The subject of the paper is the analysis of economic growth and the situation of public finances in Czechia and Hungary in 2000-2018. The main research objective is to assess the effectiveness of the catching-up process, the budgetary policy and the situation in public finances in terms of the possibility to adjust economies to functioning in a common currency area and to orient budgetary policy towards stabilising economic growth while maintaining safe levels of public deficit and debt. The tools used in the analysis: deficit/ surplus and public debt in relation to GDP, GDP growth rates. In correlation analysis, the Pearson correlation coefficient was estimated. The reference countries for Czechia and Hungary are the Netherlands and Austria. The results of the analysis: Czechia and Hungary have achieved the highest GDP growth rates, Czechia and the Netherlands are the countries with the highest stability of public finances. Conclusions: (1) Czech fiscal policy was effective in terms of its capacity to adjust the economy to function in the single currency area and efficient in stabilising economic growth, (2) Hungary’s expansionary fiscal policy in 2001- -2006 led to the collapse of public finances, but the plan to stabilise them was fulfilled.
PL
Przedmiotem artykułu jest analiza wzrostu gospodarczego i sytuacji w sferze finansów publicznych Czech i Węgier w latach 2000-2018. Podstawowy cel badawczy stanowi ocena efektywności procesu konwergencji i polityki budżetowej oraz stanu finansów publicznych z punktu widzenia możliwości dostosowania gospodarek Czech i Węgier do funkcjonowania we wspólnym obszarze walutowym oraz ukierunkowania polityki budżetowej na stabilizowanie wzrostu PKB przy równoczesnym zachowaniu bezpiecznych granic deficytu i długu publicznego. Zastosowano takie narzędzia analizy, jak: deficyt/nadwyżka i dług publiczny w relacji do PKB oraz wskaźniki wzrostu PKB. W analizie korelacji wykorzystano współczynnik korelacji Pearsona. Rezultaty analizy są następujące: Czechy i Węgry osiągnęły najwyższe stopy wzrostu PKB, a największą stabilnością finansów publicznych charakteryzowały się Czechy i Holandia. Wnioski: (1) polityka fiskalna Czech była efektywna pod względem możliwości dostosowania gospodarki do funkcjonowania we wspólnym obszarze walutowym i stabilizowania wzrostu gospodarczego, (2) ekspansywna polityka fiskalna Węgier w latach 2001-2006 doprowadziła do załamania finansów publicz-nych, niemniej plan ich stabilizacji został zrealizowany.
Utrzymujące się prawie od dwóch dekad niskie tempo wzrostu gospodarczego w krajach wysoko rozwiniętych powoduje, że autorzy badań naukowych coraz większą wagę przywiązują do analizy źródeł wzrostu PKB w ujęciu podażowym i popytowym. Koncentrują uwagę na poznawaniu przyczyn zróżnicowania krajów pod względem zdolności do wzrostu gospodarczego i na czynnikach spowalniających aktywność gospodarczą oraz procesy konwergencji. Przedmiotem artykułu jest ocena wkładu do wzrostu gospodarczego w Polsce i największych krajach UE czynników podażowych i popytowych w latach 2000–2018. W długookresowej analizie zostały wyodrębnione trzy podokresy: 1) 2000–2007 (lata względnie dobrej koniunktury gospodarczej, z wyjątkiem zjawisk recesyjnych – 2001–2003), 2) 2008–2013 (lata recesji i stagnacji gospodarczej) oraz 3) 2014–2018 (lata postkryzysowego ożywienia). Wkład do wzrostu PKB czynników podażowych obejmuje: godziny pracy, jakość pracy, kapitał spoza sektora ICT, kapitał w sektorze ICT i wzrost TFP. Czynniki popytowe ilustrują wkład konsumpcji prywatnej, publicznej, inwestycji i eksportu netto. Krajami odniesienia dla Polski są: Francja, Hiszpania, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy. Z analizy wynika, że dynamika gospodarcza Polski w latach 2000–2017 była na tle badanych krajów wysoka, a jej źródła w ujęciu podażowym korzystnie oddziaływały na wzrost wydajności pracy, ale przede wszystkim na TFP. Analiza struktury zagregowanego popytu wskazuje na dominację w Polsce konsumpcji prywatnej w całym okresie badawczym, a wkład inwestycji do wzrostu PKB pozostaje na niskim poziomie od prawie dwóch dekad.
XX
The low rate of economic growth persisting in developed countries for nearly two decades has led researchers to focus on analysing the sources of economic growth from the supply and demand perspective. They concentrate on defining the causes for the differentiation of countries in terms of capacity for economic growth, factors hindering economic activity and convergence. The aim of the paper is to evaluate the contribution of supply and demand factors to economic growth in Poland and the largest EU countries in 2000–2018. The study period was divided into three shorter periods: 1) 2000–2007 (relatively good economic conditions, with the exception of a 2001–2003 recession), 2) 2008–2013 (recession and stagnation), and 3) 2014–2018 (post-crisis revival). Supply-side factors contributing to the GDP growth encompassed: total hours worked, labour quality, non-ICT capital, ICT capital, and TFP growth. Demand-side factors included the inputs of private and public consumption, investment and gross exports. The reference countries for Poland were: France, Spain, Germany, the UK and Italy. The conclusion is that the economic dynamics of Poland in 2000–2017 was relatively high in comparison to the reference countries, and its supply-side sources positively affected the growth in labour productivity and TFP. Analysis of the aggregate demand structure indicated the predominance of private consumption in Poland throughout the research period, while the contribution of investment remained low for nearly two decades.
The subject of this work is an analysis of macroeconomic situation in the euro area on the basis of 10 indicators that are used as warning instruments at an early stage of imbalances accumulation and a decrease in competitive advantage. The chances of the euro area’s survival and enlargement were appraised from the perspective of monetary union theory and on the basis of conducted empirical analysis. There were also indicated the possibilities of resolving the crisis.
Przedmiotem artykułu jest analiza procesu integracji europejskiej w sferze polityki społecznej oraz ocena znaczenia tej polityki w tworzeniu europejskiej przestrzeni społecznej. Wskaźniki spójności społeczno-ekonomicznej wskazują na duże zróżnicowanie krajów członkowskich pod względem poziomu ochrony socjalnej i pogłębienie ich dywergencji po 2008 roku. Z analizy wynika, że ostatni kryzys finansowo-gospodarczy i zadłużeniowy zasadniczo przyczynił się do obniżenia spójności społecznej i gospodarczej UE i jest to jeden z najważniejszych czynników utrudniających rozwój europejskiego modelu społecznego na obecnym etapie integracji. Kraje UE dzielą się na trzy grupy: 1) północno-zachodnie (9), 2) południowe z Irlandią (6), 3) Europy Środ-kowo-Wschodniej (11). Kraje grupy I (skandynawskie, Belgia i Holandia, a także Francja, Austria i Niemcy) utrzymały swoją przewagę w stosunku do średniej UE w podnoszeniu standardów ekonomicznych i społecznych (z wyjątkiem Wielkiej Brytanii). W grupie II (krajów południo-wych) wskaźniki dywergencji wzrosły przede wszystkim w Portugalii, Hiszpanii i Grecji, niemniej procesy dywergencyjne objęły również Włochy i Cypr. Najbardziej zróżnicowaną grupę stanowią kraje Europy Środkowo-Wschodniej, ale w pięciu z nich wskaźniki dywergencji obniżyły się i nastąpiła poprawa ich pozycji na tle krajów południowych. Wskazane zostały również inne czynniki opóźniające ujednolicanie polityki społecznej na niższych stadiach integracji: 1) duży wpływ neoliberalistów na koncepcje i plany integracji na różnych etapach jej rozwoju oraz koncentracja uwagi na korzyściach ekonomii skali, 2) zróżnicowanie modeli państwa dobrobytu w krajach członkowskich i poziomu finansowania potrzeb spe-łecznych, 3) brak strategii rozwoju polityki społecznej, 4) kryzys polityki państwa dobrobytu, 5) integracja walutowa i potrzeba spełnienia traktatowych kryteriów unii walutowej, wymagająca poprawy równowagi budżetowej i obniżenia długu publicznego.
EN
The subject of the paper is an analysis of the European integration process in the field of so-cial policy and an assessment of the significance of that policy in the European social dimension creation. The socio-economic cohesion indicators show a wide diversity among the Member States in terms of social protection level and their divergence has deepened since 2008. The analysis suggests that the recent financial-economic and debt crisis has substantially contributed to the decrease in economic and social cohesion of the EU which is one of the major factors hindering the development of the European social model at the current stage of integration. The EU countries can be divided into three groups: 1) the Northwest countries (9), 2) the Southern countries and Ireland (6), 3) Central and Eastern European countries (11). Countries from the 1st group (Scandi-navian countries, Belgium and the Netherlands, as well as France, Austria and Germany) have maintained their advantage in raising economic and social standards in comparison to the EU average (with the exception of the UK). In the 2nd group (the Southern countries) divergence indicators have increased, particularly in Portugal, Spain and Greece, however, divergent processes have also occurred in Italy and Cyprus. Central and Eastern European countries have been ex-tremely varied, but divergence indicators had been lowering in five of them and their position against the Southern countries has been improving. The subject of the paper is an analysis of the European integration process in the field of so-cial policy and an assessment of the significance of that policy in the European social dimension creation. The socio-economic cohesion indicators show a wide diversity among the Member States in terms of social protection level and their divergence has deepened since 2008. The analysis suggests that the recent financial-economic and debt crisis has substantially contributed to the decrease in economic and social cohesion of the EU which is one of the major factors hindering the development of the European social model at the current stage of integration. The EU countries can be divided into three groups: 1) the Northwest countries (9), 2) the Southern countries and Ireland (6), 3) Central and Eastern European countries (11). Countries from the 1st group (Scandinavian countries, Belgium and the Netherlands, as well as France, Austria and Germany) have maintained their advantage in raising economic and social standards in comparison to the EU average (with the exception of the UK). In the 2nd group (the Southern countries) divergence indicators have increased, particularly in Portugal, Spain and Greece, however, divergent processes have also occurred in Italy and Cyprus. Central and Eastern European countries have been extremely varied, but divergence indicators had been lowering in five of them and their position against the Southern countries has been improving.
Przedmiotem artykułu jest analiza empiryczna, której celem jest weryfikacja korzyści z przystąpienia do ugrupowania integracyjnego krajów o niższym poziomie rozwoju gospodarczego zdominowanego przez kraje wysoko rozwinięte. Studium przypadku stanowią: grupa krajów UE-10 z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polska i Słowacja. Weryfikacja korzyści z integracji została przeprowadzona na podstawie oceny wyników wzrostu gospodarczego w aspekcie konwergencji, czyli zmniejszania przez te kraje luki rozwojowej. Przedmiotem oceny jest konwergencja beta i sigma. Okres badawczy obejmuje lata 2000–2014/15. Podstawowe wnioski z analizy danych liczbowych Komisji Europejskiej i opracowań autorskich są następujące: 1) wyniki analizy potwierdzają możliwość przyśpieszenia rozwoju gospodarczego w rezultacie przystąpienia do wspólnego rynku krajów charakteryzujących się luką gospodarczą; 2) tempo procesu konwergencji było jednak silnie zróżnicowane w ramach grupy UE-10; 3) czynników wpływających na zróżnicowanie tempa procesu konwergencji może być wiele, np. siła rynku wewnętrznego, specjalizacja eksportowa i przewaga konkurencyjna oraz wzrost eksportu, napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich, postęp techniczny, wzrost wydajności pracy itp.; 4) tempo zmniejszania luki rozwojowej przez badane kraje było znacznie wyższe w warunkach dobrej koniunktury, a kryzys finansowo-gospodarczy zdecydowanie je osłabił; 5) największą odporność na kryzys wykazała Polska; 6) głęboki spadek PKB w czasie kryzysu 2008–2009 wystąpił w krajach bałtyckich.
EN
The subject of the article is an empirical analysis, the aim of which is to verify the benefits of accession to economic integration grouping for countries with a lower level of economic development. Case studies include: the EU-10 countries from Central and Eastern Europe, in particular Poland and Slovakia. Verification of the integration benefits was carried out by economic growth assessment in terms of convergence, which can be used as a proof of closing the development gap. The subject of evaluation is beta and sigma convergence. Test period covers the years 2000–2014/15. Key conclusions from the analysis of the European Commission figures and authors’ research are: 1) the results of the analysis confirm the possibility of speeding up economic development as a result of accession to the common market by countries with economic gap; 2) the pace of the convergence process was strongly differentiated among the EU-10 countries; 3) there can be a lot of factors affecting differences in the pace of the convergence process e.g.: strength of the internal market, specializing in exports, competitive advantage and exports increase, inflow of foreign direct investment, technological progress, labor productivity growth, etc.; 4) the rate of reduction of the development gap was much higher under conditions of prosperity and economic and financial crisis significantly weakened the catching-up process; 5) Among the surveyed countries, Poland was the most resistant to the crisis; 6) deep decline in GDP during the 2008–2009 crisis occurred in the Baltic countries.
Przedmiotem artykułu jest analiza empiryczna mająca na celu weryfikację korzyści i zagrożeń rezygnacji z waluty narodowej na rzecz euro, a studium przypadku jest Hiszpania. Gospodarka tego kraju ze względu na potencjał, stadium rozwoju oraz cechy strukturalne, mimo swojej specyfiki może być porównywana z gospodarką Polski. Analiza czynników długookresowego wzrostu gospodarczego Hiszpanii i narastających nierównowag makroekonomicznych wydaje się być dla Polski przydatna w ocenie stanu gospodarki oraz możliwości jej rozwoju w warunkach unii walutowej. Ważną częścią analizy jest ocena wyników gospodarczych Polski w latach 2000–2014 na tle strefy euro, a także Niemiec, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Portugalii i Słowacji z wykorzystaniem jedenastu wskaźników makroekonomicznych. Ocena wyników gospodarczych została przeprowadzona z wyodrębnieniem dwóch okresów czasowych 2000–2007 i 2008–2014 w celu zbadania potencjału rozwojowego krajów strefy euro i Polski w warunkach stabilnej koniunktury gospodarczej i zdolności wychodzenia z kryzysu w latach 2008–2014. Celem artykułu jest ocena zagrożeń dla Polski po przystąpieniu do unii walutowej z punktu widzenia osiągniętej konwergencji gospodarczej i efektów procesów dostosowawczych oraz doświadczeń Hiszpanii. Autorki wychodzą z założenia, że poziom boomu kredytowego wyznacza granicę bezpieczeństwa między korzyściami i kosztami przystąpienia do unii walutowej, na co narażone są przede wszystkim kraje o niższej wydajności pracy i słabsze technologicznie. Kon-frontując wyniki gospodarcze Polski z wybranymi krajami strefy euro Autorki poszukują odpowiedzi na trzy pytania: Czy Polska znajduje się już na takim etapie rozwoju, który zapewnia realizację korzyści z unii walutowej? W jakim stopniu dziesięć lat członkostwa w Unii Europejskiej wpłynęło na dostosowanie gospodarki do warunków funkcjonowania w jednolitym rynku wewnętrznym? Czy nie ma zagrożeń utrzymania równowagi makroekonomicznej?
EN
The subject of the paper is the empirical analysis that aims to verify the benefits and threats of sacrificing the national currency for the euro, and the case study is the example of Spain. The economy of this country, as regards its potential, the stage of development and structural features, can be compared to the Polish economy. The analysis of longterm economic growth factors in Spain and growing macroeconomic imbalances seems to be useful for Poland in assessing the economy and development possibilities under conditions of a monetary union. The important part of the analysis is the assessment of Polish economic performance in the period 2000-2014 on the background of the euro area average as well as of Germany, Finland, Greece, Spain, Portugal and Slovakia using eleven macroeconomic indicators. The assessment of economic performance has been carried out in separated two periods: 2000–2007 and 2008–2014 in order to investigate the euro area member states’ and Poland’s development potential under conditions of stable business climate and the ability to recover during 2008–2014. The aim of the paper is to assess the risks for Poland after joining the monetary union from the viewpoint of achieved economic convergence, effects of adjustment process and Spain’s experiences. The Authors assume that the level of the credit boom marks the safety line between bene-fits and costs of joining the monetary union, and mainly countries with lower labor productivity and technologically weaker are at risk. Comparing the Polish economic performance with selected euro area countries the Authors look for the answers to three questions: Has Poland already reached the stage of development that ensures achieving the benefits of the monetary union? To what extent ten years of membership in the European Union have contributed to the economy adaptation to the functioning under conditions of the single internal market? Are there any threats to the macroeconomic balance maintenance?
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.