New educational reality gives the teacher new tasks, roles and opportunities. The system of teacher education should be characterised by a wide profile of teaching, openness and innovativeness, flexibility and humanization, prospectiveness and continuity, harmonious preparation to all the functions of a teacher, knowledge of technical means of social communication, the use of foreign language and a verifiable rationality of the relation between the general pedagogical preparation, the preparation for teaching a particular subject, and the preparation with respect to methodology and skills. It is necessary to introduce education oriented not only at gaining and reproducing knowledge, but also on creating and using it in a creative manner. At the university, during the studies a teacher should be prepared for teaching. We can ask how we should educate teachers to make it possible for them to face the contemporary tasks?
Nowa rzeczywistość edukacyjna stawia przed nauczycielem kolejne zadania, wyznacza mu nową rolę, ukazuje inne możliwości. System edukacji nauczycielskiej powinien cechować się szerokim profilem kształcenia, otwartością i innowacyjnością, elastycznością i humanizacją, prospektywnością i ustawicznością, harmonijnym przygotowaniem do wszystkich funkcji nauczyciela, znajomością technicznych środków komunikacji społecznej, posługiwaniem się językami obcymi oraz weryfikowaną racjonalnością relacji pomiędzy przygotowaniem kierunkowym, ogólnopedagogicznym i metodyczno--sprawnościowym. Istnieje potrzeba nauczania zorientowanego nie tylko na zdobywanie wiedzy i jej reprodukowanie, ale przede wszystkim na jej tworzenie i twórcze wykorzystanie. Nauczyciel powinien być przygotowany w trakcie studiów w uczelni kształcącej do zawodu. Zadać można pytanie, jak kształcić kandydatów na nauczycieli, aby umieli oni sprostać stawianym im przez współczesność zadaniom.
Przemiany zachodzące we współczesnym świecie stawiają przed placówkami dydaktyczno-wychowawczymi coraz to nowsze wyzwania. Osoby odpowiedzialne za planowanie oraz realizację procesu kształcenia i wychowania często stają przed wyzwaniem, którym jest dostosowywanie się do realiów coraz szybciej zmieniającego się świata. Edukacja szkolna stopniowo traci swój monopol na wprowadzanie wychowanków w dorosłe życie na rzecz innych źródeł wiedzy i miejsc, w których możliwe jest zdobywanie cennych doświadczeń. Tradycyjne metody przekazywania wiedzy i sposób organizacji całego systemu kształcenia przestają być kompatybilne z tym, jakie wymagania przed młodymi ludźmi stawia i stawiać będzie życie w nieustannie zmieniającej się rzeczywistości.
Wspieranie uzdolnień i rozwój kreatywności dzieci należą współcześnie do podstawowych zadań edukacji. Zajęcia plastyczne wychodzą naprzeciw tym oczekiwaniom, kształtując wyobraźnię i twórczość dzieci, oferując możliwości treningu zdolności manualnych czy dostarczając najmłodszym silnych przeżyć estetycznych. Przedmiotem przeprowadzonych badań uczyniono kompetencje plastyczne dzieci w wieku przedszkolnym. Ich celem było ustalenie poziomu kompetencji plastycznych prezentowanych przez dzieci 4- i 5-letnie. Problematyka badawcza skupiała się wokół zagadnień dotyczących zachowań prezentowanych przez dzieci w wieku przedszkolnym w toku aktywności plastycznej, a także oceny poziomu ich wytworów plastycznych. W celu zebrania materiału badawczego posłużono się dwoma metodami: obserwacji oraz analizy dokumentów. Rejestracji danych dokonywano przy użyciu dwóch arkuszy, z czego pierwszy zawierał kategorie zachowań dzieci w toku działalności plastycznej, a drugi koncentrował się na zagadnieniach dotyczących elementów graficznych rysunków. Analiza prac dzieci 4- i 5-letnich została wykonana przez grupę sędziów kompetentnych. Badaniami objęto 25 dzieci uczęszczających do Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Lachowicach. Realizacja badań odbyła się w roku szkolnym 2016/2017. Otrzymane wyniki wskazują, że kompetencje plastyczne dzieci 4- i 5-letnich nie są jeszcze w pełni ukształtowane, a ich ogólny poziom rozwoju można ocenić jako przeciętny. Umożliwia on samodzielne i aktywne uczestnictwo dziecka w zajęciach plastycznych oferowanych przez nauczyciela w przedszkolu, jednak jakość wytworów plastycznych nie jest satysfakcjonująca, co sugeruje potrzebę organizowania ćwiczeń usprawniających motorykę przedszkolaków.
EN
Supporting the talent and development of children’s creativity is considered to be fundamental educational priorities. Art classes meet these expectations by shaping children’s imagination and creativity, offering manual skills training opportunities as well as providing the youngest pupils with strong aesthetic experience. The subject of conducted research were artistic competences of children in the preschool age. Its aim was to determine the level of the above-mentioned competences presented by 4 and 5 year-olds. The research issues focused on the behaviors presented by children of preschool age in the course of artistic activity as well as the assessment of the level of artistic work made by the examined group of preschoolers. Two methods were used in order to collect the empirical material required for research, namely observation method and method of document analysis. Data collection was conducted with the use of two sheets, the first of which contained the categories of child behavior in the course of artistic activity, and the second one focused on the issues related to the graphic elements of drawings. An analysis of the works of 4 and 5-year-old children was carried out by a group of ‘competent judges.’ Twenty-five children attending Zespół Szkolno-Przedszkolny in Lachowice were surveyed with the research being conducted in the 2016 – 2017 school year. The results show that the artistic competences of 4 and 5-year-olds are not yet fully formed and that their overall level of development can be assessed as average. It allows for independent and active child participation in the artistic classes offered by the teacher in kindergarten. However, the quality of artistic works is not satisfactory, suggesting the need for organizing exercises improving the motor skills of preschoolers.
Jakość funkcjonowania systemu edukacyjnego zależy od wielu czynników, z których na plan pierwszy wysuwa się osoba nauczyciela, jego rzeczywiste wykształcenie i przygotowanie do pracy pedagogicznej z dziećmi. „Warsztat pracy” nauczyciela powinien być oparty nie tylko na potocznym doświadczeniu, ale przede wszystkim dobrze osadzony we współczesnej teoretycznej myśli pedagogicznej. Nauczyciel przygotowując się do zajęć, powinien bezwarunkowo znać zasady obowiązujące w pracy dydaktyczno-wychowawczej z dziećmi, metody nauczania i uczenia się, formy organizacyjne pracy uczniów, a także środki dydaktyczne, które mają za zadanie wspierać jego pracę. Niniejsza praca miała na celu poznanie opinii nauczycieli klas 1-3 na temat stosowania metod wspierania aktywności edukacyjnej uczniów. Główną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z techniką ankiety. Przeprowadzone badania pozwoliły na uzyskanie odpowiedzi w ramach sformułowanych w pracy problemów badawczych. Wyniki tych badań są oznaką przyjmowania przez współczesną edukację wczesnoszkolną założeń teorii humanistycznej oraz koncepcji konstruktywistyczno-interakcyjnej. Coraz większą wagę przykłada się do procesu uczenia się, a nie nauczania. Uczeń staje się podmiotem o własnych zainteresowaniach i indywidualnych potrzebach, który ma prawo do wielointeligentnego rozwoju. Jest to nadrzędny cel kształcenia zintegrowanego, który mamy możliwość współcześnie osiągać właśnie m.in. dzięki stosowaniu różnorodnych metod wspierania edukacyjnego uczniów. Taki sposób działania, opierający się na twórczej aktywności, decyduje o maksymalizowaniu szans rozwojowych dziecka. Uczeń w swoich osobistych działaniach, wykorzystując doświadczenia zdobyte na zajęciach, w których stosowane są metody aktywizujące, problemowe, oglądowe i słowne, staje się pełnowartościową, twórczą jednostką umiejącą podejmować wszelkie wyzwania, a następnie radzić sobie z nimi w codziennym życiu.
EN
The quality of the educational system functioning depends on many factors among which the person of the teacher, his accrual education, and preparation for working with children are the most important. The teacher’s “equipment” should not only be based on the colloquial experience, but, first of all, it should be well rooted in the contemporary theoretical pedagogical thought. While preparing for the classes, the teacher should unconditionally know the principles of the didactic-educational work with children, the methods of teaching and learning, organisational forms of working with students, as well as didactic tools that are to support his/her work. This work aimed at learning the opinion of teachers of classes I-III on the use of methods supporting the students’ educational activity. The main research method was a diagnostic survey with the technique of a questionnaire. The research made it possible to obtain the answers to the research problems formulated in the work. According to the research results, teachers see the need to focus on the process of learning, and not teaching. The student becomes a subject with his/her own interests and individual needs, and he/she has the right to intelligent development in different aspects of his/her life. It is the most important objective of integrated education which we are now trying to achieve through, inter alia, the use of various methods of the students’ educational support. Such a way of acting, based on creative activity, determines the maximization of the child’s developmental chances. In his personal actions, the student, using the experience gained during the classes when activating, problem, analytical and verbal methods are applied, becomes a competent, creative unit who can take up all challenges, and then deal with them in everyday life.
One of the basic factors that influence a child’s correct development is the environment where the process of education takes place. The environment is made of the family home and the school zone. Both these elements have to cooperate correctly to make the didactic message consistent and effective. However, educational practice shows that in a number of cases the flow of information between the teachers and the parents is insufficient joint activities are often lacking, along with mutual determination of objectives and tasks implemented in the didactic process. In the article, the authors try to show the problems related to the possibilities of cooperation among teachers of early school education and the environment of parents in various contexts. In the first part of the paper, legal aspects pertaining to the cooperation are described in detail, taking the historical perspective into account, along with legal provisions applicable in Poland and regulating the principles and the range of information provision by the school to the parents. The second part makes references to school practice, presents interesting and untypical examples of activities and solutions conductive to increased level of the parents’ involvement in the educational process. In the final part of the paper, ICT tools which may be used to build the online space of mutual communication and cooperation are described.
PL
Jednym z podstawowych czynników, które mają wpływ na prawidłowy rozwój dziecka jest środowisko, w którym przebiega proces edukacji. Środowisko to współtworzy zarówno dom rodzinny, jak również sfera szkolna. Oba te elementy muszą poprawnie współdziałać, aby przekaz dydaktyczny był spójny i skuteczny. Praktyka edukacyjna pokazuje jednak, że w wielu przypadkach przepływ informacji pomiędzy nauczycielami i rodzicami jest niewystarczający, często brakuje podejmowania wspólnych działań, uzgadniania celów i zadań realizowanych w procesie dydaktycznym. W artykule autorki starają się ukazać problematykę związaną z możliwościami współpracy pomiędzy nauczycielami edukacji wczesnoszkolnej a środowiskiem rodziców w różnych kontekstach. W pierwszej części szczegółowo zostały omówione aspekty prawne dotyczące współpracy, z uwzględnieniem perspektywy historycznej, przedstawiono również obowiązujące w Polsce przepisy prawne regulujące zasady i zakres przekazywania przez szkołę informacji rodzicom. Druga część nawiązuje do praktyki szkolnej, prezentuje ciekawe i nietypowe przykłady działań i rozwiązań sprzyjających zwiększeniu stopnia zaangażowania rodziców w proces edukacyjny. W końcowej części omówione z kolei zostały przykłady narzędzi ICT, które można wykorzystać budując przestrzeń wzajemnej komunikacji i współpracy w sieci.
Dla prawidłowego rozwoju dziecka kluczowe są dwa środowiska, w których przebiega proces wychowania i edukacji. Rodzina i szkoła powinny się wzajemnie uzupełniać i realizować założone wspólnie cele. Ich relacje dodatnio wpływają na wielostronny rozwój dziecka, osiąganie lepszych wyników w nauce oraz prawidłowe funkcjonowanie w relacjach społecznych. Dobra współpraca pomiędzy środowiskiem szkolnym i rodzinnym przyczynia się do zmniejszenia ryzyka powstania problemów wychowawczych, kreowania atmosfery wzajemnego zaufania i zrozumienia. Jest ona również korzystna dla osób dorosłych: nauczycieli i rodziców, którzy budując relacje partnerskie, stają się bardziej otwarci na siebie i potrzeby dziecka. W artykule autorki starają się udzielić odpowiedzi na pytanie, czym jest partnerstwo szkoły i rodziców oraz jakie czynniki wpływają na dobre relacje szkoła – dom. Omawiają również, jakie tradycyjne formy współpracy są wykorzystywane w praktyce edukacyjnej, wskazując ich pozytywne aspekty dla budowania przestrzeni spotkania. Wśród form współdziałania pomiędzy nauczycielami a rodzicami zostały uwzględnione także te, które bazują na współczesnych narzędziach technologii informacyjno-komunikacyjnych. W tym zakresie zwrócono szczególną uwagę na wykorzystanie narzędzi internetowych. Na podstawie analizowanej literatury przedmiotu ukazano znaczenie współdziałania i potrzebę podjęcia szerokich działań w zakresie poprawy relacji pomiędzy nauczycielami a rodzicami. W tekście artykułu wskazano czynniki, które sprzyjają podniesieniu efektywności całego procesu edukacyjnego, ukazano, że są one korzystne dla wszystkich podmiotów biorących w nim udział.
EN
Two environments where the process of upbringing and education takes place are crucial for the correct development of a child. The family and the school should be mutually complementary and should strive for the accomplishment of jointly determined objectives. Their relations have a positive impact on the multilateral development of a child, with better learning results and proper functioning in social relations. Good cooperation between the school environment and the family contributes to a decreased risk of educational problems and creates an atmosphere of mutual trust and understanding. It is also beneficial for adults, i.e. teachers and parents who, whilst building partner relations, are becoming more open towards themselves and the child’s needs. In this article, the authors attempt to provide an answer to the question about the partnership of school and parents, the factors influencing good relations between the school and the family home. They also discuss traditional forms of cooperation that are used in educational practice, indicating their positive aspects for building the meeting space. Forms of cooperation between teachers and parents also include the ones that rely on modern tools of information and communication technology. In this respect, special attention was paid to the use of Internet tools. On the basis of analysed literature on the subject, the significance of interaction was shown, along with the need of undertaking extensive activities in the area of improvement of relations between teachers and parents. The text of the article indicates factors that are conducive to an increase in the efficiency of the entire educational process and shows that they are beneficial for all of the entities taking part in it.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.