W artykule przedstawiono proces usuwania ziemian ze stanowisk kierowniczych w Zarządzie Okręgowym Państwowych Nieruchomości Ziemskich w Olsztynie. Na podstawie analizy akt wytworzonych przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Olsztynie oraz akt procesowych Sądu Apelacyjnego w Olsztynie wykazano rolę funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, a także dyspozycyjnych prokuratorów oraz sędziów w przygotowaniu procesów pokazowych i skazaniu kierownictwa przedsiębiorstwa na bardzo surowe kary, w tym dyrektora na karę śmierci. The article presents a process of ousting landowners from managerial posts in the Regional Department of the State Land Properties in Olsztyn. Upon an analysis of documents generated by the Voivode Office of Public Security in Olsztyn and procedural documents of the Appellate Court in Olsztyn a role played by functionaries of the Public Security Office was revealed, together with that of prosecutors and judges in preparations for show trials and conviction with severe punishment, including the death penalty.
This article is devoted to the negative phenomena that accompanied the process of settlement in the southern areas of East Prussia, which was incorporated into Poland in 1945. Violence, robbery, and pillage committed by the Polish population from the border areas of the Second Polish Republic, who unlawfully entered the territory of the former East Prussia, entailed long-term social and economic consequences in the southern areas of Warmia and Masuria. So far, this issue has only been mentioned in works devoted to the settlement processes in Warmia and Masuria. The purpose of this article is to examine the course and effects of the aforementioned phenomena, whose particular intensity was noted between 1945 and 1946. The text is based on a critical analysis of unpublished archival sources of local and central administration, including materials produced by local structures of the Public Security Bureau. The research was supplemented by an analysis of printed sources and memoirs. The findings made it possible to investigate and describe the involvement of the officers of the Citizens’ Militia and the Public Security Bureau in the acts of violence, robberies and pillage in Warmia and Masuria, which have not been previously accounted for in literature. As it turned out, the majority of these officers came from the same areas as the so-called ‘wild settlers’ and looters.
This article presents the process of destruction of villages in Warmia and Mazury after World War II, plundered and devastated by Soviet troops. Basing on a thorough analysis of the Polish civil administration and the Provincial Office of Public Security files, the author describes the plunders of Soviet soldiers that contributed to a significant depletion of the agricultural property of Warmia and Mazury. This seriously hampered the post-war settlement, reconstruction and development of these areas, where agriculture was the primary economic branch.
PL
W artykule przedstawiono proces niszczenia wsi na Warmii i Mazurach po II wojnie światowej w wyniku rabunków i dewastacji dokonywanych przez wojska sowieckie. Na podstawie analizy akt polskiej administracji cywilnej, a także Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego opisano działania wojsk sowieckich prowadzące do znaczącego uszczuplenia majątku rolnego Warmii i Mazur, co w poważnym stopniu utrudniło powojenne osadnictwo, odbudowę i zagospodarowanie tych obszarów, na których rolnictwo było podstawową gałęzią gospodarczą.
Die 1949 durchgeführte gesellschaftliche Bodenklassifikation hatte einen ziemlich wesentlichen Einfluss auf die Situation der Bauernhöfe in der stalinistischen Zeit. Durch gezielte Maßnahmen, die der damaligen Landwirtschaftspolitik entsprachen, erhöhten die Behörden in unredlicher Weise die Bodenklassen und steigerten dadurch künstlich die finanziellen Verpflichtungen und Sachleistungen der privaten Landwirtschaftsbetriebe. Es gab viele Unrechtmäßigkeiten, und die Last der den Bauern auferlegten Leistungen erwies sich in vielen Fällen als nicht zu bewältigen. Besonders heftige Folgen der unredlichen Bodenklassifikation bekamen die Eigentümer von privaten Landwirtschaftsbetrieben in Ermland und Masuren zu spüren, einem spärlich besiedelten Gebiet ohne Geräte und Inventar, wo sich nach dem Krieg eine spezifische Flächenstruktur der Landwirtschaftsbetriebe herausgebildet hatte, in der mittlere und große Areale überwogen. Bei den überbewerteten Klassen der Ackerböden und dem angewendeten Progressionssystem bei den Leistungen wurde deren Erhaltung unrentabel, und im Zusammenhang damit wurden viele Betriebe aufgegeben. Die ab 1948 verwirklichte neue Landwirtschaftspolitik, deren Bestandteil die sog. gesellschaftliche Bodenklassifikation war, vertiefte die Probleme der Allensteiner Landwirtschaft.
EN
Social land classification conducted in 1949 quite significantly affected the location of farms in the Stalinist period. Authorities, by means of deliberate action, by dishonestly overstating the classes of land, artificially overestimated the encumbrances of individual farms. The scale of anomalies was large and the cost of benefits imposed on peasants in many cases turned out to be unbearable. Particularly strongly affected by the consequences of unfair land classification were the owners of individual farms in Warmia and Mazury, sparsely populated area, devoid of equipment and inventory, where after the war a specific surface structure of farms developed, in which medium and large areas dominated. Due to overstated classes of agricultural land and applied system of progression in benefits, maintaining farms became unprofitable, and therefore many of them collapsed. The new agricultural policy implemented since 1948, in which the so-called social land classification became a component, deepened the problems of Olsztyn agriculture.
The revelation in 1951 of the brutal methods used during the purchase of grain and the collectivization of villages in the Gryfice district resulted in the most serious crisis in agricultural policy during the Stalinist period in Poland. The halting of the collectivization process did not escape the attention of the political police. It also aroused the concern of the central authorities, who, as early as the summer of 1951, recommended resuming decisive methods of collectivizing the countryside and enforcing benefits from the peasants. The instances of forceful methods of collectivization in the Drawsko district, revealed in September 1951, could not, in the assumption of the party authorities, prevent further reconstruction of the countryside. The published documents (part 2) concern the reaction of the provincial party apparatus to irregularities reported during the June Plenum of the PZPR Central Committee, the effects of the “Gryfice” resolution noticed by the Olsztyn security apparatus, as well as the new “attitudes” of the provincial and district structures of the PZPR towards the halting of the collectivization process.
PL
Ujawnienie w 1951 r. brutalnych metod stosowanych podczas skupu zboża i kolektywizowania wsi w powiecie gryfickim pociągnęło za sobą najpoważniejszy kryzys w polityce rolnej w okresie stalinowskim w Polsce. Zahamowanie procesu kolektywizacji nie uszło uwadze funkcjonariuszy policji politycznej. Wzbudziło również zaniepokojenie władz centralnych, które już latem 1951 r. zalecały ponowne przystąpienie do zdecydowanych metod kolektywizacji wsi i egzekwowania od chłopów świadczeń. Ujawnione we wrześniu 1951 r. przypadki siłowych metod kolektywizacji w powiecie drawskim, w założeniu władz partyjnych, nie mogły przeszkodzić w dalszej przebudowie wsi. Publikowane dokumenty (część 2) dotyczą reakcji wojewódzkiego aparatu partyjnego na nieprawidłowości zgłoszone podczas czerwcowego Plenum KW PZPR, skutków uchwały „gryfickiej” dostrzeżonych przez olsztyński aparat bezpieczeństwa, a także nowych „nastawień” wojewódzkich i powiatowych struktur PZPR wobec zahamowania procesu kolektywizacji.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.