Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 15

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  Jewish culture
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
EN
This paper describes the Holocaust in modern research. The principal works in the contextof heritage trauma were penned by Barbara Engelking (Holocaust and Memory: The Experience of the Holocaust and Its Consequences: An Investigation Based on Personal Narratives) and Marianne Hirsh (Żałoba i postpamięć [Mourning and Postmemory]). Their analyses show how different were the attitudes taken by people who survived the Holocaust. I have completed my work with other research, focusing on the literature discussing psychological and political aspects. The aim was to show the diversity of the effects produced by the Holocaust and its unfading resonance in various areas of life.
EN
The world of the Jews must have attracted Kolberg, who as an educated member of the intelligentsia must have been conscious of what was happening in Judaism in his times. The nineteenth century was indeed a time of the flourishing Hasidism, the travelling hazanim, the development of the Jewish Enlightenment movement (the Haskalah), a great numbers of Jewish Tanzhaus openings. Jewish themes also appear in almost every volume of Kolberg’s Complete Works. However, Jews only formed the backdrop for the events taking place among Poles. Only in the case of a few records left by Kolberg can we surmise that the musical performers were themselves Jewish. This is most likely true of five songs with texts in the Yiddish language. More melodies set down in writing from the Jews or from the repertoire taken over by Polish musicians are probably to be found among the pieces without verbal text or referred to by Kolberg as ‘dances’. It is unknown whether Jewish musicians played Jewish melodies for Kolberg, but we cannot exclude the possibility of their performances constituting a basis for some transcriptions of pieces that were not marked as Jewish.
EN
The article attempts to interpret the novel Mirabelle in the light of hauntology, taken from Jacques Derrida’s works, existing in the Polish literary studies first and foremost thanks to the works of Jakub Momro and Andrzej Marzec. Harasimowicz’s novel recounts the history of Warsaw from the 1920s until the present-day period. The mirabelle plum tree growing on one of the backyards in Warsaw tells the story of the following generations of the city dwellers who fade away and fall into oblivion. The Holocaust, depicted in the beginning of the novel, does not, however, become the past. The recollection of the genocide is inscribed in contemporary Warsaw, in the city space and the consciousness of its inhabitants. The phantoms of the former dwellers of Nalewki, the Jewish district in Warsaw, visit their homes, little stores, and workshops, trying to end unfinished businesses and engaging with the representatives of the present-day citizens. The gesture of remembrance, which is the replanting and redeveloping a new mirabelle tree in the place of the damaged one, gives people hope for the restoration of balance and strengthens the bonds between the living and the dead.
EN
Midrash, a Polish social and cultural profile magazine (published since April 1997), is a monthly journal that is a representative of the so-called ‘minor press’. The magazine is connected with the Midrash Library publishing house. Its founder was Konstanty Gebert and the current editor is Piotr Paziński. The articles of Midrash magazine give answers to such questions as: How are women described and treated in modern patriarchal Judaism culture? In what context is it possible to talk about issues connected with women and Zionism. Midrash magazine also deals with a positive interpretation and presentation of women via the multitude of interviews and articles concerning strong, talented, and determined women. Despite their hard lives these women were and are able to create successful careers and wonderful families. Their voices are an important element in discussions that refer to culture, faith, and historical heritage. The image of the woman as presented by Midrash will be confronted with the cultural recognition of the woman in the Jewish community. This article will use quantitative analysis (the linguistic method and literature studies) with help from the qualitative case study research method.
5
Publication available in full text mode
Content available

Popioły Marci Shore

76%
EN
The article discusses Marci Shore’s social and historical thought, as presented in her books: Caviar and Ashes: A Warsaw Generation’s Life and Death in Marxism, 1918-1968 (2006), The Taste of Ashes (2013), and her essays recently published in Polish translation. The author follows the American historian, presenting her concept of modernity, but focuses on the main theme of her research: the contribution of Jewish writers, poets, artists, and intellectuals to the creation of Marxism. The author acknowledges the great value of Marci Shore’s writings, but argues that her panorama of the 20th century would be fuller if her discussion included a reflection on the religious attitude of many Jewish thinkers to Marxism and the USSR. This topic was discussed by Nikolai Berdyaev and Polish thinkers who published in pre-war social journals.
EN
The article presents selected translations of Yiddish literature into English, focusing on the influence of translator’s choices on forming the topography and realities of life in Poland before the Second World War. Elements related to material culture and multilingual quality of represented world are often eliminated or simplified. One of the main problems for translators, who usually do not know Polish, are Polish words and expressions, which are frequent in Yiddish literature written by authors of Polish extraction. Additional problems occur when Polish is used as intermediary between Yiddish and Polish. A reader who knows Eastern European realities receives an image of reality, which has been purposefully modified to facilitate reception in America, so that represented reality turns out to be more alien and exotic than in direct translation from Yiddish into Polish. This phenomenon occurs not only in fiction, but also in documentary texts, e.g. in the memorial books, which have been popular in Poland recently, and which are often translated from English intermediary texts. All this leads to important discrepancies and tensions between reality as it is imagined, remembered, and documented. Examples presented in the article come from texts by Isaac Bashevis Singer, Shalom Asch, and the Zgierz memorial book.
PL
Artykuł jest poświęcony wspólnocie żydowskiej miasta Chemnitz w Saksonii, składającej się obecnie w większości z imigrantów z krajów byłego ZSRR. W artykule krótko scharakteryzowano religijność osób należących do kahału oraz ich znajomość tradycji. Opisano działania podejmowane przez wspólnotę, skierowane na wznowienie aktywności religijnej. Nieco uwagi poświęcono również kwestiom religijnego wychowania młodego pokolenia, którego elementem jest udział przede wszystkim w domowej liturgii przewidzianej na szabat, święta i wszelkie okazje związane z cyklem życiowym. Odnotowano, że pomimo trudności językowych i kulturowych, mają miejsce znaczące zmiany w kierunku odrodzenia życia religijnego, a wraz z nim przywiązania do tradycji żydowskiej.
EN
The article is devoted to the Jewish community of the city of Chemnitz in Saxony, which now consists mostly of immigrants from the former USSR countries. The article briefly describes the religiosity of people belonging to the kehilla and their knowledge of traditions. Actions taken by the community aimed at resuming religious activity are described. Some attention was also paid to the issues of religious education of the young generation, an element of which is primarily participation in the domestic liturgy for the Sabbath, holidays and all occasions related to the life cycle. It has been noted that, despite linguistic and cultural difficulties, significant changes are taking place towards the revival of religious life, and with it, attachment to the Jewish tradition.
EN
The article appeared first in the journal of the Polish Ethnological Society (Polskie Towarzystwo Ludoznawcze) “Lud” in 1899. It concerns the observation of the significance of names in the Jewish culture and faith. The author describes what is the significance of christening (giving names) by the Jewish people and portrays existing rules in this regard partly derived from the Jewish religion, and partly from the Jewish tradition.
Kultura i Wychowanie
|
2022
|
vol. 21
|
issue 1
125-142
EN
The transmission of Jewish culture in families of Jewish heritage takes place in three ways: open, secret and hidden. With this article, I would like to answer two research questions: [1] how are the various elements of ethnic culture passed on in families of Jewish heritage? [2] which aspects of culture are included in the intergenerational message? The data were analysed using a linguistic-narrative method, and 12 young adults of Jewish origin took part in the research.
PL
Transmisja kultury żydowskiej w rodzinach pochodzenia odbywa się na trzy sposoby: jawny, niejawny i ukryty. Artykuł stanowi odpowiedź na dwa pytania badawcze: [1] W jaki sposób w żydowskich rodzinach pochodzenia przekazywane są poszczególne elementy kultury etnicznej? [2] Które aspekty kultury stanowią treść międzygeneracyjnego przekazu? Przywołane dane analizowane były za pomocą językowo-narracyjnej metody, a w badaniach wzięło udział 12 młodych osób dorosłych pochodzenia żydowskiego.
PL
Głównym problemem badawczym opracowania są pytania o to, czy dzisiaj już nieobecna w przestrzeni społecznej lokalnej społeczności kultura uznawana jest za jej dziedzictwo kulturowe? Czy i jak kultura ta zapisała się w pamięci mieszkańców małego miasta, czy wpisuje się w kontekst edukacji regionalnej? Osią artykułu jest kultura żydowska obecna do czasu II wojny światowej w dwóch świętokrzyskich sztetlach – „żydowskich miasteczkach”: we Włoszczowie i Chmielniku. Są to dwa przeciwstawne przykłady budowania tożsamości kulturowej i społecznej miasta w kontekście prawie całkowitej nieobecności kultury żydowskiej i w drugim przypadku, jej szerokiej rewitalizacji. Z prezentowanych badań socjologicznych i antropologicznych wynika, że kontekst ten uwarunkowany jest społecznie i politycznie, a przede wszystkim pożądane jest w procesie przywoływania z przeszłości – tu kontrowersyjnej – nieobecnej kultury, pojawienie się społecznych liderów nazwanych liderami dziedzictwa kulturowego, osób zdolnych organizacyjnie zainicjować działania wsparte określoną podstawą ideologiczną.
EN
The main research problem of the study is the question whether a culture that is already absent from the social space of a local community is the community’s cultural heritage. Has such a culture been remembered by the inhabitants of a small town and how does it fit into the context of regional education? The axis of the article is the Jewish culture that was present until World War II in two shtetls – “Jewish towns” – in the Świętokrzyskie region: in Włoszczowa and Chmielnik. These are two opposite examples of building a town’s cultural and social identity in the context of the almost complete absence of the Jewish culture and, in the second case, its extensive revitalization. The presented sociological and anthropological research shows that this context is socially and politically conditioned, and (above all) that in order to recall an absent culture from the controversial past, the emergence of social leaders, called leaders of cultural heritage, is desirable. They are organizationally able to initiate activities supported by a sound ideological basis.
EN
The Jewish minority in Poland after 1989 is a small, well-educated community of a few thousand people, most of them with a dual Jewish and Polish national identity, mainly secular. Despite their small numbers, Jews in Poland have an extensive organizational life. Indeed, the cultural, religious and educational life of this small community is quite well organized and visible. Every year there are many Jewish cultural events, which bring closer the history and culture of the Polish Jews. There are a few titles of Jewish press and private Jewish schools.
PL
Mniejszość żydowska w Polsce po 1989 roku to niewielka, kilkutysięczna, dobrze wykształcona społeczność, w większości o podwójnej tożsamości narodowej żydowskiej i polskiej, głównie świeckiej. Mimo niewielkiej liczebności Żydzi w Polsce mają bogate życie organizacyjne. Rzeczywiście, życie kulturalne, religijne i edukacyjne tej małej społeczności jest dość dobrze zorganizowane i widoczne. Każdego roku odbywa się wiele żydowskich wydarzeń kulturalnych, które przybliżają historię i kulturę polskich Żydów. Istnieje kilka tytułów prasy żydowskiej i prywatnych szkół żydowskich.
PL
Artykuł został poświęcony problematyce mniejszości żydowskiej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem efektów działalności Gminy Żydowskiej we Wrocławiu. Autorka postawiła tezę, iż w Polsce, w ostatnich dwóch dekadach zauważalna jest zmiana samopostrzegania się mniejszości żydowskiej, jak i sposobu jej komunikowania się z otoczeniem. Chodzi tu przede wszystkim o transformację tożsamości współczesnej kultury żydowskiej (odnawianie się jej), od wspomnień powiązanych prawie wyłącznie z Holokaustem i dramatem II wojny światowej do pełnej partycypacji w życiu społecznokulturalnym polskiego społeczeństwa. Autorka przytacza konkretne przykłady ponownego włączania się społeczności żydowskiej we współczesną kulturę polską oraz czynnego w niej uczestnictwa.
XX
The article was devoted to the issues of the Jewish minorities in Poland, considering the effects of the activity of the Jewish commune in Wrocław. The author claimed that, over the past two decades in Poland, there has been a noticeable change in selfperception of the Jewish minority as well as in the way of the commune’s communicating with the environment. The point being made here is mainly related to the transformation of the modern Jewish culture identity (their renewal), from memories generally related to Holocaust and the drama of the II World War to complete participation in the sociocultural life of the Polish society. The author brings specific examples of the contemporary active participation of the Jewish society in the modern Polish culture.
EN
The reflection on Jewish-Christian relations is one of the most significant topics of Sholem Asch’s work. The brilliant author of Yiddish literature, twice nominated for the Noble Prize was born in Kutno in 1880. In his autobiographical works, he mentioned his childhood in a small Jewish-Christian community. Asch noticed that this period influenced his literature, worldview, and his social commitment. For more than 50 years, until he died in 1957, he was a propagator of Judeo-Christian reconciliation, to which he exhorted through his texts.
PL
Refleksja nad stosunkami żydowsko-chrześcijańskimi jest jednym z najważniejszych tematów twórczości Szaloma Asza. Genialny autor literatury jidysz, dwukrotnie nominowany do Nagrody Nobla, urodził się w Kutnie w 1880 roku. W swoich pracach autobiograficznych wspominał o swoim dzieciństwie w małej społeczności żydowsko-chrześcijańskiej. Asz zauważył, że okres ten wpłynął na jego literaturę, światopogląd i zaangażowanie społeczne. Przez ponad 50 lat, aż do śmierci w 1957 r., był propagatorem pojednania judeochrześcijańskiego, do czego nawoływał w swoich tekstach.
EN
The article characterizes statistical population of Lviv in 1919-1939, particularly referring to the Jews. It describes quantity, ethnic, religious and socio-professional structure of Jewish population, their age and the level of education. Lviv was particularly important center of political and educational life in the Second Polish Re-public. According the results of state censuses, one may conclude that three dominant nations in Lviv used to be the following: Poles, Jews and Ukrainians. Germans, Czechs and Russians constituted smaller percentage. Minorities accounted for abo-ut 50% of the total population of Lviv. Almost 50% of the population constituted Roman Catholics – Poles, 31,5-35% – followers of Judaism – Jews, and 9,2-12% – Greek Catholics – Ukrainians. The characteristic feature of social and professional structure of Lviv was the dominance of Poles. In second place, in the social hierarchy were Jews, dealing mainly with trade. Ukrainians occupied the last place in the social and professional structure. Lviv in the interwar period was a multicultural city and the center of Polish, Ukrainian and Jewish political and cultural life in the south-eastern part of Poland.
PL
Artykuł charakteryzuje statystyczną ludność Lwowa w latach 1919-1939, ze szczególnym uwzględnieniem Żydów. Opisano strukturę ilościową, etniczną, wyznaniową i społeczno-zawodową ludności żydowskiej, jej wiek i poziom wykształcenia. Lwów był szczególnie ważnym ośrodkiem życia politycznego i oświatowego w II Rzeczypospolitej. Na podstawie wyników spisów powszechnych można stwierdzić, że we Lwowie dominowały trzy następujące nacje: Polacy, Żydzi i Ukraińcy. Mniejszy odsetek stanowili Niemcy, Czesi i Rosjanie. Mniejszości narodowe stanowiły ok. 50% ogółu mieszkańców Lwowa. Prawie 50% ludności stanowili Polacy wyznania rzymskokatolickiego, 31,5-35% – wyznawcy judaizmu – Żydzi, a 9,2-12% – Ukraińcy wyznania greckokatolickiego. Cechą charakterystyczną struktury społecznej i zawodowej Lwowa była dominacja Polaków. Na drugim miejscu w hierarchii społecznej znajdowali się Żydzi, zajmujący się głównie handlem. Ostatnie miejsce w strukturze społeczno-zawodowej zajmowali Ukraińcy. Lwów w okresie międzywojennym był miastem wielokulturowym oraz centrum polskiego, ukraińskiego i żydowskiego życia politycznego i kulturalnego w południowo-wschodniej części Polski.
PL
Autostereotyp narodowy, inaczej niż stereotyp obcego, jest z zasady pozytywny. A rozszerzająca się wielojęzyczność i wielokulturowość społeczeństw współczesnych modyfikuje koncepcje narodu, jego rozwoju lub regresu, zakres ingerencji państwa i samą jego (autostereotypu) istotę „lingwistyczną”. Wielojęzyczność nosicieli stereotypu etnicznego wymaga wiedzy o kilku kulturach, np. w Polsce o polskiej i żydowskiej. Także polski był dla Żydów żyjących w Polsce językiem szkoły, zawodu i fascynującej ich kultury. Na przykład Rubinstein w anglojęzycznej autobiografii wyznał, że „kocha Polskę”, lekcje polskiego były „źródłem radości”, miał pozytywny stereotyp Polaka i Polki, Tatr i Górali – ale i bliski związek z kulturą żydowską. Celan, najwybitniejszy dla Niemców współczesny poeta niemieckojęzyczny, to typowa postać pogranicza, znawca-tłumacz tekstów rumuńskich, niemieckich, hebrajskich, rosyjskich, angielskich, francuskich; trójjęzyczny Reich-Ranicki identyfikuje się z kulturą niemiecką, choć jako Żyd zaznał prześladowań, zakazu studiów, deportacji, getta, a jako jedyny bagaż zabrał ze sobą język i znajomość kultury niemieckiej, i to z nią utożsamia „ojczyznę”. Akceptując niemieckość, „rozumie” i kocha Chopina jako „poetę muzycznego”, reprezentującego Polskę, jej wielką „lirykę”, poezję romantyczną i późniejszą. Po wojnie przybiera drugie nazwisko (słowiańskie), a na pytanie (Grassa), kim jest, powie: „Pół Polakiem, pół Niemcem i pełnym Żydem”. Ojczyznę, której mu brak, znajduje w sztuce. Od innych różni go samotność, zawdzięczana literaturze, która pozwala zająć postawę metajęzykową wobec rzeczywistości odbitej w jednym z języków naturalnych.
EN
A national stereotype, contrary to the stereotype of a foreigner, is positive, while a spreading multilingual and multicultural nature of contemporary societies modifies the conception of a nation, its progress or regress, the interference of the state and the nation’s very essence in the linguistic sense. The multilingualism of the carriers of ethnic stereotypes requires knowledge of several cultures; e.g. in Poland these would be Polish and Jewish cultures. Por Polish Jews, the Polish language was the language of school, profession and a fascinating culture. Rubinstein, for example, claims in his autobiography that he loves Poland, that lessons of Polish were his joy, that he has a positive stereotype of a Polish man and woman, of the Tatras and Tatra-dwellers, but also that he had a close contact with Jewish culture. Celan, in turn, the most distinguished contemporary poet of the German language, is a typical representative of someone functioning in a borderland area, an expert on and translator of Romanian, German, Hebrew, Russian, English and French texts. Reich-Ranicki identifies himself with German culture, although as a Jew he experienced persecution, a ban on higher education, deportation and a stay in ghetto. AU he had was the German language and the knowledge of German culture: it is this culture that he considers his own. However, he also understands and loves Chopin as a „musical poet”, representing Poland, its great: lyricism, Romantic and later poetry. After the war, he assumes another name (a Slavic one) and answering Grass’s question concerning his identity, he answers: „A half-Pole, half-German and fully a Jew. The homeland he misses is found in art. He is distinguished from others by the loneliness he draws from literature, which allows one to take a metalinguistic stance on the reality reflected in one of the natural languages in which one operates.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.