This article deals with the concept of euphemization in translation from Czech to Polish. The study material consists of excerpts from literary classics written in the Czech language obtained from the parallel corpus InterCorp, which constitutes an integral part of the Czech National Corpus and provides an opportunity to analyse texts with respect to translation equivalence. The author concentrates on the methods of translation of two selected lexemes (srát, děvka) and a prepositional phrase (do prdele) which are registered in Czech dictionaries and are qualified as vulgar or rude. Upon the analysis it emerged that the majority of translators ‘hygienize the meaning’ in translation, avoiding straightforward equivalence of the problematic lexemes by applying the process of euphemization, the outcome of which, though, is not always a euphemism sensu stricto (lexical unit). In the presented article an attempt is made at establishing the reasons for the said process.
PL
Niniejszy artykuł dotyczy zagadnienia eufemizacji w przekładzie z języka czeskiego na polski. Materiał badawczy został wyekscerpowany z czeskojęzycznej literatury pięknej za pośrednictwem korpusu językowego InterCorp, stanowiącego integralną część Czeskiego Korpusu Narodowego i dającego możliwość analizy tekstów pod względem ekwiwalencji przekładowej. Autor skoncentrował swoją uwagę na sposobach przekładu dwóch wybranych leksemów (srát, děvka) oraz wyrażenia przyimkowego (do prdele), które są rejestrowane w słownikach języka czeskiego z kwalifikatorem wulgarności lub grubiańskości. Analiza wykazała, że większość tłumaczy dokonuje tzw. „higienizacji przekładu”, unikając bezpośredniej ekwiwalencji kłopotliwych leksemów przy zastosowaniu procesu eufemizacji, czego rezultatem nie zawsze jest jednak eufemizm sensu stricto (jednostka leksykalna). W prezentowanym artykule została podjęta próba ustalenia przyczyn powodujących omawiany proces.
К ПРОБЛЕМЕ КОММУНИКАЦИОННЫХ НЕДОРАЗУМЕНИЙ НА ПРИМЕРЕ НАЗВАНИЙ ЖЕНЩИН ПО ПРОФЕССИИ (В ПОЛЬСКОМ И РУССКОМ ЯЗЫКАХ) Резюмe Настоящая статья является попыткой представить проблему коммуникационных недоразумений на примере названий женских профессий в польском и русском языках. Выбор языков не случаен, поскольку именно в исследуемых двух языках наблюдается рост такого рода названий в грамматическом женском роде, что ведёт как к разъяс-нению коммуникации, так и к её затемнению. Следовательно, главной проблемой, затрагиваемой в настоящей статье, является влияние грамматической категории рода на ясность высказывания. ON DISAGREEMENT IN COMMUNICATION ON THE BASIS OF VOCATIONAL FEMININE NAMES IN CONTEMPORARY POLISH AND RUSSIAN Summary The author considers process to increase the quantity of vocational feminine forms in contemporary Russian and Polish languages, especially in press and Internet, because for a few years reactivation these forms in both languages is observed.The paper refers problem of disagreements in communication, which are caused by using vocational feminine names in masculine or feminine gender (e.g., masculine forms in general meanings: “Так я ведь женат на бизнесмене”; “Машинист Степанов женился на начальнике станции”; “Dyrekcja szkoły podstawowej w Gardnie zatrudni na stanowisko nauczycieli, polonistę i muzyka, najchętniej małżeństwo”). This problem in case of feminine gender is observed too and in this article the author gives examples of this phenomenon.
W artykule podjęto zagadnienie odtwarzalności jednostek wielowyrazowych poprzez umieszczanie ich na tzw. koszulkach z napisami. Na podstawie rosyjskojęzycznego materiału wyekscerpowanego z witryn firm internetowych specjalizujących się w produkcji i sprzedaży koszulek autor prezentuje przykłady użycia przysłów, powiedzeń, frazeologizmów oraz słów skrzydlatych, uwzględniając stopień ich modyfikacji. Prezentowane frazemy omówiono również w odniesieniu do teorii aktów mowy, a w konkluzji autor proponuje, by w tym aspekcie badań mówić jedynie o potencjale illokucyjnym napisów na koszulkach, ponieważ rzeczywiste intencje nadawcy (użytkownika koszulki) nie są jednoznaczne.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.