Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

PL EN


2020 | 55 |

Article title

Лакунарні компоненти у фразеології українського ареального континууму

Content

Title variants

EN
Lacunary Components in the Phraseology of the Ukrainian Areal Continuum
PL
Komponent lakunarny we frazeologii ukraińskiego kontinuum arealnego

Languages of publication

Abstracts

PL
W artykule omówiono specyfikę pojęcia lakuna (luka) z punktu widzenia podejmowanych na jego temat rozważań teoretycznych. W oparciu o prace teoretyczne poświęcone lakunarności autorka omawia rozmaite aspekty zjawiska luk językowych i kulturowych, ich źródła i typy. Artykuł uwzględnia główne cechy i istniejące klasyfikacje luk językowych, a także poddaje analizie czynniki wpływające na pojawianie się i funkcjonowanie luk frazeologicznych. Określono w nim ponadto kryteria lakunarności i metodę wykrywania luk frazeologicznych. Scharakteryzowano miejsce luki i jej funkcjonowanie w arealnych związkach frazeologicznych oraz możliwość zastosowania teorii lakunarności w badaniach nad arealnym systemem frazeologicznym ukraińskiego continuum. Szczególną uwagę zwraca autorka na etymologiczną analizę luk frazeologicznych i na przyczyny ich występowania. Jak wiadomo, luki są semantyczną próżnią, która funkcjonuje w modusach języka, mowy i zachowania językowego. Udowodniono, że przezwyciężenie problemów continuum językowego wymaga znajomości nie tylko bezpośredniego znaczenia słów i zwrotów, ale także ich miejsca i roli w danej wspólnocie społeczno-kulturowej, w której gwara jest rzeczywistym środkiem komunikacji. W artykule ponadto określono podstawowe wymiary omawianego systemu frazeologicznego, a więc tematykę znaczeń frazeologizmów, charakter ich podstawy figuratywnej i sposób, w jaki te wymiary są ze sobą powiązane.
EN
This article deals with the peculiarities of the concept lacuna from the perspective of theoretical considerations. Based on theoretical studies of lacunarity, the author discusses issues related to the phenomenon of linguistic and cultural lacunae, including their sources and types. She also presents the main features of linguistic lacunae and their classifications, and analyses factors which have an impact on the emergence of lacunary phraseological units and their functioning. The study outlines the criteria of lacunarity and a method for identifying phraseological lacunae. It also considers the status of the lacuna and its functioning in areal phraseology, and examines the possibility of applying the theory of lacunarity to the areal phraseological system of the Ukrainian continuum. The study is focused on etymological analysis of phraseological lacunae and their origins. Lacunae are known to constitute a semantic vacuum which functions in the modes of language, speech and speech behaviour. As demonstrated, overcoming the problems of linguistic continuum requires the knowledge not only of the direct (primary) meaning of words and phrases, but also of their place and functions in a given sociocultural community where they are used, and where dialect is the actual means of communication. The article also identifies the main dimensions of the phraseological system in focus: the themes of the meanings of phraseological units, the nature of their figurative basis, and the way these two aspects are interrelated.

Year

Volume

55

Physical description

Dates

published
2020

Contributors

  • Волинський національний університет ім. Лесі Українки [Lesya Ukrainka Volyn National University], Луцьк [Lutsk]

References

  • Anokhіna, T. (2018). Korpusnyĭ lakunіkon anhlіĭs′koї movy: Leksykohrafіchnyĭ analіz. Fіlolohіchnі traktaty, 10(2), 7–12.
  • Arkushyn, H. (2003). Skazav, iak dva zv’iazav: Narodni vyslovy ta zahadky iz Zakhidnoho Polissia i zakhidnoї chastyny Volyni. [n.p.].
  • Bilodid, I. K. (1973). Slovnyk ukraïnsʹkoï movy: V 11 tt. (Vol. 4). Naukova dumka.
  • Burger, H. (2015). Phraseologie: Eine Einführung am Beispiel des Deutschen. Erich Schmidt Verlag.
  • Chabanenko, V. (2001). Frazeolohichnyĭ slovnyk hovirok Nyzhn′oï Naddniprianshchyny. Stat i K.
  • Chlebda, W. (1991). Elementy frazematyki: Wprowadzenie do frazeologii nadawcy. Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Śląskich w Opolu.
  • Cowie, A. (1998). Phraseology: Theory, analysis, and applications. Clarendon Press.
  • Dagut, M. (1981). Semantic “voids” as a problem in the translation process. Poetics Today, 2(4), 61–71. https://doi.org/10.2307/1772486
  • Danilʹchenko, T. (2014). Poniatie i sushchnost′ lakun. Nauka, iskusstvo, kul′tura, filosofiia, 2014(3), 51–57.
  • Dobrol′ozha, H. (2010). Frazeolohichnyĭ slovnyk hovirok ZHytomyrshchyny. PP Tulovsʹkyĭ.
  • Dymarskiĭ, M. (2008). TSelostnostʹ teksta kak problema ego interpretatsii. In T. A. Tripolʹskaia (Ed.), Kommentariĭ i interpretatsiia teksta (pp. 189–194). Novosibirskiĭ gosudarstvennyĭ pedagogicheskiĭ universitet.
  • Dziamska-Lenart, G. (2004). Innowacje frazeologiczne w powojennej felietonistyce polskiej. Wydawnictwo “Poznańskie Studia Polonistyczne”.
  • Efremova, T. (2000). Sovremennyĭ tolkovyĭ slovarʹ russkogo iazyka Efremovoĭ: Bleiatʹ. https:// dic.academic.ru/dic.nsf/efremova/142458/Блеять
  • Hrinchenko, B. (1909). Slovarʹ ukraïns′koï movy (Vol. 4). Kievskaia Staryna.
  • Kodrić, A., & Vidović Bolt, I. (2009). Odkrywanie ukrytego w chorwackich i polskich frazeologizmach narodowych. In I. Generowicz, E. Kaczmarska, & I. M. Doliński (Eds.), Świat ukryty w słowach, czyli o znaczeniu gramatycznym, leksykalnym i etymologicznym (pp. 211–220). Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Kotsʹ-Hryhorchuk, L. (2011). Evoliutsiia ukraïnsʹkoho movlennia v dialektnomu prostori (suchasni linhvohrafichni doslidzhennia movy). Ukraïnsʹka mova, 2011(3), 41–51.
  • Kuzʹ, H. T. (2019). Leksychni zapozychennia v dialektniĭ frazeolohiï horivok Chernivetsʹkoï oblasti: Diakhronichnyĭ aspekt. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 54. https://doi.org /10.11649/sfps.1774
  • Kuzʹmych, O. (2016, January 28). Pravda pro Stritennia: Denʹ ïzhaka, hromnychi svichky i drevni kelʹty. https://tsn.ua/blogi/themes/esoterica/pravda-pro-stritennya-den-yizhaka -gromnichi-svichki-i-drevni-kelti-580487.html
  • Maslova, V. (1997). Vvedenie v lingvokulʹturologiiu. Nasledie.
  • Matezius, V. (1967). O neobkhodimosti stabilʹnosti literaturnogo iazyka. Progress.
  • Matsiuk, Z. (2006). Iz narodu ne vykynesh: Dialektnyĭ slovnyk frazeolohizmiv. RVV “Vezha” Volyn. derzh. un-tu im. Lesi Ukraїnky.
  • Matsiuk, Z. (2013). Shcho silʹtse, to nove slivtse: Slovnyk frazeolohizmiv Zakhidnoho Polissia. Vezha-Druk.
  • Matsiuk, Z. (2020). Hovoryty jak medok varyty: Slovnyk frazeolohizmiv Zakhidnoho Polissia. Vezha-Druk.
  • Matvіias, І. (2011). Osoblyvostі slovotvoru v zakhіdnoukraїnsʹkomu varіantі lіteraturnoї movy. Ukraїns′ka mova, 2011(1), 28–35.
  • Medvediev, F. (1978). Ukraїnsʹka frazeolohiia: Chomu my tak hovorymo. Vyshcha shkola.
  • Novikova, M. (2014). Smyslovye korreliatsii v diskursivnoĭ dinamike perevoda [Unpublished post-doctoral dissertation]. Moskovskiĭ gosudarstvennyĭ oblastnoĭ universitet.
  • Ogurtsova, O. (1979). K probleme lakunarnosti. In A. V. IUrin (Ed.), Funktsionalʹnye osobennosti lingvisticheskikh edinits: Sbornik trudov Kubanskogo universiteta (Vol. 3, pp. 77–83). Izdatelʹstvo Kubanskogo universiteta.
  • Popova, Z., & Sternin, I. (2002). Ocherki po kognitivnoĭ lingvistike. Izd-vo Voronezh. gos. un-ta.
  • Popova, Z., & Sternin, I. (2007). Kognitivnaia lingvistika. AST; Vostok-Zapad.
  • Sternin, I. (1999). Leksicheskaia lakunarnostʹ i poniatiĭnaia ėkvivalentnostʹ. VGU.
  • Stupinsʹka, H., & Bytkivsʹka, I. (2012). Frazeolohichnyĭ slovnyk lemkivsʹkykh hovirok. Navchalʹna knyha; Bohdan.
  • Szerszunowicz, J. (2015). Lacunarity, lexicography and beyond: Integration of the introduction of a linguo-cultural concept and the development of L2 learners’ dictionary skills. Lexicography, 2(1), 101–118. https://doi.org/10.1007/s40607-015-0015-6
  • Szerszunowicz, J. (2016). Lakunarne jednostki wielowyrazowe w perspektywie międzyjęzykowej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
  • Ter-Mynasova, S. (2000). Mova i mizhkulʹturna komunikatsiia: Navchalʹnyĭ posibnyk. Slovo.

Document Type

Publication order reference

Identifiers

Biblioteka Nauki
38651231

YADDA identifier

bwmeta1.element.ojs-doi-10_11649_sfps_1943
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.