Bariery zmiany edukacyjnej – przegląd literatury

• Authors: Bartosz Atroszko

Title variants

EN

Barriers in Educational Changes – Literature Review

Abstracts

EN

The article presents a review of a key Polish and English literature about barriers in educational change. The aim of the review was an answer to the following question: what are the main categories of barriers in educational changes in academic papers? For the review purposes three levels of barrier appearance were distinguished: macro, mezzo and micro. At the macro level a state educational policy was most often indicated as well as the paradigm that dominates in education. At the mezzo level the educational policy of local self-government was mentioned as well as the school culture, hyper-innovativeness, organisational and leadership issues, teachers education and resources need for making a change. The micro level includes teachers’ resistance against a change, the status of teachers-innovators and teachers’mental incapacitation.

PL

Artykuł przedstawia przegląd kluczowej polskiej i anglojęzycznej literatury dotyczącej barier zmiany edukacyjnej. Celem przeglądu była odpowiedź na pytanie: jakie są główne kategorie barier zmiany edukacyjnej wymieniane w piśmiennictwie naukowym? Na potrzeby przeglądu wyróżniono trzy poziomy występowania barier: poziom makro, mezo i mikro. Na poziomie makro najczęściej wskazywano na politykę oświatową państwa oraz dominujący w edukacji paradygmat. Na poziomie mezo wskazywano na politykę oświatową samorządu, kulturową oczywistość szkoły, szkolną kulturę, hiperinnowacyjność, kwestie organizacyjne i związane z przywództwem, edukację nauczycieli oraz zasoby potrzebne do przeprowadzenia zmiany. Na poziomie mikro wyróżniono opór nauczycieli wobec zmian, sytuację nauczycieli-innowatorów oraz ubezwłasnowolnienie mentalne nauczycieli.

Keywords

PL

bariery zmiany; zmiana edukacyjna; zmiany w edukacji

EN

change barriers; educational change; changes in education

• Publisher: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
• Journal: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
• Year: 2019
• Volume: 22
• Issue: 2(86)
• Pages: 25-40

Dates

published

2019

Contributors

author

Bartosz Atroszko

• Uniwersytet Gdański

• https://orcid.org/0000000182651103

References

• ALI S., UPPAL M. A., GULLIVER S. R., 2017, A conceptual framework highlighting e-learning implementation barriers, Information Technology and People, No. 31(1).
• BOYD V., 1992, School context. Bridge or barrier to change?, Southwest Educational Development Laboratory, Austin.
• COLE P., 2004, Professional Development. A great way to avoid change, Centre for Strategic Education, Paper No. 140.
• DUDZIKOWA M., 2013a, Działania pozorne w edukacji jako palący problem. Wprowadzenie do książki, [w:] M. Dudzikowa, K. Knasiecka-Falbierska (red.), Sprawcy i/lub ofiary działań pozornych w edukacji szkolnej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.
• DUDZIKOWA M., 2013b, Użyteczność pojęcia działań pozornych jako kategorii analitycznej. Egzemplifikacje z obszaru edukacji (i nie tylko), [w:] M. Dudzikowa, K. Knasiecka-Falbierska (red.), Sprawcy i/lub ofiary działań pozornych w edukacji szkolnej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.
• DUFFY F.M., 2003, I think, therefore I am resistant to change, Journal of Staff Development, No. 24(1).
• DUFFY F.M., 2009, Paradigms, mental models, and mindsets. Triple barriers to transformational change in school systems, International Journal of Educational Leadership Preparation, No. 4(3).
• DYLAK S., 1994, Skąd opór kadr pedagogicznych wobec zmian?, Forum Oświatowe, nr 2(11).
• DYLAK S., 2000, Nauczycielskie ideologie pedagogiczne a kształcenie nauczycieli, [w:] K. Kruszewski (red.), Pedagogika w pokoju nauczycielskim, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
• DYLAK S., 2015, Zaniechany potencjał technologii. Esej o wędrówkach TIK po obrzeżach edukacji, Studia Pedagogiczne, t. LXVIII.
• FULLAN M., 2008, The six secrets of change. What the best leaders do to help their organizations survive and thrive, Jossey-Bass, San Francisco.
• FULLAN M., 2011, Change leader. Learning to do what matters most, Jossey-Bass, San Francisco.
• FULLAN M., 2014, Leading in a culture of change, Jossey-Bass, San Francisco.
• FULLAN M., 2016, The new meaning of educational change, Teachers College Press, New York.
• HEW K.F., BRUSH T., 2007, Integrating technology into K-12 teaching and learning. Current knowledge gaps and recommendations for future research, Educational Technology Research and Development, No. 55(3).
• HUNTER J., LARSEN D., 2016, Challenges and barriers in the change process: Developing an innovative educational administrative preparation program, The National Social Science Journal, No. 47(1).
• HUSÉN T., 1988, Strategy rules for educational reforms - An international perspective on the Spanish situation, Interchange, No. 19(3–4).
• JERALD C., 2005, The implementation trap. Helping schools overcome barriers to change, Center for Comprehensive School Reform and Improvement, Washington, DC.
• KLUS-STAŃSKA D., 2002, Kultura dydaktyczna szkoły i bariery jej zmiany, Szkice Humanistyczne, t. II, nr 3–4 (vol. 3).
• Klus-Stańska D., 2005, Przerwanie szkolnego monologu znaczeń – bariery i szanse, [w:] T. Bauman (red.), Uczenie się jako przedsięwzięcie na całe życie, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
• KLUS-STAŃSKA D., 2011, Dlaczego szkolna kultura dydaktyczna się nie zmienia, Studia Pedagogiczne, nr 14.
• KLUS-STAŃSKA D., NOWICKA M., 2005, Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa.
• KWAŚNICA R., 2015, O szkole poza kulturową oczywistością. Wprowadzenie do rozmowy, Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, t. 18, nr 3(71).
• KWIECIŃSKI Z., 2010, Edukacja polska wobec przełomów i wyzwań. Reformy w świecie pozorów, [w:] J. Szomburg, P. Zbieranek (red.), Edukacja dla rozwoju, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk.
• LE FEVRE D.M., 2014, Barriers to implementing pedagogical change. The role of teachers’ perceptions of risk, Teaching and Teacher Education, No. 38.
• LUTYŃSKI J., 1990, Nauka i polskie problemy. Komentarz socjologa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
• NALASKOWSKI A., 1995, Niepokój o szkołę, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
• NALASKOWSKI A., 2009, Pedagogiczne złudzenia, zmyślenia, fikcje, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków. Bariery zmiany edukacyjnej – przegląd literatury 39
• NOWAK-DZIEMIANOWICZ M., 2014, Oblicza edukacji. Między pozorami a refleksyjną zmianą, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław.
• POTULICKA E., 2001, Paradygmat zmiany edukacyjnej Michaela Fullana, [w:] E. Potulicka (red.), Szkice z teorii i praktyki zmiany oświatowej, Wydawnictwo Eruditus, Poznań.
• PRZYBOROWSKA B., 2013, Pedagogika innowacyjności. Między teorią a praktyką, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
• PRZYSZCZYPKOWSKI K., 2010, Polityka oświatowa samorządów, Studia BAS, nr 2.
• RUSAKOWSKA D., 1994, Praktyczne implikacje ateoretycznego podejścia do zmian edukacyjnych w Polsce (na przykładzie szkół społecznych), Forum Oświatowe, nr 2(11).
• Rutkowiak J., 2015, Działania na poziomie mezo jako projekt odśrodkowej zmiany edukacyjnej. Między ekonomią a edukacją, Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, t. 18, nr 4(72).
• SCHULZ R., 1996, Studia z innowatyki społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
• SMITH D., 2004, Staff-wide mentoring of pre-service teachers. Benefits and barriers, Brock Education Journal, No. 14(1).
• STANISZKIS J., 2006, Ontologia socjalizmu, Ośrodek Myśli Politycznej, Wyższa Szkoła Biznesu – National- Louis University w Nowym Sączu, Wydawnictwo Dante, Kraków–Nowy Sącz.
• SZKUDLAREK T., 2004, Pozór i zmiana. O epistemologicznych unikach pedagogiki – dekadę i trochę później, Ars Educandi, t. IV.
• SZYLING G., 2013, Obiektywizm i sprawiedliwość – (nie)wygodne kategorie szkolnego oceniania, [w:] M. Dudzikowa, K. Knasiecka-Falbierska (red.), Sprawcy i/lub ofiary działań pozornych w edukacji szkolnej, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
• ŚLIWERSKI B., 2008a, Edukacja autorska, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
• ŚLIWERSKI B., 2008b, Jak zmieniać szkołę. Studia z polityki oświatowej i pedagogiki porównawczej, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
• ŚLIWERSKI B., 2013, Pozory sprawstwa reform oświatowych w III RP, [w:] M. Dudzikowa, K. Knasiecka-Falbierska (red.), Sprawcy i/lub ofiary działań pozornych w edukacji szkolnej, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
• TERHART E., 2013, Teacher resistance against school reform. Reflecting an inconvenient truth, School Leadership and Management, No. 33(5).
• THORNBERG R., 2014, Consultation barriers between teachers and external consultants. A grounded theory of change resistance in school consultation, Journal of Educational and Psychological Consultation, No. 24(3).
• USEEM E.L., CHRISTMAN J.B., GOLD E., SIMON E., 1997, Reforming alone. Barriers to organizational learning in urban school change initiatives, Journal of Education for Students Placed at Risk, No. 2(1).
• WALKER D.F., SOLTIS J.F., 2000, Program i cele kształcenia, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
• WILLOWER D.J., 1963, Barriers to Change in Educational Organizations, Theory Into Practice, No. 2(5).
• Źródła internetowe
• Strona internetowa projektu Kreatywna Pedagogika, https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/about/ [dostęp: 5.03.2019].

Identifiers

Biblioteka Nauki

2140115