EN
The present paper discusses the issue of modality in the oral utterances constructed by patients with dementia in Alzheimer’s disease; it focuses on hypothetical information in the macro-structure of utterances in the form of description (here: descriptions of persons, description of interiors, description of situations). the empirical material comprises speech samples collected in individual testing of 120 patients with mild and moderate stages of dementia in Alzheimer’s disease. the paper characterizes behaviors classified within the A/h category (correctly defining objects, hypothetical information), which occur in general in 23-83.33 % of all subjects, depending on the kind of description, as well as behaviors classified within the B/h category (incorrect definitions of objects, hypothetical information), occurring in general in 28.33-42.50 % of all subjects, depending on the kind of description. the patients’ behaviors have been illustrated. the analyzed behaviors make it possible to identify persons with dementia as interaction participants trying to cope with problems with utterance production and at the same time - at least partially – sensing their limitations, signaling them to their interlocutors (in the way shown in the earlier article – Domagała 2021).
PL
Niniejszy artykuł podejmuje kwestię modalności w wypowiedziach ustnych budowanych przez osoby z otępieniem w chorobie Alzheimera, koncentrując się na informacjach o charakte-rze hipotetycznym w makrostrukturze wypowiedzi w formie deskrypcji (tu: opis postaci, opis miej-sca, opis sytuacji). Materiał empiryczny stanowiły próbki mowy zgromadzone w badaniach indy-widualnych 120 osób w łagodnym i umiarkowanym stadium otępienia w chorobie Alzheimera. Scharakteryzowano zachowania klasyfikowane w ramach kategorii A/h (prawidłowe określanie obiektów, informacje o charakterze hipotetycznym), występujące ogółem u 23–83,33% wszystkich badanych, w zależności od rodzaju opisu, oraz zachowania klasyfikowane w ramach kategorii B/h (nieprawidłowości w określaniu obiektów, informacje o charakterze hipotetycznym), występujące ogółem u 28,33–42,50% wszystkich badanych, w zależności od rodzaju opisu. Dokonano ilustra-cji zachowań pacjentów.Analizowane zachowania pozwalają rozpoznać osoby z otępieniem jako uczestników interak-cji borykających się z problemami z realizacją wypowiedzi i jednocześnie – przynajmniej częścio-wo – wyczuwających własne ograniczenia, sygnalizujących je współrozmówcom (tak, jak wskazy-wano we wcześniejszym artykule w odniesieniu do – Domagała 2021).