Asystent sędziego jest osobą, która przygotowuje propozycje dla sędziego i pomaga mu w organizacji pracy. Z uwagi na zmianę w przepisach postępowania cywilnego asystenci sędziów mogą obecnie wydawać niektóre rodzaje zarządzeń. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, w jakich rodzajach spraw takie zarządzenia mogą być wydawane, a także ocenić przyszłe konsekwencje zmiany w prawie. Powstaje też kluczowe pytanie: czy asystenci sędziego powinni móc wydawać takie zarządzenia? Czy nie powinno być to zastrzeżone tylko dla sędziów?
EN
The judge’s assistant is a lawyer who prepares proposals for the judge and helps them in the process of organising their work. Due to a change in the civil procedural rules, they are now able to issue certain types of orders. In my paper, I would like to try to answer the question of what type of cases such orders may be issued in, as well as to assess the future consequences of the change in law. The key question also arises; should judge’s assistants be able to issue such orders? Should it not be reserved for judges only?
The commented court decision of the Supreme Court refers to the issue of setting the time limit for filing an appeal in cassation if an attorney appointed for a party ex officio refused to file appeal in cassation, and then the complaint was filed by the party’s attorney of choice. The Supreme Court supported the position that in such a case, an attorney of choice may effectively file an appeal in cassation within the period open to the attorney appointed for a party ex officio. The commented judgment does not deserve to be approved of. Art. 124 § 3 of the Code of Civil Procedure should be interpreted strictly, since the party’s attorney by choice could have used the institution of reinstating a time limit regarding filing a cassation appeal.
PL
Glosowane postanowienie Sądu Najwyższego odnosi się do problematyki liczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, a następnie skargę tę wniósł imieniem tej strony pełnomocnik z wyboru. Sąd Najwyższy opowiedział się za stanowiskiem, że w takim wypadku pełnomocnik z wyboru może skutecznie wnieść skargę kasacyjną w terminie otwartym dla pełnomocnika z urzędu. Komentowane orzeczenie nie zasługuje na aprobatę. Art. 124 § 3 k.p.c. należy wykładać sposób ścisły, skoro pełnomocnik strony z wyboru mógł skorzystać z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
The paper presents deliberations concerning adjudicating a case without undue delay, from the perspective of statements presented by judges which were gathered in the course of an empirical research project. The paper provides a voice in the discussion, focusing on some remarks made by the judges. The author, while interviewing judges and gathering questionnaires filled out by judges, collected a number of observations related to the time taken to hear cases. In the article it was shown that judges often pay attention to the problem of significant workload, which also manifests itself in their experiencing different types of emotions. The judges at the same time highlighted positive emotions they felt when the case was successfully resolved early – thanks to a conciliatory attitude shown by the parties to the case, as well as negative emotions – when the parties undertake actions aiming at prolonging proceedings. The article also analyses the importance of an appropriate preparation for pronouncing a decision by judges. The judges more often than not declared that what they need to make a decision is proper consideration and that they often prefer to put off the decision, in order not to issue it in a hurry, under the influence of strong emotions. Moreover, it is shown in the article that from the judges’ perspective experience gathered over the years is significant and it can be very helpful in adjudicating.
PL
W tekście prezentowane są rozważania odnoszące się do rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki z perspektywy wypowiedzi przedstawianych przez sędziów, które zgromadzono w toku prowadzonych badań empirycznych. Artykuł stanowi głos w dyskusji, przybliżając niektóre uwagi sędziów. Autorka, prowadząc wywiady z sędziami i gromadząc ankiety wypełnione przez sędziów, zebrała szereg spostrzeżeń odnoszących się do czasu rozpoznawania spraw. W tekście ukazano, że sędziowie często zwracają uwagę na problem znacznego obciążenia pracą, co przejawia się również w odczuwaniu przez nich różnego rodzaju emocji. Sędziowie akcentowali przy tym odczuwanie emocji pozytywnych, gdy sprawy udawało się rozstrzygnąć szybciej - dzięki ugodowej postawie stron procesu, a także emocji negatywnych – gdy strony podejmują działania ukierunkowane na przedłużanie postępowań. W tekście analizuje się również znaczenie odpowiedniego przygotowania sędziego do wydania rozstrzygnięcia. Sędziowie niejednokrotnie deklarowali, że odpowiedni namysł jest im potrzebny do wydania orzeczenia i często wolą wstrzymać się z wydaniem decyzji, aby nie podejmować jej w pośpiechu, pod wpływem silnych emocji. W tekście ukazano również, że z perspektywy sędziów istotne jest też latami gromadzone doświadczenie, które może być bardzo pomocne przy orzekaniu
This article concerns on presenting the issue of the admissibility of obtaining reimbursement of food expenses incurred by victims during their convalescence as part of their claim for compensation. The purpose of the research was to answer the question whether, in the light of the achievements of the court’s jurisprudence to date, the compensation due to persons who have suffered damage to their health may include their food expenses during the period of their recovery. The research is based on a dogmatic method, an examination of the current legal status and an analysis of selected court rulings made in compensation cases, in which the injured parties covered with compensation claims the expenses incurred for food costs. The research methods indicated are supplemented by a review of statements made by representatives of the legal science on the subject. The jurisprudence practice of the judiciary in the matter of covering the compensation granted to persons who have suffered damage to their health for the cost of meals during their convalescence is uneven and no universally applicable model of resolving such claims has been developed. The assessment of the jurisprudence in cases of this type leads to the conclusion that in court practice, the possibility of including food expenses in the awarded compensation benefits for the injured party depends on the specific circumstances of a given case, as well as on the parties to the proceedings demonstrating appropriate evidence initiative.
PL
Przedmiotem badań stanowiących podstawę niniejszego artykułu jest problematyka dopuszczalności uzyskania przez osoby poszkodowane zwrotu poniesionych wydatków na żywność w okresie rekonwalescencji w ramach przysługującego im roszczenia odszkodowawczego. Celem przeprowadzonych badań było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy w świetle dotychczasowego dorobku orzecznictwa sądów odszkodowanie należne osobom, które poniosły uszczerbek na zdrowiu, może obejmować poczynione przez te osoby wydatki na wyżywienie w okresie dochodzenia do zdrowia. Badania opierają się na metodzie dogmatycznej, badaniu aktualnego stanu prawnego oraz na analizie wybranych orzeczeń sądowych zapadłych w sprawach odszkodowawczych, w których poszkodowani obejmowali roszczeniami odszkodowawczymi wydatki poniesione tytułem kosztów wyżywienia. Uzupełnienie wskazanych metod badawczych stanowi przegląd wypowiedzi przedstawicieli nauki prawa w przedmiotowej kwestii. Praktyka orzecznicza judykatury w materii obejmowania odszkodowaniem przyznawanym osobom, które poniosły uszczerbek na zdrowiu poniesionych przez nie kosztów wyżywienia w okresie rekonwalescencji jest niejednolita i nie został wypracowany dominujący model rozstrzygania o roszczeniach tego rodzaju. Ocena orzecznictwa w tego typu sprawach prowadzi do wniosku, że w praktyce sądowej możliwość zaliczenia wydatków na żywność do zasądzonych na rzecz poszkodowanego świadczeń odszkodowawczych uzależniona jest od konkretnych okoliczności danego przypadku, a także od wykazania odpowiedniej inicjatywy dowodowej przez strony procesu.
W obecnym stanie prawnym spadkobierca ustawowy może zawrzeć ze spadkodawcą umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia. Jej skutkiem jest traktowanie zrzekającego się dziedziczenia tak, jakby nie dożył on otwarcia spadku. Jednakże tak samo traktowani są również zstępni zrzekającego się dziedziczenia, mimo że nie są oni stronami umowy. Problematyka potrzeby uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego na zrzeczenie się dziedziczenia, którego skutki rozciągają się również na małoletnie dzieci zrzekającego się, nie została unormowana. Dominuje jednak zapatrywanie, iż de lege lata zezwolenie takie nie jest wymagane. Biorąc pod uwagę fakt, że skutki zrzeczenia się dziedziczenia rozciągającego się na małoletnie dziecko są identyczne jak skutki odrzucenia spadku imieniem małoletniego dziecka (w obu przypadkach uważa się je za niedożywające otwarcia spadku), wydaje się celowym wprowadzenie do systemu prawnego obowiązku uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego również na zawarcie umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia, jeżeli jej skutki obejmą małoletnie dzieci zrzekającego się. Przemawia za tym nadto wzgląd na ochronę dobra dziecka, które wobec zawarcia umowy zrzeczenia się dziedziczenia przez jego rodzica, może w niektórych przypadkach zostać nawet całkowicie pozbawione wszelkich uprawnień na gruncie prawa spadkowego, które by mu przysługiwały, gdyby umowa zrzeczenia się dziedziczenia nie została zawarta.
EN
In the current legal status, an intestate heir may conclude a contract with the person from whom he/she is to succeed, to waive succession to that person. It has the effect of treating the waiving person as if he/she did not live to the opening of the succession. However, the same treatment is also given to descendants of the person waiving succession, even though they are not parties to the contract. The issue of the need to obtain consent from a guardianship court to the waiver of succession, the effects of which also extend to minor children of the one who has waived the succession, has not been regulated. However, the de lege lata prevailing opinion is that such a consent is not required. Still, given that the effects of the waiver of succession covering a minor child are identical to the effects of rejecting the succession on behalf of a minor child (in both cases considered as not having lived to the opening of the succession), it seems appropriate to introduce into the legal system an obligation to obtain the consent of the guardianship court also to conclude a contract of waiving succession if its effects are extended to minors of the waiving person. The reason for this is the protection of the best interests of the child, who as a result of a contract of waiving succession entered into by his/her parent may, in some cases, be even totally deprived of any rights under the inheritance law which would be applicable to him/her if the waiver of succession were not concluded.
Zgodnie z art. 386 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd rozpoznaje ją w tym samym składzie, chyba że nie jest to możliwe lub powodowałoby to nadmierną zwłokę w postępowaniu. Taka regulacja jest kontrowersyjna, gdyż jako zasadę przewiduje, że sędzia ponownie orzeka w sprawie cywilnej, jeśli wydał już w sprawie orzeczenie. Obecna regulacja, zgodnie z którą ten sam sędzia ma orzekać w sprawie po raz drugi, może być postrzegana jako niewłaściwa z uwagi na treść innej regulacji prawnej. Na podstawie art. 386 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiąże zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego albo po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy w uchwale rozstrzygającej zagadnienie prawne wyraził odmienną ocenę prawną. W artykule zwrócono uwagę na regulację z perspektywy sędziów. Przedstawiono spostrzeżenia na temat trudnej roli sędziego, który ma wydać wyrok w sprawie po raz drugi. Skupiono się również na kwestii mechanizmów psychologicznych związanych z ponownym rozpatrzeniem zaskarżonej decyzji, która została zakwestionowana. Artykuł jest w części oparty na wywiadach przeprowadzonych z polskimi sędziami.
EN
According to art. 386 § 5 of Civil Procedure Code where the judgment is set aside and the case is referred to be re-examined, the court examines it in the same composition, unless it is not possible or it would cause excessive delay in the proceedings. Such a provision is controversial as, in principle, the judge will have to conduct the same civil case again – even if they already gave judgement in the case. The current regulation in which the same judge is to adjudicate in the case for the second time may be seen as inappropriate in view of the content of another legal regulation. According to art. 386 § 6 of Civil Procedure Code a legal assessment expressed in the statement of reasons for a judgment issued by the court of the second instance is binding on the court to which the case was referred and the court of the second instance in the case of re-examining the case. However, this does not apply to a situation when there was a change in facts or the legal situation, or when after the court of the second instance issued a judgment the Supreme Court of the Republic of Poland expressed a different legal assessment in a resolution settling a legal issue. In the paper I pay attention to the regulation from the judges’ perspective. I present some observations on the difficult role of a judge who is to pass the judgment in the case for the second time. I focus on the issue of psychological mechanisms relating to the reconsideration of a decision that has been challenged. The paper is partly based on the interviews with Polish judges.
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 162 k.p.c. strony reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników co do zasady mają obowiązek zgłaszania zastrzeżeń do protokołu celem odnotowania dostrzeżonych uchybień procesowych sądu – pod rygorem utraty prawa powoływania się na te uchybienia w czasie późniejszym. Owy rygor stosowany jest nawet jeśli następczo strona wypowie lub cofnie pełnomocnictwo. W artykule analizie poddano instytucję art. 162 k.p.c. zarówno w nowym, jak i w poprzednim kształcie. Zwrócono uwagę, iż aktualna treść art. 162 k.p.c. może budzić szereg wątpliwości interpretacyjnych, skoro odmiennie traktuje się zgłaszanie zastrzeżeń przez strony występujące w procesie samodzielnie w odróżnieniu od tych, które są reprezentowane przez zawodowych pełnomocników. W artykule zaakcentowano potrzebę wprowadzenia określonych zmian legislacyjnych – celem łagodzenia nadmiernego rygoryzmu tej regulacji.
EN
In accordance with the current wording of Article 162 of Code of Civil Procedure, the parties represented by professional proxies are, as a rule, obliged to raise objections that are recorded to the minutes in order to note the court’s observed procedural deficiencies - on pain of losing the right to invoke these deficiencies at a later date. This rigour applies even if subsequently a party terminates or withdraws the power of attorney. The article analyses the institution of Article 162 of the Civil Procedure Code in both its new and previous form. It was pointed out that the current content of Article 162 of the Code of Civil Procedure may give way to a number of doubts concerning interpretation, since the objections raised by the parties acting independently in the civil case are treated differently then those represented by proxies. In the article it was stated that there is a need to consider introducing certain legislative changes - in order to mitigate the excessive rigour of the current provisions.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.