Databases are a form of social performance. This means that their creation is, as Jon McKenzie says,a challenge to the social order – an attempt to stop the changes or to run them. Databases are constructedmainly in order to cognitively and technically control a fragment of reality, to increase theeffectiveness of our actions. Thus, although the database seems to be something sedate, dead set ofinformation, its essence lies in the startup of human action, and thus on the transformation of theexisting order. This starts with the collection of information and their transformation into the data,with correlation them with each other, seeking within them patterns and trends and in the end,using knowledge for transformation of reality. At each stage of constructing the database we encounterso performance – action that expresses a claim to change reality and that results in startingthe activity of individuals, stimulation of various forces. This look at the database promotes theirdefetishisation as hard reference point for our activity – they are at every stage the effect of overlappingof performative actions.
Głównym celem tekstu jest: po pierwsze, wskazanie, iż miasto to specyficzny proces uspołecznienia, którego cechami są kompletność, złożoność oraz totalność; po drugie, określenie przedmiotu nauk społecznych zajmujących się miastem; po trzecie, zademonstrowanie, iż jedną z najważniejszych form uspołecznienia stanowi dzisiaj „codzienny urbanizm”; po czwarte, pokazanie efektywności proponowanej tu perspektywy na przykładzie analiz przeprowadzonych w ramach projektu „Niewidzialne miasto”.
EN
The main aims of the article are the following: to indicate that city is a specific form of socialising process, whose features are completeness, complexity and totality; to designate the main subject of social sciences dealing with city; to demonstrate than one of the main forms in which socialising process is taking part these days is the so-called everyday urbanism; to show effectiveness of the perspective, based on the example of the analysis conducted within the framework of the Invisible City research project, proposed in the article.
The first part of the paper is a proposition of a replacement of the category ‘intergenerational solidarity’ (which is a rather idealistic, wishful thinking and descriptive term, cumbersome and difficult to use in the changing and complex social environment) with a term ‘intergenerational ambivalence’ as the latter refers to the conflicting expectations, commitments, norms, standards and actions of individual generations and their ambivalence, which, even if they divide the generations, constitute at the same time the essence of the intergenerational relations. Intergenerational ambivalence on the other hand much more precisely than intergenerational solidarity describes the relations between representatives of different generations as it very accurately reflects the specificity of the relations between generations that appear in the postmodern world with its conflicting expectations, as well as because it emphasises that the specificity of each category of generation reflects the ability of its representatives to cope with the contradicting ideas in their relations with older generations, and with ambivalences that are characteristic of a given place and time. The other part of the paper is an attempt to characterise the manner in which ambivalences that permeate the intergenerational relations are articulated in everyday actions, in particular in those realised through material culture, as well as the manner in which the specifics of today’s material culture increases those conflicts.
PL
Głównym celem pierwszej części artykułu jest zaproponowanie, by zastąpić kategorię „solidarność międzypokoleniowa” (która ma charakter bardzo zideologizowany, bardziej życzeniowy niż opisowy i jest bardzo kłopotliwa do zastosowania w zmiennym, złożonym środowisku społecznym) pojęciem „ambiwalencja międzypokoleniowa”. To ostatnie odnosi się do sprzecznych ze sobą oczekiwań, zobowiązań, norm, działań poszczególnych generacji, do ambiwalencji, które choć dzielą, to jednocześnie stanowią istotę stosunków międzypokoleniowych. Kategoria ta dużo trafniej niż pojęcie solidarności międzypokoleniowej opisuje relacje łączące przedstawicieli poszczególnych pokoleń przede wszystkim dlatego, że bardzo dobrze odzwierciedla specyfikę związków pomiędzy poszczególnymi generacjami, które pojawiają się w ponowoczesnym, pełnym sprzecznych oczekiwań świecie, a także dlatego, że akcentuje ona, iż specyfikę poszczególnych kategorii pokoleniowych określa w dużej mierze to, jak radzą sobie one ze sprzecznościami obecnymi w relacjach ze starszymi generacjami, z ambiwalencjami charakterystycznymi dla określonego czasu i miejsca. Druga część artykułu poświęcona jest próbie scharakteryzowania tego, w jaki sposób ambiwalencje przenikające dziś międzypokoleniowe stosunki artykułują się w codziennych działaniach, przede wszystkim tych realizowanych za pośrednictwem kultury materialnej, a także tego, w jaki sposób współczesna specyfika tej ostatniej takie sprzeczności wzmaga.
Artykuł prezentuje założenie incydentologii, czyli takiego programu refleksji i badań nad ponowoczesnością, w centrum którego znajduje się spostrzeżenie o normalności i powszechności nagłych oraz zaskakujących epizodów, i to dodatkowo występujących w roli podstawowych czynników organizujących życie społeczne. Zdarzenia tego rodzaju, dawniej marginalne, dziś uzyskują nowy status przede wszystkim ze względu na rosnącą złożoność współczesnej rzeczywistości, która z kolei czyni emergencję jednym z najważniejszych procesów ładotwórczych. Ważnym aspektem artykułu jest również próba pokazania, z jakich powodów „normalizacja” incydentu napotyka na opór tak w myśleniu potocznym, w działaniach państwa, jak i w naukowej refleksji nad życiem społecznym. Źródeł tego oporu poszukuję przede wszystkim w trwałości, wypracowanych przez nowoczesność, schematów rozumienia i wyjaśniania rzeczywistości.
EN
The article presents the assumptions of incidentology, a program of reflection and research on late-modernity which focuses on the normality and universality of sudden and surprising episodes and considers them the main factors organizing social life.. Events of this kind, formerly marginal, now obtain the new status primarily due to the increasing complexity of contemporary reality, which in its turn makes the emergence one of the most important order-making processes. An important feature of the article is an attempt to demonstrate the reasons why the „normalization” of the incident encounters opposition in popular thinking, in the practices of the state and in the scholarly reflection on social life. It is claimed that the sources of this resistance lay in the durability of the schemes of understanding and explaining social life developed by modernity.
In my paper, I try to demonstrate how two processes that are crucial for modern societies, namely digitalization and networking, are transforming the categories of mass and massification. These latter phenomena, treated by social sciences as symptoms of disturbing social changes, both transient and short-term, are today changing in terms of their nature. In the text, this identification is based on a presentation of how mass has evolved from the early days of the internet to today, going through three stages (mass 1.0, 2.0 and 3.0). In the latter, the most modern stage, networked working masses have appeared. The presentation of their characteristics and the reflection on how they differ from classic masses form an important part of the article.
PL
W swoim artykule staram się pokazać, jak dwa kluczowe dla współczesności procesy, a więc digitalizacja oraz usieciowienie rzeczywistości, przeobrażają kategorię masy i umasowienia. Te ostatnie zjawiska, traktowane przez nauki społeczne jako symptomy niepokojących zmian społecznych, fenomeny przejściowe o krótkotrwałym charakterze, dziś znacząco zmieniają swoją naturą. Jej identyfikacja zostało w tekście oparta na prezentacji tego, jak masa ewoluuje od początków Internetu do dzisiaj, przechodząc przez trzy stadia, określone mianem masy 1.0, 2.0 i 3.0. W tym ostatnim, najbardziej współczesnym stadium pojawia się to, co określam mianem sieciowych mas pracujących. Ich charakterystyka oraz refleksja nad tym, czym różnią się one od klasycznych mas, stanowi ważną część artykułu.
Tekst jest wprowadzeniem do zeszytu monograficznego „Kultury i Społeczeństwa” pt. „Społeczno-kulturowe skutki pandemii Covid-19” (t. 65, nr 1, 2021). Redaktor tomu zarysowuje w nim charakter zmian społecznych, jakie przyniosła pandemia, a także jej obserwowane i przewidywane skutki, niekiedy skrajne odmienne dla różnych odłamów współczesnego społeczeństwa polskiego. Na koniec przedstawia publikowane w zeszycie materiały.
EN
The text constitutes an introduction to the monographic journal Culture & Society entitled The Social and Cultural Consequences of the Covid-19 Pandemic (vol. 65, no. 1, 2021). In it, the volume’s editor outlines the character of social changes brought about by the pandemic, as well as consequences observed and anticipated, occasionally of extreme variance for different sections of the contemporary Polish society. He rounds off the introduction with a mention of the materials published in this issue of the journal.
The article is composed of two parts. The first contains a formulation of the relational theory of culture, in which culture is the way elements of a given collective become interconnected. This definition makes it possible to perceive that both human and animal collectives have cultures, as do collectives formed entirely of material objects. The differences between them result from the manner in which the elements constituting the whole relate to one another. In the second part of the article, the author presents the relational theory of cultural participation, in which cultural participation is the influence of a certain element (an individual or group, but also objects, living organisms, etc.) on relations between the constituent parts of the given collective. The article also contains an extensive critique of the traditional view of cultural participation, and proposes ways in which the process could be researched if viewed in relational categories.
W artykule staram się pokazać konsekwencje, jakie niesie za sobą fakt, że człowiek świadomie doświadcza tego, iż funkcjonuje w obrębie dynamicznych układów złożonych. Jednym z najważniejszych rezultatów tej specyficznej własności ludzi jako gatunku jest próba zredukowania stopnia złożoności tego typu układów. Działania tego rodzaju określam mianem polityki prostoty oraz pokazuję, w jaki sposób realizuje się ona w obrębie zwrotu partycypacyjnego; modelowania matematycznego; w formach w jakich urzeczywistnia się dziś demokracja oraz działalność ekonomiczna, projektowanie itd. Staram się również pokazać, dlaczego polityka prostoty prowadzi do wzrostu stopnia złożoności współczesnego świata.
EN
The main goal of the article is to show the consequences of the fact that people experience knowingly operating within the dynamic complex systems. One of the most important results of this specific human properties is an attempt to reduce the complexity of such systems. I recognize such activities as politics of simplicity and show how they are implemented within the “social turn”, mathematical modeling, in contemporary forms of democracy and economic activity, design, etc. I also try to show why the politics of simplicity increase the complexity of the modern world.
This text presents the origin and functioning of the Everyday Life Research Archive [Archiwum Badań nad Życiem Codziennym; www.archiwum.edu.pl]. An initiative originating in Poznań, the archive collects, processes, and makes accessible all types of materials concerning research into daily life in Poland from the prewar period to contemporary times. An important aspect of the undertaking is the stimulation of new research and the preparation of works on the subject of the sociology of everyday life.
The article concerns that aspect of human existence that is frequently neglected both in everyday reflection and in social and humanistic research; namely, earth (soil). It attempts to make a synthetic reconstruction of the relations binding man with the soil preferred in western culture. Apart from identification of the predominant relations, which can be boiled down to it being treated as inanimate matter that is exploited, other concepts are also presented in which soil is perceived as the fundamental medium in sustaining life, change, and the transformation and reshaping of everything that exists. The article comprises three fragments, focusing on practices in cultivation, burial, and celebratory forms of contact with the soil.
This paper discusses a research project that attempted to examine selected public institutions' response strategies to a pandemic. The most important research question of the project was the relationship between the pandemic and innovativeness of the sector of public institutions (understood as the desire to introduce new ways of operating, new inter-institutional links, new patterns of relations with stakeholders, etc., resulting from the knowledge provided to individual institutions by functioning under the conditions of the pandemic). During qualitative research we found that the researched institutions' predominant reaction to the challenges of the pandemic was not an orientation towards innovation but a striving to maintain a mode of functioning that is as similar as possible to that from before the pandemic. The innovations made (transition to remote working, simplification of some administrative procedures) resulted from external pressure to a greater extent and internal reflexivity to a lesser extent. The narratives captured in the study about the everyday life of public institutions during the pandemic have three common elements. First, they all focus less on large and spectacular innovations and more on micro-innovations (not treated as innovation, but understood as dozens of micro-improvements, minimal adjustments to existing routines). Second, they all miniaturize the experience of the pandemic, regarding it as events so extreme as to be useless for designing a better institutional order. Thirdly, all the reconstructed narratives are situated in an institutional zone of in-between, which means that they perceive themselves as a transparent medium fluctuating between the state and society and as a subject without influence on the shape of its own functioning. On the one hand, this would depend on the level of civic culture and, on the other hand, on the policy created at the highest levels of the state.