Artykuł stanowi zapowiedź przygotowywanej rozprawy Słownictwo rzemiosł w drewnie w polszczyźnie. Dotychczas brak jest kompleksowego opracowania słownictwa przyporządkowanego tej gałęzi rzemiosła. Materiał badawczy, liczący ponad siedem tysięcy jednostek leksykalnych, wyekscerpowano ze słowników języka polskiego oraz słowników tematycznych. Do prezentacji zgromadzonego bogatego materiału językowego wykorzystano teorię pól językowych. Podstawą podziału słownictwa rzemiosł w drewnie stało się antropocentryczne ujęcie świata uwzględniające specyfikę badanej leksyki. Materiał badawczy został zaklasyfiko‑ wany do czterech sfer, 19 pól i 70 podpól znaczeniowych. Oprócz przeglądu pól autorka planuje analizę żywotności wyekscerpowanych wyra‑ zów i ich funkcjonalności we współczesnej polszczyźnie oraz próbę ustalenia etymologii badanego słownictwa, co pozwoli określić rolę słownictwa rzemiosł w drewnie w polszczyźnie.
EN
The article constitutes the herald of the upcoming dissertation “The Vocabulary of Craftsmanship in Wood in Polish”. So far there has not been a complex study of voca‑ bulary related to this branch of craftsmanship. The research data comprising over seven thousand of lexical items, has been excerpted from Polish dictionaries and thematic dictionaries. For the purpose of the presentation of the rich lexical data there has been used the Fields Theory. The base for the division of craftsmanship vocabulary became the anthropocentric approach to the world taking account the uniqueness of the given lexis. The research data was classified into four areas, 19 fields and 70 subfields . Apart from reviewing the fields the author plans to analyze the vitality of the given items and their functionality in contemporary Polish as well as tries to determine the etymology of the given items which will allow to define the role of vocabulary of craftsmanship in wood in Polish.
The article attempts to analyse the definitions of crossword entries belonging to the craft terminology, which have been registered in two internet lexicons. For 7 names of craftsmanship customs performers there have been allocated 97 crossword definitions The analysis of crossword terms allowed to formulate conclusions concerning both the structure of the given definitions and the way craftsmen are perceived by language users. The definitions are formulated in several ways and the base of the formed words is the vocabulary belonging to the general Polish language, with rare usage of colloquial vocabulary and local dialect. The semantic analysis of the gathered crosswords definitions enables the reconstruction of the positive image of both: craftsmanship and craftsmen. It also shows the way the crosswords authors interpret the before mentioned part of the reality.
Celem niniejszego artykułu była analiza słownictwa nazywającego kobiety polujące i związane z myślistwem poprzez pokrewieństwo oraz próba określenia obrazu świata odbitego w funkcjonujących w kulturze łowieckiej frazeologizmach i przysłowiach odnoszących się do niewiast. Analiza badanych wyrazów dowodzi gwałtownego zmniejszenia się liczby nazw żeńskich oraz wykorzystywania współcześnie na oznaczenie polujących kobiet eponimu Diana, co wskazuje na zachodzenie procesu apelatywizacji, czyli przenoszenia nazwy własnej (Diana) do zbioru wyrazów pospolitych (diana ‘polująca kobieta’). Analiza frazeologizmów oraz przysłów łowieckich potwierdza, że słownictwo odzwierciedla subiektywne widzenie świata. Kobiety postrzegane są stereotypowo, a pouczenia i uwagi, które odnajdujemy w paremiach, odczytać można jako brak zaufania wobec pań. Jednocześnie przysłowia łowieckie przez porównanie do wybranych zwierząt (sarna, łania) wskazują przede wszystkim na walory kobiet, które są przedstawiane jako zwinne, zręczne, pełne gracji, urody.
EN
The aim of the article is the analysis of the vocabulary naming hunting women and those connected with hunting by affinity as well as picturing the reality of the world of hunters reflected in idiomatic expressions and proverbs related to women. The analysis of the examined data shows the rapid decrease in the number of female names and using eponym Diana in the contemporary language to indicate hunting women which results in appellation meaning transferring the proper name (Diana) to the pool of common words (Diana “a hunting woman”). The research of the given idiomatic expressions and proverbs related to women proves that the vocabulary reflects the subjective picture of the world. Women are perceived in a stereotypical way and the remarks and admonishments which are found in phrases can be read as the lack of trust towards ladies. At the same time the hunting proverbs thanks to comparing to some animals (roe deer, doe ) show positive aspects of females who are presented as agile, skillful and graceful.
The article attempts to analyse and evaluate the linguistic creation of the craftsmen world with special consideration to the craft terms and vocabulary present in Wiesław Myśliwski’s novel Ostatnie rozdanie. In order to create the world of crafts, the author uses crafts general vocabulary as well as terminology characteristic of sewing, shoemaking and carpentry. The analysis of the examined vocabulary points to the richness and functionality of the terminology used, which served the writer in recreating with utmost precision the world of crafts (customs, tools they used, materials and craft products). By using craft terminology W. Myśliwski pictures the process of disappearance of traditional crafts in the times of Polish People’s Republic and simultaneously points out the reasons which led to the rebirth of craft community today.
The article attempts to analyse the definitions of crossword entries belonging to the craft terminology, which have been registered in two internet lexicons. 7 names of craft in wood activity performers have been recorded, for which 75 crossword definitions have been allocated. The analysis of crossword terms allows to formulate conclusions concerning both the structure of the given definitions and the way craftsmen are perceived by language users. The definitions are formulated in several ways and the building material of most of them is the vocabulary belonging to the general Polish language. Technical terms, colloquial vocabulary and figurative word meanings are also used. The terms from crossword entries create the image of handicraftsmen in wood as esteemed professionals, skilled craftsmen, who know how to make unique custom made products.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.