Recenzja książki zawierającej analizę czynników, dzięki którym komputer stał się masowym narzędziem do pisania i czytania, a także próbę opisu nowej dla piśmiennictwa rzeczywistości komunikacyjnej. Scharakteryzowane w niej zostały również tendencje rozwojowe (wyrażone w postaci następujących pojęć: technicyzacja, multiplikacja, dywersyfikacja i demokratyzacja) w indywidualnym i społecznym funkcjonowaniu słowa pisanego. Ich występowanie dostrzec można w odniesieniu do rewolucji cyfrowej, ale także wcześniejszych rewolucji medialnych, kształtujących różne oblicza piśmienności.
EN
Review of a book analysing factors due to which the computer has become a massive tool for writing and reading. The book attempts to describe the new communication reality with its development trends (expressed in terms of the following concepts: technology, multiplication, diversification and democratization) in individual and social functioning of the written word. Their occurrence can be seen in relation to the digital revolution, but also to earlier media revolutions, shaping different facets of literacy.
CEL/TEZA: Otwarte repozytoria cyfrowe to obecnie bardzo dynamicznie rozwijający się rodzaj źródeł informacji naukowej. Celem artykułu jest omówienie wyników badań nad stanem funkcjonujących w Polsce naukowych repozytoriów tworzonych przez wyższe uczelnie i inne jednostki naukowe. KONCEPCJA/METODY BADAŃ: Przedstawiono polskie repozytoria naukowe od strony ich rozwoju, liczebności, struktury zasobów oraz funkcji. Zdecydowano się na analizę jedynie takich inicjatyw, które gromadzą zasoby nowe, a nie - jak w przypadku licznie funkcjonujących w Polsce bibliotek cyfrowych – zdigitalizowane kolekcje dziedzictwa narodowego. Pomocą w wyborze serwisów były listy repozytoriów naukowych zawartych w portalu Uwolnij Naukę, EBIB oraz w bazie Agregator CEON. Każdy z serwisów przebadano oddzielnie. Dla przedstawienia liczby inicjatyw zagranicznych oraz funkcji repozytoriów polskich i obcych wykorzystano serwis OpenDOAR oraz literaturę przedmiotu. WYNIKI I WNIOSKI: Autorce udało się odnaleźć 33 aktualnie funkcjonujące polskie otwarte repozytoria naukowe. Ogółem zgromadziły one ok. 270 tys. różnorodnych zasobów, przede wszystkim prac dyplomowych i doktorskich, artykułów z czasopism oraz materiałów dydaktycznych. Projekty te rozwijają się bardzo aktywnie, zważywszy na to, że mają jeszcze bardzo krótką historię. Tworzenie repozytoriów przynosi wiele korzyści dla uczelni. Zaliczymy do nich wzrost jej prestiżu jako skutek wzrostu widoczności badań naukowych prowadzonych na wydziałach, promowanie kadry naukowej, wspieranie edukacji studentów poprzez ułatwienie im dostępu do materiałów dydaktycznych. ZASTOSOWANIA PRAKTYCZNE: Wyniki analizy polskich repozytoriów pokazują obraz ich obecnego stanu rozwoju oraz mogą stanowić zachętę do deponowania prac oraz korzystania z ich zasobów.
EN
PURPOSE/THESIS: Open digital repositories are rapidly developing type of information sources for science and education. The aim of this article is to discuss the results of research on the current state of digital repositories maintained by universities and other research institutions in Poland. APPROACH/RESEARCH METHODS: Polish digital repositories were described in terms of their current state of development, abundance, structure, collections and functions. It was decided to analyze only the digital collections recording new resources, and not - as in the case of many digital libraries in Poland – digitized collections of national heritage. The repositories in question were selected based on the list of repositories from the following web portals: Uwolnij Naukę, EBIB and CEON database aggregator. Each website was analyzed individually. Data from OpenDOAR was used to present some statistical background for this type of projects in Poland. RESULTS AND CONCLUSIONS: The author found 33 currently available open digital repositories in Poland. They provide access to approximately 270,000 resources of various types, mostly theses and dissertations, journal articles and teaching materials. Open digital repositories are developing very actively, given that they have a very short history. Creating and maintaining digital repositories by the universities brings many benefits such as leveraging reputation as a result of increased visibility of the scientific research conducted at the departments, promoting the academic staff, supporting the students by facilitating their access to teaching materials. PRACTICAL APPLICATION: The results of the analysis of Polish digital repositories shows their current state of development and may encourage researchers to deposit their works there and use repository resources in their research process.
ABSTRACT: Thesis/Objective – the issue of evaluation of university mobile services has not been broadly explored, especially in Poland. Such research is worth conducting, as more and more users of library websites – students in particular – use mobile devices while searching required information. Mobile versions of university websites have not become very popular in Poland as of yet. Of the 10 largest university libraries of this kind, only 4 have a mobile version. The paper presents the evaluation of their quality and benchmarking with a view to identifying the best practices. Research method – the quality-heuristic method and benchmarking were used. The research questionnaire covered both the content as well as the functioning of the services. Results and conclusions – The service of the library of the University of Torun turned out to be the best; the remaining ones appeared to be a little less attractive mainly due to their limitations linked with information availability. None of the services, however, received the maximum score. Research results show the elements which still offer room for improvement.
PL
Teza/cel artykułu – Zagadnienie oceny uniwersyteckich usług mobilnych nie zostało jeszcze dokładnie zbadane, zwłaszcza w Polsce. Takie badania należy jednak prowadzić, ponieważ coraz więcej użytkowników stron internetowych bibliotek uniwersyteckich – a przede wszystkim studentów – korzysta z urządzeń mobilnych w poszukiwaniu potrzebnych informacji. Mobilne wersje uniwersyteckich stron internetowych nie stały się w Polsce do tej pory szczególnie powszechne. Tylko 4 z 10 największych polskich bibliotek uniwersyteckich posiada mobilne strony internetowe. W artykule przedstawiono analizę ich jakości w celu rozpoznania najlepszych rozwiązań. Metoda badań – Zastosowano metodę jakościowo-heurystyczną i benchmarking. Kwestionariusz badania obejmował zarówno zawartość stron internetowych, jak i funkcjonowanie usług. Wyniki i wnioski – najlepsze usługi mobilne świadczy Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu; pozostałe strony bibliotek okazały się mniej atrakcyjne, głównie z powodu ograniczeń związanych z dostępnością informacji. Jednak żaden z ocenianych serwisów nie otrzymał maksymalnej liczby punktów. Wyniki badań pokazują, które elementy mobilnych stron bibliotek wymagają poprawy.
CEL/TEZA: Zbadanie przekształceń zachodzących w cyfrowej infrastrukturze informacyjnej humanistyki, opracowanie jej modelu oraz ustalenie widocznego już obecnie i przewidywalnego wpływu tych zmian i kształtującego się modelu na praktyki badawcze i publikacyjne badaczy; zaproponowanie metodyki przyszłych badań nad cyfrową infrastrukturą informacyjną. KONCEPCJA/METODY BADAŃ: Pozyskanie i analiza danych dotyczących poszczególnych składników cyfrowej infrastruktury informacyjnej oraz danych o wykorzystywaniu tejże przez wybrane grupy humanistów. WYNIKI I WNIOSKI: Opracowano model cyfrowej infrastruktury informacyjnej humanistyki; wyróżniono parametry jej badania; wykazano związek pomiędzy wykorzystywaniem składników infrastruktury, a poziomem kompetencji informacyjnych i stanem świadomości informacyjnej; opisano aktualny stan wykorzystywania cyfrowej infrastruktury przez humanistów oraz opracowano mechanizmy jej potencjalnego wpływu na przyszłe praktyki badawcze humanistów. ORYGINALNOŚĆ/WARTOŚĆ POZNAWCZA: Opracowano oryginalny model cyfrowej infrastruktury informacyjnej oraz parametry do jej badania; wykazano potencjalne utrudnienia w takich badaniach oraz możliwy wpływ rozwoju infrastruktury na praktyki badawcze.
EN
PURPOSE/THESIS: Exploration of changes in the digital information infrastructure for the humanities; developing the model of this infrastructure, and describing both visible and expected impact of the model and the infrastructure itself on research and publishing behavior of the scholars; suggesting methods for future studies on digital information infrastructure. APPROACH/METHODS: Collection and analysis of data concerning selected elements of the digital information infrastructure and data on its usage by selected groups of the humanities' scholars. RESULTS AND CONCLUSIONS: The model of the digital information infrastructure for the humanities was developed; the parameters for exploring this infrastructure were defined; the relationship conjoining the infrastructure usage, the level of information literacy and the state of information awareness was proved to exist; the current usage of digital infrastructure by the humanities scholars was described, and the mechanisms of the infrastructure potential impact on research practices of the humanists were discovered. ORIGINALITY/VALUE: The original model of digital information infrastructure and parameters for the study of this infrastructure were developed; the potential obstacles for such research and the possible impact of the infrastructure development on research practices were identified.
CEL/TEZA: wprowadzenie indywidualnej przestrzeni informacyjnej (IPI) jako konstruktu metodologicznego w badaniach procesów informacyjnych. KONCEPCJA/METODY BADAŃ: przyjęto założenie, że każdy użytkownik informacji działa w obrębie swojej przestrzeni informacyjnej, która jest wynikiem oddziaływania trzech sfer: zespołu umiejętności i doświadczeń informacyjnych użytkownika, zespołu jego świadomości informacyjnej (czyli m in. postaw, uprzedzeń i przekonań związanych z działalnością informacyjną, ujawniających się w trakcie realizacji zadania informacyjnego) i rzeczywistej dostępności infrastruktury informacyjnej. WYNIKI I WNIOSKI: cyfryzacja humanistyki jest istotnym czynnikiem kształtującym indywidualną przestrzeń informacyjną. Wykorzystanie modelu IPI może ułatwić wyjaśnienie mechanizmów zmian zachodzących pod wpływem rozwoju technologii informatycznych w procesach informacyjnych. ZASTOSOWANIA PRAKTYCZNE: konstrukt IPI może być stosowany w badaniach zmian zachowań informacyjnych oraz czynników je kształtujących wśród różnych kategorii użytkowników.
EN
PURPOSE/THESIS: The individual information space (IIS) as a methodological construct can be applied in exploration of information processes. APPROACH/METHODS: It is assumed that every information user operates within his or her information space, which is a product of interaction of three domains: the users set of information-related skills and experience, the users information awareness (including attitudes, prejudices, and convictions concerning information-related activity, surfacing during the performance of relevant tasks), and the actual availability of an Information infrastructure. RESULTS AND CONCLUSIONS: The digitization of the humanities is a significant factor that shapes the individual Information space. The use of the IIS model may facilitate the explanation of the mechanisms behind the changes occurring in Information processes as a result of the development of Information technologies. PRACTICAL IMPLICATIONS: the IIS concept can be applied in research concerning changes of Information behaviours and their variables in different groups of users.
PURPOSE/THESIS: The aim was to study information competencies of Polish students of library and information science (LIS), history and journalism with two aspects taken into consideration: students' belief regarding the importance (BIM) of a set of core information competencies, and their self-efficacy (SE) in this field. APPROACH/METHODS: The IL-HUMASS questionnaire, slightly modified, was used. It consists of 26 information literacy aspects divided into four areas: information retrieval, evaluation and processing, and communication skills. RESULTS AND CONCLUSIONS: The results reveal, on one hand, some common attitudes apparently associated with students' current life phase. On the other hand, some differences emerged that can be connected with the field and character of the study. ORIGINALITY/VALUE: The results enable a preliminary evaluation of information literacy of the students in different study fields, as well as the comparison of their attitudes and skills to those of the respondents of similar foreign projects.
PL
CEL/TEZA: Celem badań było poznanie opinii studentów kierunków: historia, dziennikarstwo oraz informacja naukowa i bibliotekoznawstwo (i pokrewnych) dotyczących znaczenia poszczególnych kategorii kompetencji informacyjnych oraz ich samooceny w tym zakresie. KONCEPCJA/METODY BADAŃ: Przeprowadzono badania ilościowe z zastosowaniem kwestionariusza IL-HUMASS, obejmującego 26 rodzajów kompetencji informacyjnych. WYNIKI I WNIOSKI: W wyniku badań wskazano pewne znaczące statystycznie podobieństwa w ocenie ważności kompetencji informacyjnych wśród polskich studentów, wynikające z ich sytuacji życiowej, a także różnice związane ze studiowaniem na różnych kierunkach i w różnych dyscyplinach. ORYGINALNOŚĆ/WARTOŚĆ POZNAWCZA: Uzyskane wyniki pozwalają na wstępną ocenę kompetencji informacyjnych studentów wybranych kierunków, a także na porównanie ich postaw i umiejętności z respondentami analogicznych badań zagranicznych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.