Feudal Turkish system in the 18th and 19th century was for a longer time in the state of internal crisis which led the Turkish Empire to weakening its position in relation to different European states, firstly to Russia, and then also to weakening its domination over Christian serfs. The territories inhabited by the Bulgarians remained a part of the Ottoman Empire form 1396 to 1878 when Bulgaria emerged as a national state. In the late eighties of the 19th century about 80 per cent of the Bulgarian population was rural. Methods of cultivation in Bulgaria were very primitive. Agricultural machinery was used very little, and mostly on the larger estates. Even common plows were largely wooden. The main crops of predominantly self-sufficient agriculture were cereals; chiefly wheat, rye, barley and oats. Most villages kept communal flocks. Traditional attitudes still prevailed in the social life of the villages. In most villages life was in general frugal but secure. The peasants could grow their own food and depended on the outside world very little. The most famous of all collective institutions in the Balkan was the communal family household known generally as the zadruga. The zadruga had once been the predominant social unit in the countryside but from the middle of the 19th century it was generally on decline.
Report from the scientific symposium organized by the Inter-Faculty Department of Christian Antiquity Research at the Catholic University of Lublin on March 11-12, 1981.
PL
Sprawozdanie z sympozjum naukowego zorganizowanego przez Międzywydziałowy Zakład Badań nad Antykiem Chrześcijańskim KUL w dniach 11-12 marca 1981.
The main purpose of the article is an attempt to present the relationship that occurred between London and Constantinople during the reign of Abdülhamid II within in the Persian Gulf region and to show the effects of the British policy, which greatly limited the Ottoman sovereignty in the area. The Ottoman forces conquered Arabia and the Persian Gulf during the era of the Süleyman I. The influence of the Ottomans had loosened to a great extent in the following ages. Britain emerged as the winner of the showdown among the Western Great Powers in the Gulf in the 19th century and subsequently it established its supremacy over the region. The Anglo-Ottoman relations relations greatly deteriorated with the beginning of Abdülhamid II`s rule. The British menace to the Ottoman existence in the Gulf was the consequence of the shift in the British policy aiming at the breakdown and disintegration of the Ottoman Empire. Evidence of the British threat to the Ottoman presence in the region was that Britain, in principle, did not want any challenge to its supremacy in the region, so it thwarted all foreign interventions into the Gulf.
From the Russian perspective, the signing of the peace treaty with Latvia in Riga, was a sign of weakness of the Soviet Union at that time. Moscow, however, never accepted the concept of the loss of the Baltic states „forever”. In the 20s and 30s of 20th century Russia attempted to recover territories losing by signing the Treaty of Versailles. In the third decade the Russians through its embassy in Riga had tried to outlet a kindle the flame of the Bolshevik Revolution, but the effects of this activity were far below for expectations. In the rural districts the party has acted rapidly to promote radical agrarian land reform, and the cities have seen a growing influence of social democracy. The 30s were a dramatic decline in popularity of Russian communist movement in Latvia, but also the rise of the meaning Soviet Union in the international arena. Stalin’s policies had led to the isolation of Latvia, which alone had to find common leaks with Moscow (among pact of non-aggression signed in 1932). German-Russian agreement of August 1939 facilitated the occupation and annexation of Latvia by Russia in August 1940.
The article presents an attempt at an alternative approach to the scholarly interpretation model, in which statements expressed in the language of norms have been replaced by statements in the language of lawyers. In the proposed approach, the result of the interpretation of a legal text is a set of sentences of the lawyers’ language stating that a specific general legal norm applies at the moment of interpretation due to the validity of the relevant fragment of the legal text. The whole (complete) set of statements in the lawyers’ language whereby legal norms are held to be valid is treated by lawyers as a description of the legal system. It is stated that, considering the law as a system, neither case law nor scholarship in practice refers to the language of norms, but to the results of interpretations described in the lawyers’ language. However, the paradigm of scholarly interpretation using the concept of the language of norms has its undoubted cognitive value and is useful for didactic purposes.
PL
W artykule przedstawiono próbę alternatywnego ujęcia modelu wykładni doktrynalnej w którym wypowiedzi w języku norm zastąpiono wypowiedziami w języku prawniczym. W proponowanym ujęciu rezultatem interpretacji tekstu prawnego jest zbiór zdań języka prawniczego stwierdzających, iż określona generalna norma prawna obowiązuje w momencie interpretacyjnym ze względu na ważność relewantnego fragmentu tekstu prawnego. Tworzący całość (kompletny) zbiór wypowiedzi w języku prawniczym stwierdzających obowiązywanie norm prawnych jest traktowany przez prawników jako opis systemu prawa. Stwierdzono, iż zarówno judykatura, jak i doktryna rozpatrując prawo jako system w praktyce nie odnosi się do języka norm, a odwołuje się do wyników wykładni opisanych w języku prawniczym. Natomiast paradygmat wykładni doktrynalnej z wykorzystaniem pojęcia języka norm ma swoje niewątpliwe walory teoretyczne i jest przydatny w celach dydaktycznych.
Anthropology as a science provides basic knowledge on interpopulation, interspecies, intrapopulation, dimorphic and ontogenetic variability. The paper presents the notion of health and illness from the historical perspective (from the Palaeolithic through Ancient Greece and Rome to contemporary times). The author describes mutual theoretical and practical relations of anthropology with health, and indicates health measures used to evaluate the health status of a population (both positive and negative). In promoting health by doctors, PE teachers and valeologists, he emphasizes indispensable knowledge regarding such notions as a norm of reaction, adaptive norm, adaptability, adjustment (including health, vigour of life, extensivity) or homeostasis and homeorhesis.
PL
Antropologia jako nauka, daje podstawy wiedzy o zmienności międzypopulacyjnej, wewnątrzgatunkowej, wewnątrzpopulacyjnej, dymorficznej, ontogenetycznej. W pracy zaprezentowano pojęcia zdrowia i choroby w perspektywie historycznej (od paleolitu przez starożytną Grecję i Rzym do czasów współczesnych). Autor opisuje wzajemne związki teoretyczne i praktyczne antropologii ze zdrowiem, wskazuje na mierniki zdrowia służące do oceny stanu zdrowia populacji (zarówno pozytywne oraz negatywne). W promowaniu zdrowia przez lekarzy, nauczycieli wychowania fizycznego, waleologów, podkreśla niezbędną wiedzę dotyczącą pojęć normy reakcji, normy adaptacyjnej, adaptabilności, adjustacji (w tym kondycji, wigoru życiowego, eksensytywności), czy homeostazy i homeorezy.
Celem pracy jest ukazanie stratyfikacji społecznej rozwoju dzieci wiejskich regionu kujawsko-pomorskiego oraz przedstawienie standardów rozwojowych (wysokości i masy ciała) dzieci i młodzieży regionu kujawsko-pomorskiego, których G. Nowicki nie zdążył opracować i opublikować. Dr Nowicki przez długie dziesięciolecia XX w. systematycznie badał rozwój fizyczny młodych generacji regionu kujawsko-pomorskiego, a jego publikacje stanowią trwały dorobek, do którego sięgać będą antropologowie oceniający stan rozwoju fizycznego przyszłych pokoleń. Materiał badawczy zgromadzony i przesłany na ręce A. Malinowskiego stanowią dane niepublikowane przez G. Nowickiego, pochodzące z jego badań prowadzonych w latach 2002–2003 w województwie kujawsko-pomorskim, które obejmowały populację 5219 chłopców i 5016 dziewcząt w wieku od 7,5 do 19,5 lat. Wyniki opracowano podstawowymi metodami statystycznymi, prezentując je w postaci tabel i rycin. Wyniki potwierdzają utrzymywanie się w regionie kujawsko-pomorskim stratyfikacji rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży i zapóźnienia rozwoju dzieci z rodzin pracowników rolnych ze środowisk popegeerowskich. Wnioski z pracy winny mieć wydźwięk społeczny w stosunku do środowisk decydenckich, wzmożenia troski o środowisko wsi. Czynniki gospodarcze, społeczne i polityczne odpowiedzialne za sytuację wsi polskiej powinny podejmować działania na rzecz szybkiej likwidacji stratyfikacji społecznej rozwoju fizycznego dzieci wiejskich.
EN
Dr Nowicki studied the physical development of young generations of kujawsko-pomorskie region systematically for long decades in 20th century and his publications have become scientific output that will be used by anthropologists assessing the condition of physical development of future generations. The aim of this work is to show social stratification of the physical development of rural children in kujawsko-pomorskie region and also to present development standards (height and body weight) of children and the youth of kujawsko-pomorskie region, which G. Nowicki did not manage to elaborate on and publish. The study materials, which were collected and sent to A. Malinowski, are G. Nowicki’s unpublished data of his research carried out in 2002–2003 in kujawsko-pomorkie voivodeship, which included 5219 boys and 5016 girls aged 7.5–19.5. The results were developed with the basic statistical methods by S. Nowak who presented them in a form of tables and figures. The results confirm the continuity of the stratification of physical development of children and the youth in kujawsko-pomorskie region as well as backwardness in the development of farm employees’ children in the post-state farm communities. The conclusions of this work should draw decision-makers’ attention to increase the care of rural communities. The economic, social and political factors, which are responsible for the present situation in Polish rural areas, should take actions in order to eliminate social stratification of physical development of rural children.
The aim of this article is to present the distribution of adipose tissue in the groups of women and men of the same body height. The results of skinfold thickness measurements in men and women (1969 candidates to study Physical Education at the University of Physical Education in Poznań and at the University of Zielona Góra in the years 1995-2010 – 680 men and 1289 women) constitute the material used in the paper. 10 groups ranging upward from 162 cm to 182 cm were selected out of the respondents. In accordance with the principles of anthropometry, the authors measured the thickness of five skinfolds: on the abdomen, on the hip, on the arm, under the lower angle of a shoulder blade and on the lower leg. For each age category and each skinfold basic statistical characteristics were calculated (the arithmetic mean, standard deviation, coefficient of variation, the level of significance of differences between means of characteristics and Mollison indicator). The analysis of the obtained results demonstrates that: 1. Average thickness of fatty tissue on the arm and hip is characteristic for men and on the abdomen and lower leg for women. With respect to fatty skinfold under the shoulder blade there is no clear picture – although in majority, higher values are characteristic for men. 2. The biggest statistically significant differences in a dimorphic sense refer to fatty skinfolds on the arm, abdomen and lower leg, and they increase with higher category of body height in both sexes. 3. Regardless of body height range, fatty skinfolds on the arm and hip (men), and on the abdomen and lower leg (women) best characterize dimorphic differences in the distribution and thickness of adipose tissue among the respondents. 4. The distribution of adipose tissue in the female respondents is shifted towards the male pattern (especially folds on the arm) what would confirm the suggestions about masculinization of women.
PL
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie rozkładu podściółki tłuszczowej w grupach kobiet i mężczyzn o jednakowej wysokości ciała. Materiał wykorzystany w pracy stanowią wyniki pomiarów grubości fałdów skórno-tłuszczowych mężczyzn i kobiet – kandydatów na studia wychowania fizycznego w Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu i Uniwersytetu Zielonogórskiego w latach 1995-2010 w liczbie 1969 osób (w tym 680 mężczyzn i 1289 kobiet). Spośród badanych osób wybrano 10 grup wzrostowych poczynając od 162 cm do 182 cm. Zgodnie z zasadami antropometrii, zmierzono wśród badanych grubość pięciu fałdów skórno-tłuszczowych: na brzuchu, na biodrze, na ramieniu, pod dolnym kątem łopatki i na podudziu. Dla każdej kategorii wieku i każdego fałdu obliczono podstawowe charakterystyki statystyczne (średnią arytmetyczną, odchylenie standardowe, współczynnik zmienności, poziom istotności różnic między średnimi cech oraz wskaźnik Mollisona). Analiza uzyskanych wyników pozwala odnotować: 1. Średnie grubości tkanki tłuszczowej na ramieniu i biodrze są charakterystyczne u mężczyzn, a na brzuchu i podudziu u kobiet. W odniesieniu do fałdu skórno-tłuszczowego pod łopatką, brak jest jednoznacznego obrazu – choć w większości wyższe wartości cechują mężczyzn. 2. Największe różnice statystycznie istotne w ujęciu dymorficznym dotyczą fałdów skórno-tłuszczowych na ramieniu, na brzuchu i na podudziu, które zwiększają się wraz z wyższą kategorią wysokości ciała u obu płci. 3. Fałdy skórno – tłuszczowe na ramieniu i biodrze (mężczyźni) oraz na brzuchu i podudziu (kobiety) bez względu na przedział wysokości ciała najpełniej charakteryzują dymorficzne różnice rozmieszczenia i grubości podściółki tłuszczowej wśród badanych kobiet i mężczyzn. 4. Rozkład tkanki tłuszczowej kandydatek na studia w uczelniach wychowania fizycznego przesunięty jest w kierunku wzorca męskiego (zwłaszcza fałd na ramieniu), co potwierdzałoby sugestie o maskulinizacji kobiet.