ w tym okresie były momenty wytchnienia, szans i ratunku; niektóre instytucje kościelne radziły sobie z kryzysem lepiej niż inne dzięki temu, że osiągnęły krytyczną wielkość, dzięki swoim umiejętnościom czy też dzięki przypadkowi.
EN
The authors challenge the belief in an economic, financial and land crisis which the clergy apparently faced for over two centuries. They examine the crisis, using a questionnaire allowing them to question the sources and thus to determine to what extent it is really possible to assume that we are dealing with such a crisis, then to bring to light factors which could explain it, and, finally, to establish whether the crisis was overcome or not. It seems that the clergy had to face several crises, all more or less associated with changes in the attitude of the state, as well as with reactions of the faithful and of society as a whole. The clergy themselves should not be exempt from responsibility due to the uneven quality of their management, although it has been affected by unfavourable economic circumstances. It would be wrong, however, to believe in a general, continuous, irreversible crisis, as there were moments of respite, opportunity and salvation; some ecclesiastical institutions have managed to overcome the crisis better than others by reaching a critical size or thanks to their skills, or by chance.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.