PL
W artykule pytanie o przypis do Pierwiosnka (pierwszego wiersza „Ballad i romansów”), zawierający łacińską nazwę „kwiatka” – Primula veris, otwiera rozważania nad „Poezjami” Adama Mickiewicza z 1822 roku w kontekście ówczesnej prasy warszawskiej i wileńskiej. Treści prasowe traktowane są tu jako zbiór wyobrażeń, formuł, ciągów skojarzeń, stanowiących swego rodzaju środowisko werbalne wierszy, a także przestrzeń mediacyjną między autorem a czytelnikami. Lektura konfrontująca dzieło Mickiewicza z poetycką zawartością „Pamiętnika Warszawskiego” ujawnia płynność przejścia od topiki poezji pastoralnej do balladowej. Z kolei lektura zbioru w otoczeniu prasy wileńskiej („Tygodnik Wileński”, „Dziennik Wileński”) odsłania związki materii balladowo-romansowej z problematyką poznania naukowego i przednaukowego, zaznaczającą się w artykułach z dziedziny historii naturalnej, w tym botaniki oraz z inspirowanymi botaniką praktykami kulturowymi (zielniki).
EN
A question about the footnote to “Pierwiosnek” (“Cowslip”) (the initial poem from “Ballady i romanse” <”Ballads and Romances”>) that contains the Latin name of the plant—Primula veris—opens considerations about Adam Mickiewicz’s 1822 “Poezje” (“Poetry”) in the context of the then Warsaw and Vilnius press. The press material is considered here as a collection of images, formulas, sequences of associations forming a peculiar verbal environment of the poems, and also a mediatory space between the author and the reader. Confrontation of Mickiewicz’s work with the poetic content of “Pamiętnik Warszawski” (“Warsaw Memoir”) reveals a smooth shift from the topoi of pastoral poetry to ballad one. By contrast, reading the poetry alongside the Vilnius press (“Tygodnik Wileński” <“Vilnius Weekly”>, “Dziennik Wileński” <“Vilnius Daily”>) discloses the connections of ballad-romance matter with the problems of scientific and prescientific understanding, marked in articles in natural history, including botany, and botany-inspired cultural practices (herbaria).