The article analysed the financial situation of farmers households as compared with other socio-economic groups in the years 2000, 2005 and 2012. The analysis examined the households finances: the amount and structure of disposable income and the mode of its disbursement. The research was based on aggregated data derived from Household Budgets Surveys, published annually by the Central Statistical Office.
PL
W artykule przeprowadzono analizę sytuacji finansowej gospodarstw domowych rolników na tle pozostałych grup społeczno-ekonomicznych ludności w latach 2000, 2005 i 2012. Analizie poddano finanse gospodarstw domowych, tj. wielkość i strukturę dochodów rozporządzalnych oraz sposób ich rozdysponowania. Podstawę informacyjną badań stanowiły dane zagregowane, pochodzące z badań Budżetów gospodarstw domowych [2001, 2006, 2013], publikowanych corocznie przez Główny Urząd Statystyczny.
Celem pracy jest rozpoznanie poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów ziemskich województwa wielkopolskiego. Do jego określenia wykorzystano cechę syntetyczną, która jest funkcją cech prostych – wyznaczników cząstkowych poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego. W procedurze tworzenia cechy syntetycznej zastosowano do mierzenia odległości od wzorca i antywzorca rozwoju uogólnioną miarę odległości GDM (Walesiak 1993, 2011), a do agregacji cech metodę TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to an Ideal Solution) (Hwang, Yoon 1981, Wysocki 2010). Miara Walesiaka (Walesiak 1993) pozwala na obliczanie odległości pomiędzy cechami opisywanymi na różnych typach skal tj. porządkowych, przedziałowych i ilorazowych. Natomiast metoda TOPSIS jest metodą wzorcową służącą do agregacji cech. Zaproponowane podejście pozwoliło dokonać oceny poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów opisywanych przez cechy proste, zarówno metryczne, jak i porządkowe. W procesie oceny poziomu społeczno-gospodarczego powiatów województwa wielkopolskiego wykorzystano dane statystyczne z ankiety przeprowadzonej w starostwach powiatowych w województwie wielkopolskim nt. Stanu i możliwości rozwojowych powiatów województwa wielkopolskiego (2000) oraz Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego za rok 2010.
EN
The paper aims to evaluate the level of socioeconomic development of powiats (i.e. second level administrative units) in Wielkopolska province. With this purpose in mind a synthetic feature was utilized that aggregates simple features: partial indicators of socioeconomic development. The procedure of designing this feature used the generalized distance measure GDM to compute the distance from the ideal and anti-ideal points (Walesiak 1993, 2011), and TOPSIS method to aggregate the features (Hwang, Yoon 1981, Wysocki 2010). The measure of Walesiak (1993) facilitates calculating distances between features described on different scale types: ordinal, interval, or ratio, while TOPSIS is the standard method for aggregation of features. Proposed approach allows evaluating the level of socioeconomic development of powiats when expressed through simple features, both metric and ordinal. The evaluation process made use of the data gathered from the survey conducted in the powiat offices of the Wielkopolska province: “The present state and development potential of the powiats of Wielkopolska” (2000) and from the Local Data Bank of the Central Statistical Office report of 2010.
The paper aims to identify the nature of unemployment and factors determining its level in Poland from 2006 to 2009. The research was conducted on the basis of selected unpublished data for both the entire population (Poland as a whole) covered by labor force surveys and for specific population groups singled out on the basis of characteristics such as gender, age, education, and place of residence. The so-called labor market flows approach – Inflow-Outflow Analysis (IOA) – was used to assess the rates of inflow to and outflow from unemployment, as well as the average duration of unemployment. Using the CEPR method developed by the London-based Centre for Economic Policy Research (CEPR), based on the analysis of flows between different states of economic activity of the population, the natural rate of unemployment was calculated. The estimated values of the natural rate of unemployment were compared with the real unemployment rate and the Non-Accelerating Inflation Rate of Unemployment (NAIRU) in each quarter of the analyzed period. Then, the relationship between the real unemployment rate and the natural rate of unemployment in each population group was examined to determine the size of the structural and cyclical components of unemployment. When analyzing the relationship between the CEPR natural rate of unemployment and the real unemployment rate, the authors distinguished three sub-periods in the studied period. In the first sub-period, the real unemployment rate decreased, while the natural rate of unemployment increased. In the second sub-period, the natural rate of unemployment mirrored the real unemployment rate. In the third sub-period, the gap between the real unemployment rate and the natural rate of unemployment widened as a result of a halted decline in the real unemployment rate. Some population groups and problem areas were isolated, where despite the structural nature of unemployment, it is reasonable to take action aimed at stimulating economic activity and job creation. In terms of the urban-rural breakdown, the smallest towns and rural areas are the key problem areas, and in terms of labor force characteristics, the youngest people entering the labor market as well as poorly educated individuals and those nearing retirement are the main problem groups. Gender is an important determinant of both employment and the risk of unemployment, the authors say, but the differences between men and women in this area were smaller than expected.
PL
Celem artykułu jest rozpoznanie charakteru występującego w Polsce bezrobocia i czynników determinujących jego poziom w latach 2006-2009. Badanie zostało przeprowadzone na podstawie jednostkowych, niepublikowanych danych z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), dla całej objętej badaniem BAEL zbiorowości (Polska ogółem) oraz dla grup respondentów wyodrębnionych ze względu na wybrane cechy m.in.: płeć, grupę wieku, wykształcenie i wielkość miejscowości zamieszkania. W celu określenia stóp napływu i odpływu z bezrobocia oraz przeciętnej długości jego trwania zastosowano metodę przepływów na rynku pracy IOA. Przy użyciu metody CEPR, opartej na analizie przepływów pomiędzy poszczególnymi stanami aktywności ekonomicznej ludności obliczono stopę bezrobocia w równowadze. Porównano oszacowane wartości stopy bezrobocia równowagi z bezrobociem rzeczywistym oraz z bezrobociem równowagi NAIRU, w poszczególnych kwartałach badanego okresu. Następnie, w celu określenia wielkości strukturalnego i koniunkturalnego składnika bezrobocia, obliczono relację pomiędzy bezrobociem rzeczywistym i bezrobociem równowagi, w poszczególnych badanych grupach ludności. Analizując relację między stopą bezrobocia równowagi CEPR i bezrobocia rzeczywistego, w badanych latach można wyróżnić trzy podokresy: zmniejszania się bezrobocia rzeczywistego i zwiększania się bezrobocia równowagi, podążania bezrobocia równowagi za rzeczywistym oraz powiększania się dystansu między bezrobociem rzeczywistym a bezrobociem równowagi, na skutek zahamowania spadku bezrobocia rzeczywistego. Wyodrębniono grupy ludności i obszary problemowe, w których pomimo strukturalnego charakteru bezrobocia, celowe jest podejmowanie działań ukierunkowanych na pobudzanie działalności gospodarczej i tworzenie nowych miejsc pracy. W relacji miasto-wieś obszarami problemowymi są najmniejsze miasta oraz wieś, natomiast ze względu na cechy siły roboczej – grupami problemowymi są osoby najmłodsze, wchodzące na rynek pracy, osoby posiadające niskie wykształcenie i osoby w wieku przedemerytalnym. Pewne znaczenie dla określenia możliwości pozyskania zatrudnienia i zagrożenia bezrobociem ma płeć, jednak różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami w tym zakresie były mniejsze niż oczekiwano.
The article presents the financial situation and risk of bankruptcy enterprises in the meat in-dustry. To assess the risk of bankruptcy meat industry companies discriminatory models analysis was applied. Studies have shown that not all of the selected Polish discriminatory models effectively indicate companies bankruptcy in meat industry. Therefore a model was built to assess the risk of bankruptcy for those companies.
Celem artykułu było dokonanie próby oceny wpływu przynależności do wyodrębnionych grup ludności, na wielkości przepływów pomiędzy poszczególnymi stanami aktywności ekonomicznej oraz określenie charakteru bezrobocia występującego w poszczególnych grupach ludności, ze szczególnym uwzględnieniem ludności wiejskiej. Badanie wykazało, że na zmiany stanu aktywności ekonomicznej wpływają przede wszystkim czynniki strukturalne, jednak w niektórych grupach ludności możliwa jest poprawa sytuacji zawodowej poprzez działania zmierzające do ożywienia koniunktury na rynku dóbr i usług.
EN
The aim of the paper was to make an attempt to assess the influence of belonging to selected population groups on the size of flows between different states of economic activity, as well as to determine the nature of unemployment found in the various population groups, especially among the rural population. The research showed that the changes in economic activity are mainly affected by structural factors, but in some population groups it is possible to improve the employment situation through actions towards an improvement of the prosperity on the market of goods and services.
The aim of this paper was to investigate the applicability of the fuzzy multi-criteria linear ordering method to the construction of synthetic characteristics. Proposed approach base on two fuzzy methods: analytical hierarchy process (to calculate weight of characteristics and eliminated of unimportance characteristics) and method TOPSIS (to ranking of objects). The proposed procedure was employed to assess the socio-economic development of rural Wielkopolska seen as a collection of counties.
PL
Celem pracy było przedstawienie możliwości zastosowania rozmytej wielokryterialnej metody porządkowania liniowego do konstrukcji cechy syntetycznej. Metoda polega na wykorzystaniu dwóch komplementarnych rozmytych metod: analitycznego procesu hierarchicznego do ustalenia wag cech prostych oraz rozmytej metody TOPSIS przy rangowaniu obiektów. Zaproponowana procedura została zilustrowana przykładem dotyczącym oceny poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa wielkopolskiego.
W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących segmentacji gospodarstw domowych ze względu na stopnień zaspokojenia ich potrzeb kwantyfikowany kategorią minimum socjalnego. Do klasyfikacji gospodarstw domowych wykorzystano drzewo klasyfikacyjne typu CART przy zastosowaniu programu statystycznego SPSS. Podstawę informacyjną badań stanowiły jednostkowe dane pochodzące z „Badań budżetów gospodarstw domowych” realizowanych przez Główny Urząd Statystyczny w 2010 r. Z przeprowadzonych badań wynika, że wykształcenie głowy gospodarstwa domowego, wielkość i przynależność do grupy społeczno-ekonomicznej ludności to najważniejsze czynniki wpływające na przynależność do określonej grupy gospodarstw ze względu na zaspokojenie ich potrzeb objętych kategorią minimum socjalnego.
EN
The article presents the results of research on the segmentation of households according to the degree of satisfaction of their needs quantified with the social minimum category. The classification and regression tree (CART) and statistics program SPSS were used to classify households. The information basis for the research was individual data from The Research on Household Budgets made by the Central Statistical Office in 2010. As results from the research, the education of the head of the household, its size and belonging to a particular socioeconomic group of population are the most important factors influencing belonging to a specific group of households, categorized according to the ability to satisfy their needs included in the social minimum.
Celem pracy była wielowymiarowa analiza zróżnicowania poziomu życia mieszkańców Polski według powiatów. Zaproponowano dwuetapowe podejście – w pierw-szym etapie dokonano oceny poziomu życia z wykorzystaniem metody TOPSIS w ujęciu pozycyjnym z zastosowaniem przestrzennej mediany Webera. Biorąc za podstawę wyniki etapu 1, czyli klasy powiatów według poziomu życia, zastosowano wielomianowy model logitowy kategorii uporządkowanych. Zbudowany model pozwolił określić istotność (siłę i kierunek) wybranych czynników zrównoważonego rozwoju (takich jak zdrowie, warunki życia gospodarstw domowych, dostęp do rynku pracy, warunki mieszkaniowe i bioróżno-rodność) na poziom życia mieszkańców. Podstawę empiryczną badań stanowiły dane staty-styczne z Banku Danych Lokalnych GUS dla 2014 roku. Badania potwierdziły, że stymulu-jący wpływ na podniesienie poziomu życia miały: poprawa bazy leczniczej i zabiegowej, rozbudowa terenów zieleni, a także poprawa warunków mieszkaniowych ludności.
The aim of the article was to identify differences in the consumption structure in households in the EU countries in 2010. Ward's method was used to identify the types of the EU countries with different structures of consumption in households and to present the diversification. The research problem in question was analysed on the basis of the data from Eurostat and the International Statistics Yearbook, published annually by the Central Statistical Office. As a result of the research with Ward's method eight types of the EU countries with different consumption structures in households were distinguished.
Celem artykułu jest badanie wpływu sposobu definiowania macierzy wag przestrzennych na identyfikację efektów przestrzennych w ocenie samodzielności finansowej gmin województwa wielkopolskiego w 2014 roku. W przeprowadzonych badaniach przyjęto dwa sposoby definiowania macierzy wag – pierwszy oparty na kryterium sąsiedztwa (w tym uwzględniając wspólną granicę, k-najbliższych sąsiadów według odległości geograficznej środków gmin oraz biorąc pod uwagę promień odległości d pomiędzy środkami gmin) oraz drugi sposób oparty na kryterium potęgowej odwrotności odległości pomiędzy środkami gmin. Przeprowadzone badania wykazały, że najwyższą wartość statystyki globalnej I Morana uzyskano przy zastosowaniu macierzy wag przestrzennych opartej na kryterium wspólnej granicy. Potwierdziło to opinię, że w identyfikacji efektów przestrzennych zjawisk ekonomiczno-finansowych najlepiej jest stosować mniej skomplikowane i łatwiejsze w interpretacji powiązań jednostek macierze wag przestrzennych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.