The article analyzes the attitude of the Polish society to nuclear energy as an important energy source in the future and emphasizes the social dimension of the processes, by relating them to the sociology of energy. The attitude to nuclear energy is presented in comparison to other conventional and non-renewable energy sources, such as coal, oil or gas as well as renewable energy sources (RES) obtained from the sun, air or water. The ways of thinking and fears of the Polish society towards nuclear energy are presented in relation to the processes of energy transformation in Poland. The author indicates the main assumptions of the energy transformation and presents social ideas about the future of the energy sector in Poland. In the empirical dimension, the article concerns the sphere of social awareness and uses the results of surveys conducted by the Public Opinion Research Center (CBOS) in the period from 1987 to 2021.
The article analyses the processes of change in Polish villages, which result from the fact that new residents are settling down in their areas. A significant number of Polish villages is subject to processes resulting from demographic and population changes, which entails cultural and social changes. Drawing on the theoretical concept of ruralization at the empirical level, the author analyses the opinions of the inhabitants of Czarny Las, a village which was treated as an exemplification of the previously defined processes. The article aims to indicate awareness changes: perception, knowledge and commitment from the perspective of the new internal diversification of contemporary rural population, which is the result of internal migration of the Polish society from urban to rural areas. The perception of the inhabitants of Czarny Las, which is administratively a village, turned out to be diverse and incompatible with the formal state of affairs. Most residents associate Czarny Las with the city and perceive the village as a housing estate or a district. Less than one third of respondents perceive the village in line with the administrative nomenclature. The difficulties in clearly defining the place of residence in the traditional rural-urban division are exacerbated by the fact that a significant number of respondents were not able to define their place of residence from this perspective.
PL
Artykuł analizuje procesy zmian w polskich wsiach, które wynikają z faktu osiedlania się na ich terenach nowych mieszkańców. Procesom wynikającym ze zmian demograficznych i ludnościowych podlega znaczna część wsi w Polsce, co pociąga za sobą zmiany w wymiarze kulturowym i społecznym. Artykuł odnosząc się do teoretycznej koncepcji ruralizacji w warstwie empirycznej, analizuje opinie mieszkańców wybranej wsi, która potraktowana została jako egzemplifikacja wcześniej określonych procesów. Celem artykułu jest wskazanie zmian w świadomości: percepcji, wiedzy i zaangażowania z perspektywy nowego wewnętrznego zróżnicowania współczesnych mieszkańców wsi, będącego efektem wewnętrznych migracji społeczeństwa polskiego -osiedlania się na obszarach wiejskich emigrantów z miast. Percepcja mieszkańców charakteryzowanego tu Czarnego Lasu będącego administracyjnie wsią, okazała się zróżnicowana i niezgodna z formalnym stanem rzeczy. Większość mieszkańców kojarzy miejscowość z miastem i postrzega wieś jako osiedle mieszkaniowe czy dzielnicę. Mniej niż jedna trzecia badanych postrzega wieś zgodnie z administracyjną nomenklaturą. Trudności z jednoznacznym określeniem miejscowości na tradycyjnym podziale wieś miasto potęguje fakt, że znaczna część badanych nie była w stanie jednoznacznie określić swojego miejsca zamieszkania w tej perspektywie.
The article describes changes in social awareness concerning social system, in particular the sphere of work. In theoretical dimension, the article refers to concept of social system and the perception of normative models: social, political, and economic. The empirical part presents the results of research into the field of social awareness, especially the awareness of members of a generation functioning in a liberal-democratic social system. The respondents were young residents of Warsaw with higher education. The research was carried out with a few-year time interval. The sphere of work is treated here as a key element of the wider social reality and included empirically through the individual orientation of the respondents in the normative models of society. In the light of research the sphere of work is clearly specific. In particular, the labour market regulations differs significantly from the reception of the remaining components of the social system.
The article describes the commodification process, focusing on the sphere of labour. The specificity of the approach consists of treating labour as a component of the systemic transformation of the Polish society. The Polish people, on their way from real socialism to market democracy, are undergoing a particularly intense commodification process. This process has been intensified by Poland’s accession to the European Union and by globalisation, due to participation in supranational market systems at the regional (European) and global levels. Empirically, the commodification process has been analysed using awareness studies. Subjects were young inhabitants of Warsaw with higher education, and the study results were additionally related to nationallevel research. The labour sphere is seen here as a key element of the wider social reality and it is studied empirically in terms of individual orientations which the subjects exhibit towards normative social models. The processes of commodification and de-commodification are seen in the context of the systemic transformation from centralised-autocratic to the market-democratic models of society. Attention has also been paid to the role of the welfare state, whose key function is to protect citizens from major risks, including the risk of being unemployed. The empirical study clearly shows the specificity of labour in commodification processes. Labour was shown to be an element that stands out from the other elements of the social system.
Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczące problematyki transformacji energetycznej Polski w perspektywie socjologicznej. Analizie eksploracyjnej poddany został stosunek społeczeństwa polskiego do transformacji energetycznej, czyli zmiany dotyczącej sposobów wytwarzania energii w Polsce, która wynika z przyjętej przez rząd Polski polityki klimatycznej. Celem artykułu jest prezentacja świadomości społecznej – społecznych oczekiwań i wyobrażeń Polaków dotyczących tak właśnie rozumianej transformacji energetycznej – określenie czy istnieje zgodność opinii i poglądów społeczeństwa polskiego z planowanymi i wdrażanymi procesami transformacji energetycznej kraju. Artykuł udziela odpowiedzi na pytanie, jakie są postawy społeczeństwa polskiego wobec transformacji energetycznej i źródeł energii – w jakim zakresie postawy społeczeństwa wobec proponowanych rozwiązań problemów są pozytywne, a w jakim negatywne. W tym celu wykorzystana została metoda analizy zastanych danych statystycznych. Wykorzystano reprezentatywne dla społeczeństwa polskiego sondażowe badania opinii publicznej realizowane przez Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) w okresie od 1987 do 2021 roku. Przyjęta tu perspektywa socjologiczna zakłada, że transformacja energetyczna jest procesem nie tylko gospodarczym, ale także społecznym. Z tego powodu za istotny element jej powodzenia przyjmuje się społeczne poparcie, w szczególności pozytywny stosunek badanych do nowych źródeł energii.
EN
The article presents the results of research on the issues of Poland’s energy transformation from a sociological perspective. The exploratory analysis covered the attitude of the Polish society to the energy transformation, i.e. a change in the methods of generating energy in Poland, which results from the climate policy adopted by the Polish government.1 The aim of the article is to present social awareness – the social expectations and perceptions of Poles regarding the energy transformation understood in this way – to determine whether the opinions and views of the Polish society are in line with the planned and implemented energy transformation processes. The article provides an answer to the question about the Polish society’s attitudes towards the energy transformation and energy sources – to what extent the attitudes towards the proposed solutions to the problems are positive, and to what extent negative. For this purpose, the method of analysing the existing statistical data was used The basis of the secondary data analysis are the results of public opinion polls, carried out by the Public Opinion Research Centre (CBOS) in the period from 19872 to 2021. The sociological perspective adopted here assumes that the energy transformation is not only an economic but also a social process. For this reason, public support, in particular the positive attitude of respondents to new energy sources, is considered an important element of its success.
Changes currently taking place in rural areas in Poland are in line with the concept of “smart villages”, which emphasizes the importance of knowledge and innovative activities for the functioning of contemporary rural local communities and the development of rural areas. Referring to the issue of the local community, the article presents the image of the inhabitants of the village of Czarny Las, paying attention to the specificity of this community. In the empirical dimension, the main goal of the authors is to verify the thesis about the dependence between knowledge about one’s own town place of living and involvement in local matters on the example of a specific rural community, as well as to determine the factors affecting both dimensions. For this purpose, indicators concerning the individual knowledge and commitment of the inhabitants of the village of Czarny Las in the commune of Grodzisk Mazowiecki, were created and used. Age, sex, education, time of residence in the examined town and formal registration status were assumed as predictors of both knowledge about one’s own village and involvement in its current affairs. In order to determine the statistical significance of the predictors of the inhabitants’ knowledge about the village and their involvement in it, the multiple regression analysis was used.
PL
Zmiany zachodzące obecnie na obszarach wiejskich w Polsce wpisują się w koncepcję „inteligentnych wsi” (smart villages), która akcentuje znaczenie wiedzy i działań innowacyjnych dla funkcjonowania współczesnych wiejskich społeczności lokalnych i rozwoju obszarów wiejskich. Artykuł odnosząc się do zagadnienia społeczności lokalnej, przybliża obraz mieszkańców wsi Czarny Las, zwracając uwagę na specyfikę tej społeczności. W wymiarze empirycznym zasadniczym celem autorów jest weryfikacja tezy o występowaniu zależności pomiędzy wiedzą o własnej miejscowości a zaangażowaniem w lokalne sprawy na przykładzie konkretnej społeczności wiejskiej, jak również ustalenie czynników wpływających na oba wymiary. W tym celu zbudowano i wykorzystano wskaźniki dotyczące z osobna wiedzy i zaangażowania mieszkańców wsi Czarny Las w gminie Grodzisk Mazowiecki. Jako predyktory zarówno wiedzy o własnej wsi, jak i zaangażowania w jej bieżące sprawy przyjęto wiek, płeć, wykształcenie, czas zamieszkiwania w badanej miejscowości oraz formalny stan zameldowania. W celu określenia istotności statystycznej predyktorów wiedzy mieszkańców o miejscowości i ich zaangażowania na jej rzecz posłużono się analizą regresji wielokrotnej.
Horticulture and agriculture are sectors particularly vulnerable to the effects of climate change. Most factors of agricultural production, including the length of the growing season, the amount and distribution of precipitation, the occurrence and timing of spring frosts, maximum and minimum temperatures, etc., are modified by the effects of climate change. At the same time, these sectors are a significant source of greenhouse gas emissions: methane and nitrous oxide. Reducing this emission can be difficult, because it is permanently related to cultivation and breeding practices. Nevertheless, achieving climate neutrality and stopping climate change will not be possible without the participation of agriculture and horticulture in this process. The article presents: the challenges posed to agricultural production by the EU climate policy; the analysis of the Polish agricultural strategy in terms of its integration with the objectives of this policy; the proposed actions that should be implemented to ensure that Polish horticulture and agriculture can effectively participate in achieving climate neutrality; the results of research conducted among fruit growers from the Sandomierz region. The aim of the article is to discuss the challenges faced by Polish horticulture resulting from the EU climate policy and to present the results of research on the knowledge, awareness and opinions of a selected group of fruit growers concerning climate change and to assess their readiness to take action; 101 randomly selected fruit producers from the Sandomierz region participated in the study.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.