Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

PL EN


2021 | 69 | 2 | 49-78

Article title

Kościół katolicki we francuskojęzycznych ujęciach historii – geografii – kultury Polski/Rzeczypospolitej opracowanych we Francji w latach 1835–1842 przez emigrantów polskich

Content

Title variants

EN
The Catholic Church in French-Language Approaches to the History ‒ Geography ‒ Culture of Poland/The Republic of Poland, Developed in France in 1835–1842 by Polish Emigrants

Languages of publication

PL

Abstracts

PL
W artykule zostały przedstawione trzy obszerne dzieła powstałe i wydane we Francji po powstaniu listopadowym, a opracowane w środowisku polskich emigrantów. Dzieła te prezentowały czytelnikowi francuskiemu systematyczny wykład historii Polski/Rzeczypospolitej. Zawierały poza tą główną treścią artykuły mówiące o geografii Rzeczypospolitej oraz o kulturze i zagadnieniach dotyczących religii. Posiadały liczne ilustracje. Najobszerniejsze spośród tych dzieł to La Pologne pittoresque, Polska malownicza; wydane zostało w trzech tomach w latach 1835‒1845. W latach 1839‒1841 ukazało się kolejne dzieło omawiające wspomniane tematy, La Pologne illustrée, Polska ozdobnicza. Głównym redaktorem tych prac był Leonard Chodźko (1800‒1871). Natomiast w 1840 r. Karol Forster (1800‒1879) opublikował Pologne. Dzieła zyskały dużą popularność. W artykule zajęto się problemem prezentacji roli Kościoła katolickiego w historii Polski/Rzeczypospolitej, a także prezentacji różnych elementów życia religijnego. Wskazano na kilka zasadniczych wątków ideowych dostrzeganych w tejże prezentacji. Podkreślono zauważalną obecność zagadnień religijnych we wspomnianych dziełach, co pozytywnie wyróżnia je na tle ówczesnych prac podobnego rodzaju.
EN
The article presents three extensive works written and published in France after the November Uprising, and compiled in the milieu of Polish emigrants. These works presented the French reader with a systematic lecture on the history of Poland/the Republic of Poland. Apart from this main content, they contained articles about the geography of the Republic of Poland as well as about culture and issues related to religion. They had numerous illustrations. The most extensive of these works is La Pologne pittoresque, Picturesque Poland; was published in three volumes in the years 1835‒1845. In the years 1839‒1841 another work was published on the aforementioned topics, La Pologne illustrée, Ornamental Poland. The chief editor of these works was Leonard Chodźko (1800‒1871). And in 1840 Karol Forster (1800‒1879) published Pologne. The works gained great popularity. The article deals with the problem of presenting the role of the Catholic Church in the history of Poland/the Republic of Poland, as well as presenting various elements of religious life. Several basic ideological threads were identified in this presentation. The noticeable presence of religious issues in the aforementioned works was emphasized, which positively distinguishes them from other works of a similar type at that time.

Year

Volume

69

Issue

2

Pages

49-78

Physical description

Dates

published
2021-03-19

Contributors

  • John Paul II Catholic University of Lublin, Faculty of Humanities, Poland

References

  • Banach, Andrzej. Polska książka ilustrowana 1800–1900. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1959.
  • Bibliografia literatury polskiej. Nowy Korbut, red. I. Śliwińska i in., t. VII–IX. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1968–1972.
  • Borkowska, Władysława. „Chodźko Leonard”. W Polski słownik biograficzny, t. III, red. W. Konopczyński, 386-388. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1937.
  • Bronowski, Franciszek. Idea gminowładztwa w polskiej historiografii. Geneza i formowanie się syntezy republikańskiej J. Lelewela. Łódź‒Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1969.
  • Czapska, Maria. „Chodźkowa Olimpia Ludwika z Maleszewskich”. W Polski słownik biograficzny, t. III, red. W. Konopczyński, 389-390. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1937.
  • Estreicher, Karol. Bibliografia polska XIX stólecia [sic], t. I–III. Kraków: nakładem Akademii Umiejętności, 1872–1876.
  • Francastel, Pierre. La Pologne pittoresque. Grenoble: B. Arthaud, 1934.
  • Głąbiński, Stanisław. „Choński Henryk”. W Polski słownik biograficzny, red. W. Konopczyński, t. III, 419. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1937.
  • Grabski, Andrzej Feliks. Troski i nadzieje. Z dziejów polskiej myśli społecznej i politycznej XIX wieku. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1981.
  • Grabski, Andrzej Feliks. Zarys historii historiografii polskiej. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2003.
  • Greimas, Algirdas Julien. O bogach i ludziach. Studia z mitologii litewskiej, tłum. B. Marszalik [seria: Biblioteka Klasyków Antropologii]. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki, 2007.
  • Jaskuła, Roman. Karol Forster. Emigracyjny działacz, pisarz i wydawca 1800–1879. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2002.
  • Kalembka, Sławomir. Wielka Emigracja 1831–1863. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2003.
  • Kieniewicz, Stefan. „Mierosławski Ludwik”. W Polski słownik biograficzny, t. XX, red. E. Rostworowski, 812-815. Wrocław‒Warszawa‒Kraków‒Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1975.
  • Konopczyński, Władysław. Dzieje Polski nowożytnej, oprac. J. Dzięgielewski, M. Nagielski, [t. I–II]. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 2003.
  • Litak, Stanisław. „Kościół w Polsce w okresie Oświecenia do 1795 roku”. W Historia Kościoła, t. IV [1715–1848], red. L.J. Rogier, G. de Bertier de Sauvigny, J. Hajjar, tłum. T. Szafrański, 395-453. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1987.
  • Manteufflowa, Maria. „Maleszewski (Maliszewski) Piotr Paweł Jan”. W Polski słownik biograficzny, t. XIX, red. E. Rostworowski, 306-308. Wrocław‒Warszawa‒Kraków‒Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1974.
  • Markiewicz, Zygmunt i Sivert Tadeusz. Melpomena polska na paryskim bruku. Teatralia polskie we Francji w XIX wieku. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973.
  • Merzbach, Henryk. Prace numizmatyczne Joachima Lelewela w Belgii. Kraków: nakładem Towarzystwa Numizmatycznego, 1889 [odbitka z „Wiadomości Numizmatyczno-Archeologicznych”].
  • Michalski, Maciej. Dawni Słowianie w tradycji polskiej I połowy XIX w. W poszukiwaniu tożsamości wspólnotowej. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2013.
  • Rostworowski, Emanuel. „Podoski Gabriel Jan”. W Polski słownik biograficzny, t. XXVII, red. E. Rostworowski, 149-161. Wrocław‒Warszawa‒Kraków‒Gdańsk‒Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1983.
  • Stolzman, Małgorzata. „Narbutt (Ostryk-Narbutt) Teodor Mateusz”. W Polski słownik biograficzny, t. XXII, red. E. Rostworowski, 537-539. Wrocław‒Warszawa‒Kraków‒Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1977.
  • Straszewska, Maria. Życie literackie Wielkiej Emigracji we Francji 1831–1840. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970.
  • Tyrowicz, Marian. „Forster Karol”. W Polski słownik biograficzny, t. VII, red. W. Konopczyński, 67-69. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, Polska Akademia Nauk, Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1948–1958.
  • Wernicki, Aleksander. Leonard Chodźko i jego prace. Krótki rys biograficzny i naukowy. Lwów: Księgarnia Polska, 1880.
  • Wierzbicka, Maria. Dawne syntezy dziejów Polski. Rozwój i przemiany koncepcji metodologicznych [seria: Monografie z Dziejów Nauki i Techniki, t. XCV). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1974.
  • Wyrozumski, Jerzy. Kazimierz Wielki. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982.
  • Ziółek, Jan. Studia nad myślą polityczną Wielkiej Emigracji. Napoleon I i Napoleon III. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1995.
  • Żychowski, Marian. Ludwik Mierosławski 1814–1878. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963.
  • Żywczyński, Mieczysław. „Watykan i Metternich a sprawa polska w latach 1836–1848”, [odbitka ze Sprawozdań Towarzystwa Naukowego Warszawskiego 32, z. 1-3 (1939), Wydział II]: 27-37.

Document Type

Publication order reference

Identifiers

YADDA identifier

bwmeta1.element.ojs-doi-10_18290_rh21692-3
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.