Poznań stanowił w czasach stanisławowskich silny ośrodek szkolnictwa w Wielkopolsce i w kraju, co wiązało się gównie z tradycjami nauczania w powstałych jeszcze w XVI w. szkołach: Akademii Lubrańskiego (podległej ówcześnie krakowskiemu uniwersytetowi) oraz Kolegium Jezuickiego założonego przez Jakuba Wujka. Druga połowa XVIII w. stanowiła czas silnej konkurencji obu szkół i walki o przetrwanie choćby jednej z nich poprzez podniesienie jej do rangi uniwersytetu. Znaczącą rolę w tym procesie odgrywała Komisja Edukacji Narodowej, jak i bieżąca polityka państwa, na którą wpływ miała kasata zakonu jezuitów oraz reformy szkolnictwa, w którą uwikłana była Akademia Krakowska – żywotnie zainteresowana utrzymaniem w Poznaniu zaledwie własnej kolonii akademickiej w postaci Akademii Lubrańskiego i zahamowania procesu powstania w tym mieście jakiekolwiek szkoły wyższej.
Program MKiDN „Narodowe kolekcje sztuki współczesnej” realizowany w latach 2011 –2019 stanowił kluczowe pod względem zakupów dzieł sztuki współczesnej, systemowe rozwiązania finansowania tworzenia i rozwoju kolekcji muzealnych po roku 1989. Blisko 57 mln zł z budżetu MKiDN przeznaczone zostało – w drodze systemu konkursowego – na zakup prac do takich instytucji jak: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN), Muzeum Sztuki w Łodzi (MSŁ), Muzeum Współczesne we Wrocławiu (MWW), Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie (MOCAK) i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku (CRP). Niniejszy program i poprzedzający go pt. „Znaki Czasu” realizować miały naczelny cel – tworzenie i rozwój międzynarodowych kolekcji sztuki współczesnej, z przeznaczeniem do już istniejących w Polsce, a zwłaszcza do nowopowstałych autonomicznych muzeów XX i XXI wieku. Analiza poszczególnych edycji programów i finansowania muzeów w ich zakresie wskazuje na spełnienia zakładanej pierwotnie funkcji ministerialnego programu „Narodowe kolekcje sztuki współczesnej”.
Program MKiDN „Narodowe kolekcje sztuki współczesnej” realizowany w latach 2011 –2019 stanowił kluczowe pod względem zakupów dzieł sztuki współczesnej, systemowe rozwiązania finansowania tworzenia i rozwoju kolekcji muzealnych po roku 1989. Blisko 57 mln zł z budżetu MKiDN przeznaczone zostało – w drodze systemu konkursowego – na zakup prac do takich instytucji jak: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN), Muzeum Sztuki w Łodzi (MSŁ), Muzeum Współczesne we Wrocławiu (MWW), Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie (MOCAK) i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku (CRP). Niniejszy program i poprzedzający go pt. „Znaki Czasu” realizować miały naczelny cel – tworzenie i rozwój międzynarodowych kolekcji sztuki współczesnej, z przeznaczeniem do już istniejących w Polsce, a zwłaszcza do nowopowstałych autonomicznych muzeów XX i XXI wieku. Analiza poszczególnych edycji programów i finansowania muzeów w ich zakresie wskazuje na spełnienia zakładanej pierwotnie funkcji ministerialnego programu „Narodowe kolekcje sztuki współczesnej”.
EN
The ‘National Collections of Contemporary Art’ Programme run by the Ministry of Culture and National Heritage (MKiDN) in 2011–2019 constituted the most important since 1989 financing scheme for purchasing works of contemporary art to create and develop museum collections. Almost PLN 57 million from the MKiDN budget were allocated by means of a competition to purchasing works for such institutions as the Museum of Modern Art in Warsaw (MSN), Museum of Art in Lodz (MSŁ), Wroclaw Contemporary Museum (MNW), Museum of Contemporary Art in Cracow (MOCAK), or the Centre of Polish Sculpture in Orońsko (CRP). The programme in question and the one called ‘Signs of the Times’ that had preceded it were to fulfil the following overall goal: to create and develop contemporary art collections meant for the already existing museums in Poland, but particularly for newly-established autonomous museums of the 20th and 21st century. The analysis of respective editions of the programmes and financing of museums as part of their implementation confirms that the genuine purpose of the Ministry’s ‘National Contemporary Art Collections’ Programme has been fulfilled.
The ‘National Collections of Contemporary Art’ Programme of the Ministry of Culture and National Heritage constitutes an interesting case of a systemic solution to the question of financing museum collections’ purchases. Its implementation demonstrated changeability of action (both from the point of view of the applicants, and Programme’s evaluators and organizer), while at the same time the genuine assumptions were maintained, namely the support provided to the major museums, most often newly established, whose statutory goal would be and is collecting contemporary art. Turning points in the Programme, as well as the observation of applicants’ strategies while the Programme functioned served as the basis for the Programme’s evaluation, and led to replacing it with the ‘National Collections of Contemporary Art’ Programme, these, however, demonstrated failures in consistency, in particular without pointing to the final systemic solution in this respect.
Program MKiDN „Narodowe kolekcje sztuki współczesnej”, realizowany w latach 2011–2020, stanowi interesujący przypadek systemowego finansowania zakupów do kolekcji muzealnych. Praktyka jego funkcjonowania pokazała zmienność jego działania (z punktu widzenia zarówno wnioskodawców, jak i oceniających oraz organizatora programu), przy jednoczesnym utrzymaniu pierwotnych jego założeń, czyli wsparcia dla najważniejszych muzeów najczęściej nowo powstających, których celem statutowym miało być i jest kolekcjonowanie sztuki współczesnej. Momenty zwrotne zarówno w tym programie, jak i obserwowane w czasie jego funkcjonowania strategie wnioskodawców stanowiły podstawę do ewaluacji tego programu i zastąpienia go programem „Narodowa kolekcja sztuki współczesnej”, niemniej nie zostały one przeprowadzone konsekwentnie, a w szczególności bez wskazania finalnego rozwiązania systemowego w tym zakresie.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.