Среди особенностей культуры Просвещения очень важные были универсализм (космополитизм) и секуляризация. В представленной статье они связаны с проблемой напряженности между революцией и контрреволюцией в мысли русского просвещения и в деятельности властей. Автор выделяет три направления межкультурного диалога между Западной культурой (польской, немецкой, французской) и исконно русской. Они показаны как инструмент модернизации и укрепления Российского государства, которые приносят неожиданные революционные эффекты.
EN
One of the main features of the culture of the Enlightenment was universalism (cosmopolitanism) and secularization. In the presented article, they were related to the problem of tension between revolution and counterrevolution in the thought of the Russian Enlightenment and in the activities of the authorities. The author points to three areas of intercultural dialogue between Western culture (Polish, German, French) and native Russian culture. They are shown as a tool to modernization and strengthen the Russian state, which bring unexpected revolutionary effects.
PL
Uniweraslizmm (kosmopolityzm) i sekularyzm były szczególnymi wałasnościami kultury Oświecenia. W prezentowanym artykule zostały one powiazane z problemem napięcia pomiędzy rewolucją i kontrrewolucją w myśli rosyjskiego Oświecenia oraz w działaniach władców Rosji. Autor wyróżnia trzy tendencje w dialogach pomiędzy kulturą Zachodu (polską, niemiecką, francuską) i kulturą rosyjską. Ukazane one zostały jako instrumenty modernizacji i wzmocnienia państwa rosyjskiego, które przyniosły nieoczekiwane rezultaty rewolucyjne.
Wilhelm Feldman – pisarz, publicysta, krytyk literacki, działacz i myśliciel polityczny, legendarny redaktor krakowskiej „Krytyki”, był inicjatorem i uczestnikiem wielu młodopolskich dyskusji. Artykuł jest próbą rekonstrukcji podstawowych idei i intuicji obecnych w głównych pracach historycznych Feldmana i pomniejszych szkicach. Autor twierdzi, że mają one charakter filozoficzny i tworzą spójne stanowisko. Jego filozofia łączy inspiracje romantyczne z pozytywistycznym programem pracy u podstaw oraz z elementami socjalizmu niepodległościowego, stanowiąc ważny element myśli filozoficznej polskiego modernizmu w Galicji.
EN
Wilhelm Feldman – a writer, publicist, literary critic, activist and political thinker, legendary editor of “Krytyka” in Kraków – was also an initiator and participant in many Young Poland discussions. The article is an attempt to reconstruct the basic ideas and intuitions present in Feldman’s major historical works and minor sketches. The author argues that they are philosophical in nature and form a coherent position. His philosophy combines romantic inspirations with the positivist programme of organic work and with elements of independence socialism, constituting an important element in the philosophical thought of Polish modernism in Galicia.
This paper analyses Georgian national identity from the position of liberal and constructivist approaches to international relations theory. Based on this theoretical framework, the aim of this text is to contribute to our understanding of how the European vector of Georgian national identity is constructed and how it impacts upon the pro-Western discourse of Georgian foreign policy. The research was conducted through an analysis of the academic literature supplemented by public opinion surveys in Georgia and the interviews with a Georgian academics and members of civil society, carried out in June and July 2015.
Artykuł rekonstruuje spór, jaki toczyli w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku Maksym Gorki i Lew Tołstoj – nie tylko znani i uznani na świecie beletryści, ale też ważne postaci ówczesnych rosyjskich debat filozoficznych i politycznych. Wybuch i przebieg pierwszej rosyjskiej rewolucji (1905–1908) skłoniły obu myślicieli do wykrystalizowania opozycyjnych stanowisk w najważniejszych dla myśli rosyjskiej kwestiach. Gorki reprezentował w tym sporze stanowisko socjalistycznego humanizmu, rozwoju cywilizacyjnego, aktywizmu i kulturotwórczej roli inteligencji, rewolucji społecznej, modernizacji na wzór zachodni. Tołstoj opowiadał się za archaicznym anarchizmem, negacją cywilizacji, chłopskim prymitywizmem, jednostkowym perfekcjonizmem moralnym, rosyjską Sonderwege. Autor twierdzi, że ta debata stanowi ważne dopełnienie dla głośnej dyskusji wywołanej publikacją almanachu Wiechi („Kamienie milowe”) w 1909 roku.