EN
Stress is one of the main reasons for deterioration in mental and physical health, and it leads to a decrease in work efficiency. Providing appropriate methods of diagnosing the level of stress allows for making a reliable verification of the effectiveness of stress reduction interventions and for assessing individual differences in reactivity to stress. The aim of this study was to review the available studies that use the most common stress induction protocols in laboratory settings and measure psychophysiological reactions to stress. The review included research using the following protocols: MIST, MA, TSST, Stroop Test and PASAT, and measuring brain activity, heart activity, cortisol levels and muscle tones. The analyzes included papers available in the PubMed database, published in 2015‒2021, in which studies were conducted on healthy adults. The analysis of the available studies revealed that the protocols induced changes in the activity of the autonomic nervous system, the cardiovascular system and brain activity. Moreover, TSST is a protocol that is most often used to assess the level of stress and differences in reactivity to induced stress depending on individual differences in personality traits, and to make the comparison of specific groups of people. Measurements of induced stress are usually done by analyzing the cortisol levels in response to stress and changes in heart activity. The MIST test is a commonly used method in neuroimaging studies. The analysis of the research results has revealed that the protocols, beside inducing a typical physiological response, are associated with blunting the physiological response to stress in some people.
PL
Stres jest jedną z głównych przyczyn problemów ze zdrowiem psychofizycznym i prowadzi do spadku efektywności pracy. Odpowiednie metody diagnozowania poziomu stresu pozwalają na rzetelną weryfikację efektywności interwencji mających na celu jego redukcję, a także ocenę różnic indywidualnych w reaktywności na stres. Celem pracy było przeprowadzenie przeglądu dostępnych badań, w których wykorzystano najczęściej stosowane protokoły wzbudzania stresu w warunkach laboratoryjnych i dokonano pomiarów stresu za pomocą parametrów fizjologicznych. Do przeglądu włączono badania wykorzystujące protokoły: MIST, MA, TSST, test Stroopa i PASAT, oraz uwzględniające pomiar aktywności mózgu i serca, stężenia kortyzolu oraz napięcia mięśniowego. Do analiz włączono prace dostępne w bazie PubMed i opublikowane w latach 2015–2021, w których badania przeprowadzono z udziałem zdrowych osób dorosłych. Analiza dostępnych badań ujawniła, że procedury wywołują zmiany aktywności autonomicznego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego i mózgu. Ponadto TSST jest protokołem wykorzystywanym najczęściej do oceny poziomu stresu, różnic reaktywności na wzbudzony stres w zależności od różnic między osobami w poziomie natężenia cech osobowości bądź porównania konkretnych grup osób. W pomiarach wzbudzonego stresu zazwyczaj wykorzystuje się analizę stężenia kortyzolu w odpowiedzi na stres i zmiany w aktywności serca. Powszechnie stosowaną metodą w badaniach neuroobrazowych jest zadanie MIST. Analiza wyników badań ujawniła, że protokoły, oprócz wzbudzania typowej reakcji fizjologicznej, w przypadku niektórych osób łączą się z osłabieniem reakcji fizjologicznych na stres.