POCZĄTKI ADROGACJI NIEDOJRZAŁYCH W PRAWIE RZYMSKIM

• Authors: Maria Zabłocka

Title variants

EN

The Origins of ‘adrogatio impuberis’ in Roman Law

• Languages of publication: PL

Abstracts

PL

Powszechnie przyjmuje się, że adrogatio osoby niedojrzałej została dopuszczona dopiero dzięki prawodawstwu Antoninusa Piusa. Autorka, na podstawie powołanych źródeł, stara się udowodnić, że adrogatio impuberis już od czasów Klaudiusza (a dokładniej od 50 r. po Chrystusie) stała się pod względem prawnym możliwa, choć praktycznie nie znalazła następców ze względu na negatywną ocenę skutków tej adopcji. Kluczowy przekaz Gaiusa (1,102), w którym w niepewnym miejscu można odczytać słowo nam, a nie nunc, stanowi tylko potwierdzenie takiej możliwości.

EN

It is generally held that the institution of adrogatio impuberis was not admitted until the legislation of Antoninus Pius. On the basis of the sources, the Author tries to prove that such a procedure was already legally possible in the times of Claudius (and more precisely as of 50 AD), although in practice it was discontinued later because of the negative assessment of the effects of such adoptions. Te crucial evidence confrming such a possibility is provided by an ambiguous passage in Gaius’ Institutes (Gai. 1,102), in which the word nunc may be alternatively read as nam.

Keywords

PL

adrogacja; niedojrzały; cesarz Klaudiusz.; adrogacja; niedojrzały; cesarz Klaudiusz.

EN

adrogation; the impubes; the Emperor Claudius.

• Publisher: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
• Journal: Zeszyty Prawnicze
• Year: 2019
• Volume: 19
• Issue: 1
• Pages: 173-188

Dates

published

2019-04-17

Contributors

author

Maria Zabłocka

References

• Astolfi R., ‘Lex Iulia et Pappia’4, Padova 1996.
• Bergmann C.G., Beiträge zum römischen Adoptionsrecht, Lund-Leipzig 1912.
• Bianchi E., Il ‘rex sacrorum’ a Roma e nell’Italia antica2, Milano 2017.
• Bojarski W., Prawo rzymskie2, Toruń 1999.
• Castello C., L’intervento statuale negli atti costitutivi di adozione in diritto romano, «An. Genova» 16.2/1977, s. 685-757.
• Castello C., Il problema evolutivo della ‘adrogatio’ «SDHI» 33/1967, s. 129-162 [=«An. Genova» 6.1/1967, s. 1-36].
• Castello C., Sull’età del’adottante e dell’adottato in diritto romano, «An. Genova» 7.2/1968, s. 293-373.
• Castello C., Sui principii ispiratori delle norme sull’età dell’adottante e dell’adottato in diritto Romano, [w:] Studi in onore di Giuseppe Grosso, Torino 1974, VI, s. 193-206.
• Costa E., Storia del diritto romano privato2, Torino 1925.
• Dajczak W., Giaro T., Longchamps de Bérier F., Prawo rzymskie U podstaw prawa prywatnego2, Warszawa 2014.
• David M. (rec. G. Beseler, ‘Subsiciva’), «ZSS» 51/1931, s. 528-532.
• David M., Nelson H.L.V., ‘Gai Institutionum commentarii IV’ Mit philologischen Kommentar. I: Kommentar, Leiden 1954.
• Dębiński A., Rzymskie prawo prywatne. Kompendium5, Warszawa 2011.
• Donatuti G., Contributi allo studio dell’ ‘adrogatio impuberis’, «BIDR» 64/1961, s. 127-198.
• Kaser M., Das römische Privatrecht2, I, München 1971.
• Kodrębski J., Sabinianie i Prokulianie Szkoły prawa w Rzymie wczesnego cesarstwa, Łódź 1974.
• Kolańczyk K., Prawo rzymskie5, zaktualizował J. Kodrębski, Warszawa 2001.
• Kunderewicz C., Rzymskie prawo prywatne2, Łódź 1995.
• Kuryłowicz M., Die ‘adoptio’ im klassischen römischen Recht, Warszawa 1981.
• Kuryłowicz M., ‘Adoptio’ prawa rzymskiego. Rozwój i przemiany w okresie poklasycznym i justyniańskim, Lublin 1976.
• Kuryłowicz M., Dziecko niedojrzałe. Przyczynek do polskiego przekładu Digestów justyniańskich, [w:] ‘Noctes iurisprudentiae’. Scritti in onore di Jan Zabłocki, Białystok 2015, s. 135-142.
• Kuryłowicz M., Kontynuacja rodziny w państwie i prawie rzymskim okresu republiki, [w:] ‘Divina et humana’. Księga jubileuszowa w 65 rocznicę urodzin Księdza Profesora Henryka Misztala, Lublin 2001, s. 125-133.
• Kuryłowicz M., Marcus Tullius Cicero o rzymskiej adopcji, [w:] ‘Historia et Ius’. Księga pamiątkowa ku czci Księdza Profesora Henryka Karbownika, Lublin 1998, s. 253-263.
• Kuryłowicz M., Rozwój historyczny rzymskiej adopcji, «Studia Iuridica Lublinensia» 16/2011, s. 35-53.
• Kuryłowicz M., Wiliński A., Rzymskie prawo prywatne Zarys wykładu6, Warszawa 2016.
• Litewski W., Rzymskie prawo prywatne2, Warszawa 1994.
• Lindsay H., Adoption in the Roman World, Cambridge 2009.
• Maciejowski F., Zasady prawa rzymskiego pospolitego podług Instytucji Justyniańskich2, Warszawa 1863.
• May G., L’activité juridique de l’impereur Claude, «RHD» 15/1936, s. 213-254.
• May G., Notes complementaires sur les actes de l’Empereur Claude, «RHD» 23/1944, s. 101-114.
• Mouchová B., Adoption und Testament in Svetons Kaiserbibliographien, «Acta Universitatis Carolinae. Philolosophica et Historica» 5/1966, s. 55-63.
• Peters H., Zur Schrif Modestins ‘Paraitesis epitropos kai kuratorias’, «ZSS» 33/1912, s. 511-513.
• Prevost M.H., Les Adoptions politiques á Rome sous la République et le Principat, Paris 1949.
• Rodriguez Ennes L., Bases juridico-culturales de la institutión adoptiva, Santiago de Compostella 1978.
• Rozwadowski W., Prawo rzymskie Zarys wykładu wraz z wyborem źródeł, Poznań 1992.
• Russo Ruggeri C., La ‘datio in adoptionem’. I. Origine, regime giuridico e rifessi politico-sociali in età repubblicana ad imperiale, Milano 1990.
• Solazzi S., La minore età nel diritto Romano, Roma 1912.
• Seelentag A. M., ‘Ius pontifcium cum iure civili coniunctum’, Tübingen 2014.
• Taubenschlag R., Rzymskie prawo prywatne2, Warszawa 1969.
• Voci P., Diritto ereditario Romano2, I , Milano 1963.
• Volterra E., s. v. ‘Senatus Consulta’ (nr 104 i nr 120), «NNDI» 16/1969, s. 1070.
• Volterra E., La nozione dell’‘adoptio’ e dell’ ‘arrogatio’ secondo i giuristi romani del II e del III secolo d C , «BIDR» 69/1966, s. 109-153[= Scritti giuridici, II, Napoli 1991, s. 582].
• Wołodkiewicz W., Zabłocka M., Prawo rzymskie Instytucje6, Warszawa
• ---
• Wykaz publikacji profesora Marka Kuryłowicza w latach 1969-2009, [w:] ‘Quid leges sine moribus?’. Studia nad prawem rzymskim dedykowane Profesorowi Markowi Kuryłowiczowi w 65 rocznicę urodzin oraz 40-lecie pracy naukowej, Lublin 2009, s. 39-48.
• Zabłocka M., Il ‘ius trium liberorum’ nel diritto romano, «BIDR» 91/1988, s. 361-390.
• Zabłocka M., Le modifche introdotte nelle leggi matrimoniali Augustee sotto la dinastia giulio-claudia, «BIDR» 89/1986, s. 379-410.
• Zabłocka M., Przemiany prawa osobowego i rodzinnego w ustawodawstwie dynastii julijsko-klaudyjskiej, Warszawa 1987.
• Zabłocka M., Romanistyka polska w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, Warszawa 2013.
• Zabłocki J., L’‘adrogatio’ nel diritto romano, [w:] ‘Leges Sapere’. Studia i prace dedykowane Profesorowi Januszowi Sondlowi w pięćdziesiątą rocznicę pracy naukowej, Kraków 2008, s. 723-736.
• Zabłocki J., Kompetencje ‘patres familias’ i zgromadzeń ludowych w sprawach rodziny w świetle ‘Noctes Atticae’ Aulusa Gelliusa, Warszawa 1990.
• Zabłocki J.,‘Leges de plebiscitis’. Equiparazione i ‘plebiscita’ ai ‘leges’, [w:] Forum Romanum Dokłady III mieżdunarodnoj konferencji Rimskoe czastnoe pravo, Moskva 2003, s. 15-18.
• Zabłocki J.,‘Leges votate’ nelle assemblee popolari, [w:] Convegno Internazionale „Diritto romano privato e diritto romano publico”: teoria e prattica, Xiamen 23-27 10 2010, Xiamen 2010, s. 8-12.
• Zabłocki J., Uchwały rzymskich zgromadzeń ludowych, [w:] ‘Regnare, gubernare, administrare’. Prawo i władza na przestrzeni wieków Prace dedykowane Profesorowi Jerzemu Malcowi z okazji 40-lecia pracy naukowej, Kraków 2012, s. 3-15.
• Żołnierczuk M., Zarys prawa rzymskiego2, Lublin 1998.

Identifiers

DOI

10.21697/zp.2019.19.1.10