EN
L. M. Montgomery’s 1908 novel, Anne of Green Gables, about a young, socially-awkward Nova Scotian girl adopted by a family in Prince Edward Island, a novel that expresses the sentiments of the North American “New Woman” movement and markedly exhibits post-colonialist imperialism, has produced a young heroine who stands in solidarity with civil resistance in occupied Poland. Given that Montgomery was descendent of the white English/Scottish Protestant invader culture on PEI, complicit in the marginalization and deportation of French settlers and in the annihilation (literally and metaphorically) of the indigenous Mi’kmaq, the idealistic transformation of Montgomery’s famous Anne character into a symbol of political defiance seems, to me, incredible. In this article, I illustrate the utopic vision that Montgomery, and indeed Anne herself, create on Prince Edward Island and examine how that isolated, island utopia, and Anne become transfixed into heroic visions in war-time Poland.
PL
Powieść L. M. Montgomery z 1908 roku pt. Ania z Zielonego Wzgórza o małej krnąbrnej dziewczynce z Nowej Szkocji, adoptowanej przez rodzinę z Wyspy Księcia Edwarda – powieść, która wyraża sentymenty północnoamerykańskiego ruchu na rzecz „nowej kobiety” i uwypukla postkolonialistyczny imperializm – wykreowała młodziutką bohaterkę istotną z punktu widzenia ruchu oporu w okupowanej Polsce. Biorąc pod uwagę, że Montgomery była spadkobierczynią białej, angielskiej/szkockiej, protestanckiej kultury najeźdźców na Wyspę Księcia Edwarda, współodpowiedzialnej za marginalizację i deportację francuskich osadników oraz anihilację (dosłowną i w przenośni) natywnego plemienia Mi’kmaq, idealistyczna transformacja słynnej postaci Ani stworzonej przez Montgomery w symbol politycznego oporu wydaje mi się niewiarygodna. W artykule, pokazuję utopijną wizję, którą Montgomery, a w istocie sama Ania, kreują na Wyspie Księcia Edwarda oraz analizuję, jak ta odizolowana, wyspiarska utopia oraz Ania przemieniają się w heroiczne wizje w Polsce w czasach wojny i okupacji.