EN
Globalizacja, integracja gospodarcza i rewolucja informacyjna to kluczowe procesy, które sprawiły, że pod koniec ubiegłego wieku coraz więcej przedsiębiorstw decydowało się na ekspansję międzynarodową. W ich rozwoju ważną rolę odgrywały zwłaszcza formy kapitałowe, jak greenfield, fuzje i przejęcia. Na szczególną uwagę zasługują zwłaszcza formy non-equity, które odgrywają dużą rolę w kreowanych przez korporacje transnarodowe globalnych łańcuchach wartości – następuje wzrost znaczenia kontroli w miejsce własno-ści. Tego typu formy współpracy rozwijają także inne przedsiębiorstwa. Można zaryzy-kować stwierdzenie, że przedsiębiorstwa stosują wiele różnorodnych form ekspansji mię-dzynarodowej ukierunkowanych z jednej strony na zmniejszenie ryzyka, zaś z drugiej na wzrost ich efektywności poprzez lepsze dostosowanie do dynamicznie zmieniających się potrzeb klienta. W efekcie, modele internacjonalizacji należy postrzegać współcześnie jako melanż różnych form tworzących struktury sieciowe, których ocena winna odnosić się do bardziej kompleksowego ich ujęcia. Stąd też celem artykułu jest próba opisu złożoności problemu internacjonalizacji przedsiębiorstw poprzez pryzmat komplementarności różnych form ekspansji, ze szczególnym naciskiem na BIZ i formy non-equity, co w dużej mierze podyktowane jest nasileniem instytucjonalizmu w gospodarce światowej.