Streszczenie: W artykule zwrócono uwagę, że poza definicją muzeum regionalnego jako placówki opowiadającej o regionie, można także sięgnąć po koncepcję holistyczną. W tym ujęciu każda (bez wyjątku) placówka muzealna, kształtując kulturowe oblicze regionu, wpływa na jego rozwój, wizerunek, atrakcyjność turystyczną i inwestycyjną. Z tej perspektywy działalność każdego muzeum posiada wymiar regionotwórczy. Tradycyjne muzea regionalne mają współczesnej Europie wiele do zaoferowania. Działają na rzecz integracji rozumianej jako wzajemne poznanie. Mogą swoimi wystawami i działaniami edukacyjnymi osłabiać negatywne zjawiska związane z globalizacją takie jak kryzys tożsamościowy i deficyt kapitału społecznego.Słowa kluczowe: Europa, muzeum regionalne, tożsamość, kapitał społeczny.Summary: Regional museums have a lot to offer to modern Europe. They work in favour of integration which is interpreted as a mutual understanding. They can weaken the negative consequences of globalization, such as the identity crisis and a deficit of social capital, by exhibitions and educational activities. The ideał would be to have museums which would stay in a synergistic contact with other cultural institutions, creating a cohesive tourist offer of regions and boosting the welfare of local communities.Keywords: Europe, regional museums, identity, social capital.
W artykule zwrócono uwagę, że poza definicją muzeum regionalnego jako placówki opowiadającej o regionie, można także sięgnąć po koncepcję holistyczną. W tym ujęciu każda (bez wyjątku) placówka muzealna kształtując kulturowe oblicze regionu, wpływa na jego rozwój, wizerunek, atrakcyjność turystyczną i inwestycyjną. Z tej perspektywy działalność każdego muzeum posiada wymiar regionotwórczy. Tradycyjne muzea regionalne mają współczesnej Europie wiele do zaoferowania. Działają na rzecz integracji rozumianej jako wzajemne poznanie. Mogą swoimi wystawami i działaniami edukacyjnymi osłabiać negatywne zjawiska związane z globalizacją, takie jak kryzys tożsamościowy i deficyt kapitału społecznego.
The article attempts to present regionalism in its most primary form that is a positive emotional attitude to the occupied territory. This type of bondconditions regionalism that is currently defined in a variety of ways, primarily as a broad trend of social activity. The beginnings of lasting relationships between a man and a closer or further environment can be found in the distant times of cognitive revolution when a man acquired an ability to use abstractnotions which started to influence their individual and collective life. Agrarian revolution reinforced essential features of elementary regionalism.
PL
Artykuł stanowi próbę ukazania regionalizmu w jego najpierwotniejszej formie, jaką jest pozytywny, emocjonalny stosunek do zajmowanego terytorium. Tego rodzaju więź warunkuje regionalizm definiowany obecnie na wiele sposobów - przede wszystkim jako szeroki nurt aktywności społecznej. Początków trwałych relacji człowieka z bliższą lub dalszą okolicą można doszukiwać się w odległych czasach rewolucji poznawczej, gdy człowiek nabył zdolność posługiwania się abstrakcyjnymi pojęciami, które zaczęły mieć wpływ na jego życie indywidualne i zbiorowe. Rewolucja agrarna utrwaliła zasadnicze cechy regionalizmu elementarnego.
Prezentowany tekst stanowi próbę bilansu francuskich orientacji intelektualnych mających wpływ na regionalizm polski. Zjawiska, które traktować można jako zwiastujące właściwy regionalizm – rozwój badan nad dziejami poszczególnych miejscowości i ziem, prace folklorystyczne, geograficzne, literaturoznawcze, językoznawcze, rozwój muzeów i prasy lokalnej, aktywność artystyczna i oświatowa – wpisane były w szeroki nurt działań patriotycznych, co zasadniczo różnicuje warunki w jakich regionalizm rozwijał się w Polsce i we Francji na przełomie XIX i XX w. Niezależnie od tego, francuskie prądy naukowe, polityczne i kulturalne śledzone były nad Wisłą, znajdując tu licznych zwolenników także wśród regionalistów.
EN
The text presented is an attempt at summarizing French intellectual orientations influencing Polish regionalism. Phenomena that can be treated as heralding regionalism per se – the development of research on the history of particular localities and lands, folklore, geographic and linguistic works, development of local journalism or artistic and educational activities – were embedded in a wide stream of patriotic activities, a fact that provides an essential difference between the conditions in which regionalism developed in Poland and France at the turn of the 20th century. Irrespective of the above, French scientific, political and cultural cur-rents were closely followed in Poland, gaining many supporters here, also among regionalists.
FR
Le texte présenté est une tentative de synthèse des orientations intellectuelles françaises influençant le régionalisme polonais. Des phénomènes que l’on peut qualifier d’annonciateurs du régionalisme propre – le développement de la recherche sur l’histoire de localités et de territoires particuliers, le folklore, les travaux géographiques et linguistiques, le développement d’un journalisme local ou d’activités artistiques et éducatives – s’inscrivent dans un large courant d’activités patriotiques, ce qui constitue une différence essentielle entre les conditions dans lesquelles le régionalisme s’est développé en Pologne et en France au tournant du XXe siècle. Indépendamment de ce qui précède, les courants scientifiques, politiques et culturels français ont été suivis de près en Pologne, gagnant ici de nombreux partisans, également parmi les régionalistes.
The article is devoted to the Grunwald swords and Wałęsa’s ballpoint pen as material correlates of concrete events and objects that can deliver a message whose content depends on the current political, social and cultural context.
The paper discusses issues of cultural diversity, pluralism and multiculturalism. The reasons for the popularity of these terms in scientific discourse, politics and social and educational practices are analogous to those which underlay Renaissance ideas of regionalism, locality and “little homelands”. The article is an attempt to depict Płock as a multicultural town from ethnological and historical perspective. A question whether Płock is a multicultural town today and in what sense has also been formulated.
PL
W tekście poruszone zostają zagadnienia zróżnicowania kulturowego, pluralizmu i wielokulturowości. Przyczyny popularności tych pojęć, zarówno w dyskursie naukowym, polityce jak i praktykach społeczno- edukacyjnych są analogiczne do tych, jakie legły u podstaw renesansu idei regionalizmu, lokalności i „małych ojczyzn”. W artykule podjęto próbę nakreślenia obrazu Płocka jako miasta wielokulturowego w perspektywie etnologiczno-historycznej. Zostaje też postawione pytanie czy i w jakim sensie Płock jest miastem wielokulturowym dzisiaj.