PL
Niniejszy artykuł jest odpowiedzą na polemiczny komentarz dr. Pawła E. Tomaszewskiego, opublikowany w bieżącym tomie czasopisma Studia Historiae Scientiarum 18 (2019), dotyczący wcześniejszego artykułu autora (M.W. Majewskiego) na temat prac Instytutu Metalurgii i Metaloznawstwa przy Politechnice Warszawskiej oraz uzupełnień do biografii Jana Czochralskiego, opublikowanego w poprzednim tomie czasopisma.Jest dobrze wiadomo, każda próba opracowania historii jakiegokolwiek zagadnienia wymaga podjęcia krytyki źródeł historycznych i pozyskanie informacji zgromadzonej w źródłach archiwalnych, prasie oraz memuarystyce wymaga od badacza podjęcia rzetelnej pracy porównawczej. Jednakże, problem powstaje wówczas, gdy autor przyszłej publikacji dysponuje tylko nielicznymi źródłami, a nawet tylko jednym – tak było w przypadku badań autora (M.W. Majewskiego).Autor udzielił odpowiedzi na nurtujące dr. Pawła E. Tomaszewskiego wątpliwości dotyczące finansowania budowy i wyposażenia Instytutu Metalurgii i Metaloznawstwa przy Politechnice Warszawskiej oraz pochodzenia i prac Jana Czochralskiego. Przybliżono również problematykę Zakładów Hohenlohe SA, „Wspólnoty Interesów” i Wspólnoty Interesów Górniczo-Hutniczych SA.Autor postuluje przeprowadzenie systematycznej zespołowej kwerendy zarówno prasoznawczej, jak i archiwalnej dotyczącej Jana Czochralskiego, a także udostępnienie badaczom archiwów prywatnych dotyczących tej postaci. Pozwoli to tworzyć bardziej ugruntowane źródłowo syntezy historyczne Jana Czochralskiego.
EN
The article is a response to the polemical commentary by Paweł E. Tomaszewski, PhD, published in the current volume of the journal Studia Historiae Scientiarum 18 (2019), regarding the author’s earlier article on the work of the Institute of Metallurgy and Metal Science at the Warsaw University of Technology with the addenda to the biography of Jan Czochralski, published in the previous volume of the journal.It is well known that any attempt to compile the history of any issue requires critical approach to historical sources and that acquiring information collected in archival sources, the press and memoirs requires from the researcher a diligent and thorough comparative work. However, the problem arises when an author of a future publication has only few sources at his disposal, or even only one, which was the case here.The article answers the doubts bothering Paweł E. Tomaszewski regarding the financing of the construction and equipment of the Institute of Metallurgy and Metallurgy at the Warsaw University of Technology and the origin and work of Jan Czochralski. The issues of the enterprises Zakłady Hohenlohe SA, Wspólnota Interesów and Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych SA were also discussed.The author proposes that a systematic team inquiry into both press and archival resources regarding Jan Czochralski should be carried out, and researchers should be allowed access to respective private archives. This will allow for a more research-grounded historical syntheses of Jan Czochralski.