Artykuł opisuje zagadnienia związane z polską polityką podatkową w kwestii ulg i zwolnień podatkowych przyznawanych przedsiębiorcom w zakresie szeroko rozumianej działalności badawczo-rozwojowej, w tym na inicjatywy innowacyjne. Celem niniejszej publikacji jest ocena prowadzonej polityki preferencji podatkowych w stosunku do ww. projektów podejmowanych przez przedsiębiorców ze szczególnym uwzględnieniem stopnia wykorzystania ulg i zwolnień. W artykule opisano mechanizm działania tzw. ulgi na nowe technologie, która była dostępna dla przedsiębiorców do końca 2015 roku, oraz ulgę, która weszła w życie z początkiem 2016 roku. Przyjęta przez autora metoda badawcza obejmuje studia literaturowe oraz analizę danych publikowanych przez administrację podatkową, a także informacje uzyskane o średnio 323 152 podmiotach gospodarczych zlokalizowanych w województwach łódzkim i dolnośląskim, dostarczone przez 52 urzędy skarbowe w ramach dostępu do informacji publicznej. Zakres czasowy badania to lata 2009–2016. Niniejsze opracowanie stanowi oryginalny przegląd literatury oraz danych o charakterze statystycznym. Wyniki mogą być podstawą dalszych, bardziej szczegółowych badań w zakresie zaprezentowanej problematyki, na przykład przy uwzględnieniu populacji wszystkich przedsiębiorstw w Polsce.
EN
The following article describes issues related to Polish tax policy concerning tax reliefs and exemptions provided for entrepreneurs in the scope of research and development activities, including innovative initiatives. The purpose of this article is to evaluate the policy of tax preferences in relation to the projects undertaken by entrepreneurs, with particular emphasis on the use of reliefs and exemptions. The article describes the mechanism of so-called new technologies tax relief, which was available for entrepreneurs till the end of 2015 and a new relief, which came into force at the beginning of 2016. The research method adopted by the author includes literature studies and analysis of data published by the tax administration, as well as information obtained from about 323 152 entities located in the Łódź and Lower Silesia voivodships, provided by 52 tax offices under the public information access. The time range covers the years 2009–2016. This study is an original review of literature as well as legal and statistical data. The results can be the basis for further, more detailed research on the issues presented, for example, while taking into account the population of all the enterprises in Poland.
Poland achieved one of the lowest rates of expenditure on R&D activities in relation to GDP in the European Union. Effective tax incentives need to be created in order to stimulate research and development activities. In the article, the author presents the Polish tax regulations about the tax relief of the new technologies and indicates that the interest of this tax incentive is very low. The aim of the article is to present the main reasons of the taxpayers’ dislike for the technology relief and the propositions of the legal modification.
PL
Polska osiąga jeden z najniższych wskaźników nakładów na działalność R&D w stosunku do PKB w Unii Europejskiej. Konieczne jest zatem dążenie do zwiększania wydatków na R&D i poprawy efektywności procesów innowacyjnych w Polsce. W tym celu wskazane jest stosowanie między innymi zachęt podatkowych z tytułu prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej. W artykule omówiono funkcjonującą obecnie w Polsce ulgę na nabycie nowych technologii oraz przedstawiono dane dotyczące beneficjentów i przeciętnej wielkości odliczenia z tytułu ulgi. Celem opracowania było wskazanie mankamentów konstrukcji tej ulgi oraz przedstawienie propozycji zmian w tym zakresie.
The authors of the article analyse Art. 55(7) of the Act of 17 May 1989 on the Relations between the State and the Roman Catholic Church in the Republic of Poland. It forms the legal basis for a tax relief involving the possibility of deducting a donation for church charity and care activities. The donation may be deducted by the donor from its gross income if the donor is in the possession of two documents issued by the beneficiary, i.e. ecclesiastical juridical person, i.e. an acknowledgement of donation receipt and a report on the allocation of the donation to the church charity and care activities. The interpretation of the analysed provision raises some doubts, in particular regarding the requirement to submit a report on how a donation will be expended by the beneficiary. Having this document is a prerequisite for deducting the donation from the tax base in calculating income tax. The interpretation of the said provision adopted by administrative courts does not seem to be correct. In the authors’ opinion, the provision also raises doubts of a constitutional nature.
PL
Autorzy artykułu poddają w nim analizie art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, który stwarza podstawę prawną ulgi podatkowej polegającej na możliwości odliczenia od dochodu darowizny dokonanej na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Z powyższego odliczenia podatkowego może skorzystać darczyńca, który legitymuje się dwoma dokumentami otrzymanymi od obdarowanej kościelnej osoby prawnej, tj. pokwitowaniem odbioru darowizny oraz sprawozdaniem o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Wykładnia omawianego przepisu budzi szereg wątpliwości w szczególności w zakresie, w jakim odnosi się on do obowiązku przedłożenia sprawozdania z wydatkowania darowizny przez kościelną osobę prawną, który warunkuje możliwość skorzystania z ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu przekazanej na rzecz kościelnej osoby prawnej darowizny od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym. Przyjmowana przez sądy administracyjne wykładnia rzeczonego przepisu, nie wydaje się prawidłowa. W ocenie autorów przepis budzi również wątpliwości natury konstytucyjnej.
An oath in the investigation of alleviation played an important evidence role. It was to confirm the accuracy of testimony and the value of damage, which the aggrieved parties had suffered. An oath was taken before the litigious department in the magistrate’s court. The aggrieved parties and witnesses had to make an oath on their previous testimonies, made during administrative investigation. The contents of the oath had claimed the value of the damage. The court drew up a written record from the oath and sent the documents to a district commissar (district governor). After the files had been completed, the district official sent them all to the administrative court, which was obliged to continue the proceedings. The alleviation was impossible without the oath.
PL
Przysięga w śledztwie allewiacyjnymi odgrywała ważną rolę dowodową. Miała potwierdzać rzetelność zeznań, a tym samym – wysokość doznanych przez poszkodowanych strat. Jej wykonanie następowało przed wydziałem spornym sądu pokoju. Poszkodowani i świadkowie składali przysięgę na złożone wcześniej w śledztwie administracyjnym zeznania. Rota przysięgi uwzględniała wysokość doznanych szkód. Sąd sporządzał protokół jej odebrania i odsyłał akta komisarzowi obwodowemu (naczelnikowi powiatu). Po skompletowaniu akt urzędnik obwodowy (powiatowy) przesyłał całość akt do dalszego postępowania sądowi administracyjnemu. Brak przysięgi uniemożliwiał przyznanie allewiacji.
The variety of sources and forms available for supporting the R&D process has, including non-repayable funds changed dramatically over the last few years. Today they are available for all interested in the running researches – both start-ups, as well as large companies. It is an extension of instruments sharing risks embodied in company’s development in the long run. Offered measures of financial support system are an attractive factor decreasing the risk of investment in R&D and encouraging entrepreneurs to spend their own funds for research. This has a strong impact on the sphere creating innovative solutions giving a competitive advantage.
PL
Różnorodność źródeł, jak też dostępnych form wsparcia sfery badawczo-rozwojowej, w tym bezzwrotnych środków publicznych, zmieniła się radykalnie w ciągu ostatnich lat, co powoduje, że dzisiaj sięgać po nie mogą zarówno startupy, jak i duże firmy zainteresowane rozwojem B+R. Zachęcają one do podejmowania ryzyka oraz rozwoju firmy w dłuższej perspektywie. Oferowane środki finansowe wraz z systemem wsparcia ustawami stanowią istotny czynnik obniżający ryzyko inwestycyjne w B+R, jak też zachęcający przedsiębiorców do wydatkowania własnych środków na badania. Dają silny impuls do poszukiwania rozwiązań innowacyjnych oferujących przewagi konkurencyjne.
Artykuł dotyczy sporu, jaki zarysował się w doktrynie między sądową interpretacją przepisów podatkowych, dotyczących darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych a art. 25 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. W marcu 2005 r. wydawało się, że spór ten został rozstrzygnięty wraz z podjęciem na ten temat uchwały przez Izbę Finansową NSA. Jednakże nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie innych ustaw, dokonana dnia 30 czerwca 2005 r., spór ten pogłębia, zwłaszcza, że art. 26 ust. 6d należy ocenić jako wybitnie niespójny i łamiący wszelkie zasady prawidłowej techniki legislacyjnej. Poważne wątpliwości interpretacyjne wzbudza także linia orzecznicza sądów administracyjnych, rozstrzygających skargi na decyzje izb skarbowych zawsze na niekorzyść podatnika. Autorka stawia ważne pytania de lege ferenda i wskazuje jednocześnie na tolerowanie przez ustawodawcę poważnych luk w prawie podatkowym, które w praktyce administracyjnej i sądowej obracają się – wbrew doktrynie – przeciwko podatnikom.
EN
The article concerns the controversy continuing for many years around the donations presented to ecclesiastical legal persons. In March 2005 the dispute seemed to be finished by the decision of the Financial Chamber of the Supreme Administrative Court. Yet the amendments to the Act on personal income tax from natural persons and changing other acts from 30th June 2005 only aggravated the controversy, especially as its Art.26 section 6d is excessively incoherent and breaking the principles of correct legislative technique. Moreover, the judicature of administrative courts, adjudicating the complaints lodged against tax chambers, in fact always to the disadvantage of the taxpayer, raises serious interpretative doubts. The author asks important questions de lege ferenda, pointing at the same time to the fact of the legislator tolerating serious legal gaps, which turns against the taxpayer in court practice.
W artykule omówiono problematykę wykorzystywania ulg i zwolnień podatkowych w podatkach lokalnych przez władze samorządowe w ich polityce fiskalnej. Przedstawiono podatki lokalne w polskim systemie podatkowym oraz omówiono istotę ulg i zwolnień podatkowych jako elementu konstrukcji podatków w aspekcie prawnym i ekonomicznym. Badaniami empirycznymi objęto poziom, strukturę i dynamikę ulg i zwolnień podatkowych także w odniesieniu do wpływów z podatków lokalnych w latach 2007-2017. W konkluzji stwierdzono, że ulgi i zwolnienia podatkowe mogą stanowić ważne narzędzie aktywnego oddziaływania na procesy gospodarcze, przy zastrzeżeniu, że ich konstrukcja prawna będzie prosta i pozbawiona licznych, często bardzo trudnych do spełnienia warunków. Natomiast w myśl zasady sprawiedliwego opodatkowania konieczne jest eliminowanie preferencji niespełniających żadnej istotnej i pożądanej funkcji gospodarczej czy społecznej, są efektem działania grup nacisku lub niewłaściwego lobbingu.
EN
The article discusses the issue of using tax reliefs and exemptions in local taxes by self-governments in their fiscal policy. The local taxes in the polish tax system were presented and then the essence of tax concessions and exemptions as elements of tax structure in the legal and economic aspect was discussed. The empirical research concerned the level, structure and dynamics of tax reliefs and exemptions, also in relation to revenues from local taxes in the years 2007 to 2017. The conclusion is that tax reliefs and exemptions can be important tools for actively influencing economic processes, with the proviso that their legal structure will be simple and deprived of numerous, often very difficult to meet conditions. However, in order to comply with the principle of fair taxation, it is necessary to eliminate those preferences that do not meet any significant and desirable economic or social function, which are the result of pressure groups or inappropriate lobbying.
The war in Ukraine has an impact on all aspects of our lives, including taxes. International tax law does not regulate taxation of the income obtained by refugees staying temporarily outside of their homeland. As a result they face double taxation in Ukraine and in countries where they stay temporarily. Uncertainty of the future forces to make a statement that provisions regarding refugees’ income taxation should be implemented shortly. Tax provisions implemented temporarily by a few countries cannot be treated as sufficient solution.
PL
Wybuch wojny w Ukrainie ma wpływ na każdy obszar życia człowieka, w tym na jego sytuację podatkową. Brak jest przepisów międzynarodowego prawa podatkowego, które regulowałyby zasady opodatkowania dochodu uzyskiwanego przez uchodźców w trakcie ich czasowego pobytu poza granicami ojczyzny. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest podwójne opodatkowanie dochodu osiąganego przez uchodźców w Ukrainie i w państwie ich czasowego pobytu. Niestabilność dzisiejszego świata skłania do postawienia tezy, że przepisy adresujące tę kwestię powinny być wprowadzone jak najszybciej, gdyż regulacje podatkowe obowiązujące w poszczególnych krajach nie są w stanie długoterminowo rozwiązać zaistniałego problemu.
Religious organizations in Poland can be financed through donations. The donor may benefit from a tax relief for making a donation. In a special way, the donor may benefit from a tax relief for making a donation for church charity and welfare activities conducted by church legal entities. The normative basis for this kind of tax reliefs are the laws on the relation between the state and individual religious organizations, and not tax laws. However, according to the provisions, several conditions have to be fulfilled for the tax relief in question to be claimed. A church legal entity to which a donation has been made shall issue a receipt to the donor and shall submit a report on the use of the donation for charitable and protective purposes within two years of receiving a donation. In addition, according to the tax regulations, the amount of a donation should be confirmed by a relevant bank statement. In practice, the fulfilment of these conditions gives rise to many difficulties. This is evidenced by the rich case law of the Supreme Administrative Court, especially regarding the question of a report on spending a given donation on church charity and welfare activities. The case law of Supreme Administrative Court clarifies the concept of the report under discussion. However, as the practice has shown, it seems that these explanations are still insufficient.
PL
Związki wyznaniowe w Polsce mogą być finansowane m.in. poprzez przekazywanie na ich rzecz darowizn. Darczyńca z tytułu dokonania darowizny może skorzystać z ulgi podatkowej. W sposób szczególny darczyńca może skorzystać z ulgi podatkowej z tytułu dokonania darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą prowadzoną przez kościelne osoby prawne. Podstawę normatywną tej ulgi podatkowej stanowią właściwe przepisy ustaw, które regulują sytuację prawną poszczególnych związków wyznaniowych, a nie ustawy podatkowe. Jednak przepisy wskazanych ustaw możliwość skorzystania z tej ulgi podatkowej uzależniają od spełnienia kilku warunków. Kościelna osoba prawna, na rzecz której dokonano darowizny, powinna wystawić darczyńcy pokwitowanie odbioru darowanej kwoty oraz w ciągu dwóch lat od jej uzyskania jest zobowiązana złożyć sprawozdanie z przeznaczenia wskazanej kwoty na działalność charytatywno-opiekuńczą. Ponadto, zgodnie z przepisami podatkowymi, potwierdzeniem wysokości darowanej kwoty powinien być dowód wpłaty darowizny na rachunek bankowy osoby obdarowanej. W praktyce spełnienie wskazanych warunków wywołuje wiele trudności. Świadczy o tym bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwłaszcza dotyczące zagadnienia sprawozdania z przeznaczenia darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnej osoby prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie doprecyzowuje pojęcie sprawozdania z przeznaczenia darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnej osoby prawnej. Jednak, jak pokazuje praktyka, wyjaśnienia te są nadal niewystarczające.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.