The archaeological excavations conducted in the spring of 2011 in yard No. 7 in the vicinity of old market at Plac 20 Października (20th October Square) were the first in the history of the town large-scale investigations of residential urban area in Mosina. Late-medieval and modern relics of buildings have been unearthed, and an extremely interesting assemblage of the fifteenth-eighteenth century pottery and small objects of everyday use collected. The absence of materials dating from the fifteentheighteenth- century Middle Ages speaks in favour of the thesis suggested by researchers that Mosina might have been translocated into its present location from neighbouring Niwka.
In late November and early December 2012, emergency archaeological and architectural research was carried out in the Parish Church of the Holy Apostles in Rąbiń, Kościan county. The relics of a stone Romanesque church were studied thoroughly; it is a clear-span building with a deep apse/chancel dating back to the first half of the 13th century. The subsequent phases of the church’s renovation from the 13th century until today have also been identified.
The excavations conducted in 2011 on site 6 (AZP 54-31/105) in Kijewo were strictly of rescue character. The trench of 41,5 are superficies was set in the place designed for warehouse construction (for the company Termo Scheissl Ltd. from Piaseczno) in northern, peripheral part of the site. The area of the site is located on the southern and south-western slope of the Moskawa river valley. It spreads in a stripe of ca 100m length and ca 400m width, between Brodowska Street, leading to Środa Wielkopolska, about 10-20 meters from the road, and the Moskawa river, about 50m south of it. The site was discovered within the AZP program in 1984, and in 2005 its southern limits were examined. During the 3-month-long excavations campaign the relics of late palaeolith to late modern period settlement were revealed. The remains of two late palaeolith flint workshops of Świderska Culture people were recognized. Almost 6380 flint artifacts characteristic for this culture horizon were registered (among others leaf-type blades), out of which 5700 were coming from kshemenitsas. From younger stone age the settlement of Funnelbeaker Culture people originates. 14 features were explored, with a few big pits, a fire pits(?) and possibly a stove among them; several hundred pottery shreds and one pot preserved almost in the whole were dug out; additionally to those single flint products (among others harvest blades) were found. The residency signs of Corded Ware Culture people of Eneolithic period were registered. The most artifacts were found during revealing of the remains of a huge settlement of the 2nd-3nd period of bronze age. 154 still features were documented, with the remains of housing basements, stoves and other features of manufacturing character, fire pits, pole cavities, storing pits (reserve pits), trash pits and those of yet unknown function among them. Almost 3200 pot rudiments were found (ca1950 in feature fillings), single flint artefacts, pug clods, animal bones, quern stones, grinders, smootheners, whetstones and grindstones. The early medieval period was represented by the settlement of the 2nd half of the 10th century, which consisted of 16 still features (two housing features, pits, pole cavity), nearly 900 clay pots rudiments were dug out, pug clods, single animal bones, kishy whetstone fragment, and a decorative, silvered ferrule made of bronze plate. From the late modern period period single clay pots fragments dug out of humus layer and dead watercourses fillings were coming. The conducted excvations undoubtedly proved the existence of intensive prehistoric and medieval settlement on the north-western, peripheral part of site 6 in Kijewo, and they shifted its range at least several ten meters further – north and west. They also confirmed the results of previous researches in the southern part of the site in 2005.
PL
Przeprowadzone w roku 2011 badania na stanowisku Kijewo 6 (AZP 54-31/105) miały charakter stricte ratowniczy. Wykop o powierzchni 41,5 ara założono w miejscu przeznaczonym pod budowę hali magazynowej przedsiębiorstwa ”Termo Schiessl” w północnej, peryferyjnej partii stanowiska. Obszar zajęty przez stanowisko położony jest na południowym i południowo-zachodnim stoku doliny rzeki Moskawa. Rozciąga się w pasie o szerokości około 100 i długości około 400 metrów, pomiędzy ulicą Brodowską, wiodącą do Środy Wielkopolskiej, w odległości około 10 – 20 metrów od drogi a rzeką Moskawą, około 50 metrów na południe od niej. Stanowisko odkryto w ramach AZP w 1984 roku, a w 2005 roku przebadano jego południowy skraj. W trakcie trzymiesięcznej kampanii wykopaliskowej uchwycono relikty osadnictwa od schyłkowego paleolitu po czasy późnonowożytne. Rozpoznano pozostałości dwóch, schyłkowopaleolitycznych pracowni krzemieniarskich ludności kultury świderskiej. Zarejestrowano blisko 6380 charakterystycznych dla tegoż horyzontu kulturowego artefaktów krzemiennych (m.in. ostrza liściakowate), w tym 5700 z krzemienic. Z młodszej epoki kamienia pochodziła osada ludności kultury pucharów lejkowatych. Odnotowano 14 obiektów, w tym kilka dużych jam, palenisko (?) i być może piec, wydobyto kilkaset fragmentów ceramiki oraz zachowane niemal w całości naczynie, ponadto pojedyncze wytwory krzemienne (m.in. wkładki żniwne). Zarejestrowano także ślady pobytu ludności kultury ceramiki sznurowej z eneolitu. Najwięcej znalezisk dokonano w trakcie odsłaniania pozostałości wielkiej osady z II – III epoki brązu. Zadokumentowano 154 obiekty nieruchome, w tym pozostałości założeń mieszkalnych, piece i inne obiekty o charakterze produkcyjnym, paleniska, dołki posłupowe, jamy magazynowe (zasobowe), śmietnikowe i o bliżej nieokreślonej funkcji. Znaleziono blisko 3200 ułamków naczyń, (około 1950 z nich w wypełniskach poszczególnych obiektów), ponadto pojedyncze artefakty krzemienne, grudki polepy, kości zwierzęce, kamienie żarnowe, rozcieracze, gładziki, osełki i płytki szlifierskie. Okres wczesnośredniowieczny reprezentowała osada z 2. połowy X wieku, na którą składało się 16 obiektów nieruchomych (2 obiekty mieszkalne, jamy, dołek posłupowy), wydobyto blisko 900 naczyń glinianych, grudki polepy, pojedyncze kości zwierzęce, fragment osełki z fyllitu oraz ozdobnego, posrebrzanego okucia z blachy brązowej. Z okresu póżnonowożytnego pochodziły pojedyncze fragmenty naczyń glinianych wydobywane z warstwy humusu i z wypełnisk nieczynnych cieków. Przeprowadzone prace wykopaliskowe dowodnie wykazały obecność intensywnego osadnictwa pradziejowego i średniowiecznego w północno-zachodniej, peryferyjnej części stanowiska nr 6 w Kijewie i przesunęły jego zasięg o co najmniej kilkadziesiąt metrów dalej, na północ i zachód. Potwierdziły także wcześniejsze wyniki uzyskane w trakcie badań południowej partii stanowiska w 2005 roku
In the article the results of archaeological excavations were presented. The research was held in 2011 by investigation group of Archaeological-Conservation Services mgr Alina Jaszewska in three villages near Poznań: Dąbrowa, Dopiewo commune, Szczytniki and Kamionki, both within Kórnik commune. Investigation works were realized in small trenches related to single house construction, located within the conservator’s protection zone on registered archaeological site or site complex. During the archeological excavations in Dąbrowa village on site 17 (AZP 52-26/52), in a trench of 4 are area 80 features were registered, mainly pits and postholes, connected mostly with Lusatian Culture people settlement of final phases of bronze age and late Hallstatt period. The recognized elements concern among others: the remains of a big housing structure, and a few pits with rich pottery stock – out of them there some numerous elements of pitchers, jugs, wide-open pots, bowls, ring plates defined in the subject literature as “classically Lusatian”. Additionally they stated the presence of settlement of Przeworsk Culture people from pre-Roman period, older phases of early Middle Ages (single pot rudiments) and late modern period (several objects, mainly pits and pottery materials). In Szczytniki a small section of site 2 (AZP 55-28/55) was recognized. In a trench of ca 235 m2 area 30 features were registered. The features were related to Funnelbreaker Culture people (3 small pits), Lusatian Culture people of late Hallstatt period (1 stove, 7 pits), and chronologically and culturally undefined (13 pits and 6 postholes). The Lusatian Culture people stove mentioned above remained in the level and consisted of two parts: stove chamber of ca 1,6m diameter and 0,3m depth, and an annex, neighboring it from south-eat side – a by-stove pit of dimensions 0,92 x 0,52 x 0,14m. Out from the feature rubble tens of pug clods and pottery fragments were dug out. In the last of the mentioned villages, that is namely in Kamionki, in a trench of 290 m2 area they found relics of prehistoric and late modern settlement. This place was previously unknown to archaeologists. Out of several small pits single prehistoric and late modern pottery rudiments were extracted. The investment under supervision is located ca 1,2km south-east from the “old” village center, on an area that was used for agriculture purposes not long ago, and nowadays is took up by housing constructions. The site was given No. 39 (AZP 55 28/77). All of these sites are threatened with complete destruction due to rapidly developing housing investment.
PL
W artykule przedstawiono wyniki ratowniczych badań archeologicznych przeprowadzonych w 2011 roku przez zespół badawczy Pracowni Archeologiczno-Konserwatorskiej mgr Alina Jaszewska w trzech podpoznańskich miejscowościach: Dąbrowie, gm. Dopiewo oraz Szczytnikach i Kamionkach, gm. Kórnik. W każdym z tych przypadków prace badawcze realizowano w obrębie niewielkich wykopów związanymi z budową jednorodzinnych, wolnostojących budynków mieszkalnych zlokalizowanych w strefach ochrony konserwatorskiej zewidencjonowanego stanowiska bądź zespołu stanowisk archeologicznych. W trakcie tygodniowych prac w miejscowości Dąbrowa na stanowisku nr 17 (AZP 52-26/52) ujawniono w wykopie o powierzchni czterech arów 80 obiektów nieruchomych, głównie jam oraz dołków posłupowych, przede wszystkim ludności kultury łużyckiej z końcowych faz epoki brązu i starszego okresu halsztackiego. Rozpoznano m.in. pozostałości dużego założenia mieszkalnego i kilku jam z bogatym inwentarzem ceramicznym. Wydobyto liczne fragmenty dzbanów, kubków, garnków szerokootworowych, mis, talerzy krążkowych określanych w literaturze przedmiotu jako „klasycznołużyckie”. Ponadto odnotowano obecność osadnictwa ludności kultury przeworskiej z okresu przedrzymskiego, ze starszych faz wczesnego średniowiecza (pojedyncze ułamki naczyń) i czasów późnonowżytnych (kilkanaście obiektów, głównie jam i materiały ceramiczne). W Szczytnikach rozpoznano niewielki wycinek stanowiska nr 2 (AZP 55-28/55). W wykopie o powierzchni około 235 m2 ujawniono 30 obiektów nieruchomych ludności kultury pucharów lejkowatych (3 niewielkie jamy), ludności kultury łużyckiej ze starszego okresu halsztackiego (1 piec, 7 jam) oraz nieokreślonych chronologicznie i kulturowo (13 jam i 6 dołków posłupowych). Wzmiankowany piec ludności kultury łużyckiej zachował się w poziomie spągu i składał się z dwóch części: właściwej jamy piecowej o średnicy około 1,6 m i głębokości 0,3 m oraz przylegającego doń od południowego wschodu aneksu – jamy przypiecowej o wymiarach 0,92 x 0,52 x 0,14 m. Z rumowiska obiektu wydobyto kilkadziesiąt grud polepy i fragmenty ceramiki. W ostatniej z wymienionych miejscowości, tj. Kamionkach natrafiono w wykopie o powierzchni 290 m2 na relikty osadnictwa pradziejowego i późnonowożytnego w miejscu dotąd nie znanym archeologom. Z kilkunastu niewielkich jam wydobyto pojedyncze ułamki ceramiki pradziejowej i późnonowożytnej. Inwestycja, której dotyczył nadzór, położona jest w odległości około 1,2 km na południowy-wschód od „starego” centrum wsi, na obszarze do niedawna użytkowanym rolniczo, a obecnie zajętym przez zabudowę mieszkalną. Stanowisku nadano nr 39 (AZP 55-28/77). Wszystkie poddane badaniom stanowiska są bardzo mocno zagrożone całkowitym zniszczeniem wskutek szybko postępującej zabudowy jednorodzinnej.
Discoveries of agrarian fields are very rare in Poland. In 2006 in Straszków, the district of Koło, in Wielkopolska, and in Kożuchów, the district of Nowa Sól, in Ziemia Lubuska, two fields with the remains of ard-marks were found. Both discoveries have been dated to the Lusatian culture, the former to the Hallstatt period and the latter to the Late Bronze Age.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.