During the last decades of the 20th century diabetes type 1 was recognised in younger and younger members of European population and today the highest incidence rate is observed between the 10th and 14th year of life. It is estimated that all over the world there are about 440 thousand children under 15 with a recognised diabetes type 1. Diabetes type 1, as a chronic illness, is a significantly difficultexperience for a child, because it remarkably changes their lifestyle almost in all areas: functioning at home, at school, in relations with peers, as well as in the scope of pursuing passions and interests. Diabetes therapy must be carried out non-stop, through night and day. The key elements of treating that illness are numerously performed measurements during the day and night (from eight to 12 times) and recording the level of glycaemia in blood. The subject of our interest are the social school experiences (and to be more exact – the experience interpretations) of pupils suffering from diabetes. The method of “pure” netnography was used. The research material used in this study comes from the analysis of posts placed on the internet forum for diabetes patients – www.mojacukrzyca.org.pl. The reading of the posts of pupils touched by diabetes type 1 indicates their diverse experiences connected with daily functioning on the school territory and relations with peers. Those experiences are extremely different, from the ones full of empathy and acceptance from teachers’ and peers’ side to the hostile ones, characterised by negative emotions, e.g. jealousy.
PL
W ostatnich dekadach XX wieku w populacji europejskiej cukrzycę typu 1 rozpoznawano u coraz młodszych osób, dziś najwyższą zapadalność obserwuje się pomiędzy 10. a 14. rokiem życia. Ocenia się, że aktualnie na świecie żyje około 440 tys. dzieci poniżej 15. roku życia z rozpoznaną cukrzycą typu 1. Cukrzyca typu 1, jako choroba przewlekła, jest niezmiernie trudnym doświadczeniem dla dziecka, gdyż znacząco zmienia jego dotychczasowy tryb życia niemal we wszystkich wymiarach: funkcjonowania w domu rodzinnym, w środowisku szkolnym, w relacjach z rówieśnikami, a także w zakresie realizowania pasji i zainteresowań. Terapia cukrzycy musi być realizowana nieustannie, przez całą dobę. Kluczowymi elementami postępowania z tą chorobą są bowiem wielokrotnie wykonywane (od 8 do 12 razy) w ciągu doby pomiary oraz dokumentowanie poziomu glikemii we krwi. Przedmiotem naszego zainteresowania są doświadczenia społeczne (a dokładniej mówiąc interpretacje doświadczeń) uczniów chorujących na cukrzycę w ich środowisku szkolnym. W badaniu została wykorzystana metoda „czystej” netnografii. Materiał badawczy wykorzystany w niniejszym opracowaniu pochodzi z analizy postów zamieszczonych na forum internetowym do diabetyków www.mojacukrzyca.org.pl. Lektura postów uczniów, dotkniętych cukrzycą typu 1, wskazuje na ich zróżnicowane doświadczenia związane z codziennym funkcjonowaniem na terenie szkoły oraz relacjami z rówieśnikami. Doświadczenia te bywają skrajnie odmienne, od pełnych empatii i akceptacji ze strony nauczycieli i rówieśników po wrogie, nacechowane złymi emocjami, np. zazdrością.
Funkcjonowanie ucznia ze spektrum autyzmu determinowane jest nie tylko przez zaburzenia i deficyty natury społecznej, ale także sensorycznej, które nie są uwzględniane w pracy dydaktyczno-wychowawczej przez nauczycieli bazujących głównie na koncepcjach behawioralnych. Koncepcje te umożliwiają kontrolę nad niepożądanymi zachowaniami dziecka bez odniesienia się do ich etiologii. Poprzez ignorowanie zaburzeń sensorycznych szkoła staje się dla uczniów miejscem, które nie stwarza im środowiska do optymalnego rozwoju. Celem poznawczym artykułu jest opis funkcjonowania ucznia ze spektrum autyzmu w klasie integracyjnej w ujęciu zaburzeń sensorycznych. Celem praktyczno-wdrożeniowym jest zaproponowanie skutecznych rozwiązań, które nauczyciele mogliby zastosować w swojej pracy dydaktyczno-wychowawczej z uczniem ze spektrum autyzmu w szkole ogólnodostępnej, uwzględniając jego potrzeby natury sensorycznej. Metodą badań było studium przypadku ucznia ze spektrum autyzmu (zespołem Aspergera), realizowane za pomocą zmodyfikowanego Kwestionariusza Rozwoju Sensomotorycznego Zbigniewa Przyrowskiego (2014). Poprzez kontakt face to face można było uniknąć nadinterpretacji danych otrzymanych z kwestionariusza oraz upewnić się, że badany prawidłowo zrozumiał pytania. Studium przypadku zostało uzupełnione technikami obserwacji i analizy dokumentów szkolnych. Realizując metodę studium przypadku chłopca zauważono, że jego funkcjonowanie w szkole jest silnie determinowane przez zaburzenia przetwarzania sensorycznego, będące wynikiem dysfunkcji poszczególnych układów sensorycznych. Chłopiec przejawiał zaburzenia zarówno w zakresie modulacji, jak i dyskryminacji w poszczególnych kanałach sensorycznych. Obecne były także zaburzenia motoryczne o podłożu sensorycznym. Wszystkie te dysfunkcje upośledzały procesy poznawcze chłopca, rozwój społeczny i emocjonalny, co stanowiło fundament występowania niepożądanych zachowań behawioralnych. W ostatniej części artykułu zostały zaproponowane działania dydaktyczno-wychowawcze uwzględniające zaburzenia przetwarzania sensorycznego ucznia ze spektrum autyzmu, które z powodzeniem można zastosować na każdym etapie kształcenia ucznia z ASD oraz w każdym typie placówki oświatowej.
Celem niniejszych badań była ocena różnic w funkcjonowaniu w szkole i w grupie rówie-śniczej uczniów z cukrzycą typu 1 w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami. Badaniami ob-jęto 218 osób w wieku od 7 do 19 lat, (104 dziewczęta i 114 chłopców), w tym 52 dziew-czynki i 57 chłopców z poradni diabetologicznej w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olszty-nie. Byli to chorzy z rozpoznaną klinicznie cukrzycą insulinozależną typu 1. Pozostali badani to dzieci i młodzież ze szkół olsztyńskich. Wszystkich podzielono na grupy wiekowe odpo-wiadające etapom edukacyjnym. Tworząc kwestionariusz ankiety, posłużono się polską wer-sją kwestionariusza do badań jakości życia związanej ze zdrowiem dzieci i młodzieży KIDSCREEN. Pod uwagę wzięto obszar dotyczący środowiska szkolnego (zdolności poznaw-cze badanych grup, umiejętność koncentracji podczas nauki i odczucia wobec szkoły oraz re-lacje uczniów z nauczycielami). Z badań wynika, że nie odnotowano różnic statystycznie istotnych w odniesieniu do czyn-ników związanych z funkcjonowaniem w środowisku szkolnym i grupie rówieśniczej pomię-dzy dziećmi chorymi na cukrzycę typu 1 a ich zdrowymi rówieśnikami na wszystkich etapach edukacyjnych, z wyjątkiem IV etapu edukacyjnego, gdzie odnotowano istotne różnice u chłopców. Ucznio-wie zdrowi byli bardziej negatywnie nastawieni do szkoły niż ich rówieśnicy z cukrzycą. Cho-roba nie wpłynęła na zdolność koncentracji i skupienia uwagi, zarówno u dziewcząt, jak i u chłopców. Jedynie chłopcy z cukrzycą ze szkoły podstawowej częściej odczuwali problem z koncentracją i skupieniem uwagi. Wyniki badań osób zdrowych i chorych były porównywal-ne również w relacjach z nauczycielami. Dziewczęta i chłopcy zdrowi lub z cukrzycą nie mie-li problemów w nawiązaniu dobrych relacji ze swoimi nauczycielami. Jedynie w liceum wy-stąpiły różnice statystycznie istotne na korzyść uczniów chorych na cukrzycę. Mieli oni lepsze relacje z nauczycielami niż ich rówieśnicy zdrowi.
EN
The aim of the study was to assess the differences in functioning at school and fellow group, pupils with type 1 diabetes, compared to their healthy peers in the range of physical health. The research covered 218 girls and boys, aged in 7 to 19 years old (104 girls and 114 boys), including 52 girls and 57 boys from the diabetology clinic in the Regional Specialized Children’s Hospital in Olsztyn. Those were patients with clinically diagnosed insulin-dependent type 1 diabetes mellitus. The remaining participants were children and youth from the Olsztyn’s schools. All participants were divided into age groups corresponding to their ed-ucation stages. Survey questionnaire was made of a polish version of the KIDSCREEN ques-tionnaire for testing the quality of life related to the health of children and adolescents. Area regarding aspects of the physical health was taken into account (self-assessment of health sta-tus, physical activity of girls and boys, their physical fitness and ability to move in the imme-diate area). The research shows that there were no statistically significant differences in relation to the factors related with the functioning in the school environment and among the peers, between children with type 1 diabetes and their healthy peers at all educational stages, except for the fourth education stage, where significant differences were noted in boys. Healthy students were more negative about the school than their peers with diabetes. The disease did not affect the ability to concentrate and focus, both in girls and in boys. Only boys with diabetes from primary school were more likely to have problems with concentration and attention. The re-sults of tests of healthy and sick people were also comparable in relations with teachers. Girls and boys both healthy and diabetic had no problems in establishing good relationships with their teachers. Only in high school there were statistically significant differences in favor of students with diabetes. They had better relations with teachers than their healthy peers.
W artykule omówiono kontekst szkolny, w ramach którego sekty i zjawiska pokrewne mogą stanowić potencjalne wyzwanie dla pracy socjalnej. Wpierw określono status pracownika socjalnego w ramach wspomnianego kontekstu, by następnie przedstawić problemy społeczne generowane na tym gruncie przez sekty i zjawiska pokrewne, a na koniec wskazać wnioski wypływające dla praktyki zawodowej pracownika socjalnego zorientowanego szkolnie, którego ekwiwalentem w warunkach polskich jest pedagog szkolny. W odniesieniu do kontekstu szkolnego, spośród potencjalnych wyzwań, jakie niosą ze sobą sekty i zjawiska im pokrewne, wyróżniono parę aspektów. Wpierw został podjęty problem przenikania sekt do placówek szkolnych, w tym infiltracji środowiska szkolnego przez treści z nurtu New Age. Potem zasygnalizowano kwestię powoływania placówek szkolnych przez ugrupowania kultowe, by zakończyć podjęciem zagadnienia nierespektowania obowiązku szkolnego przez przedstawicieli grup kultowych.
EN
In the paper, the status of a social worker in the given context has been defined, social problems generated by cults and related phenomena within this context have been presented. Finally, there have been suggested conclusions which result from the above-mentioned issues for professional activity of a social worker whose equivalent under Polish conditions is guidance counselor. In relation to the school context, among potential challenges carried by cults and related phenomena, several aspects have been indicated. First, the problem of infiltration of schools by cults was taken up, including the issue of infiltration of school environment by the ideas of New Age. Afterwards, the question of establishing schools by cultic movements was signalized, accomplished by the problem of ignoring compulsory education by the representatives of cultic groups.
W świetle badań empirycznych w Polsce ujawniają się trzy główne tendencje w przestępczości nieletnich, które wyraźnie korelują z tendencjami ogólnie obserwowanymi od kilkunastu lat w skali globalnej. Widzimy systematyczny i znaczący ilościowy wzrost ogólnych rozmiarów wszystkich rodzajów przestępczości. Obniżeniu uległa dolna granica wiekowa nieletnich przestępców (w tym znaczny wzrost liczby przestępstw, których sprawcami są nieletni poniżej 13. roku życia). Coraz częściej rejestrowane są też poważne przestępstwa dokonywane przez kilkuletnie dzieci. Wreszcie notuje się nagły wzrost przestępstw gwałtownych, opartych na agresji i przemocy skierowanej zarówno na rówieśników, jak i osoby dorosłe. Podjęte przez autora niniejszej pracy badania diagnostyczno-eksploracyjne sprowadzają się do pytania: W jakim stopniu różnicowanie zakładów na zamknięte, półotwarte i otwarte odpowiada różnicowaniu młodzieży przebywającej w tych zakładach w kontekście różnych zmiennych środowiska szkolnego, z którego się ona wywodzi? Przedmiotem niniejszego studium jest młodzież objęta oddziaływaniami resocjalizacyjnymi i terapeutycznymi. Zaprezentowane badania o charakterze empirycznym analizują środowisko szkolne młodzieży społecznie niedostosowanej. Analizie poddano różne formy patologicznych zachowań młodzieży w środowisku szkolnym. Badania ukazują złożoność różnych czynników szkolnych wpływających na przestępczość nieletnich. Rozpatrując zmienne środowiska szkolnego, które w różnym stopniu i w różny sposób charakteryzują i różnicują badaną młodzież, należy pamiętać także o silnym wpływie czynników rodzinnych, rówieśniczych, kulturowych i światopoglądowych, które w sposób istotny oddziaływają na młodzież, co potwierdzają liczne badania porównawcze. W świetle przeprowadzonych badań raz jeszcze należy podkreślić, że żadne formy patologii społecznej z udziałem nieletnich nie mogą zostać pozostawione samym sobie.
EN
In the light of empirical studies, in Poland, there appear three main tendencies in juvenile delinquency, which clearly correlate with the tendencies generally observed over the last decade on a global scale. A systematic and significant quantitative increase in general crime range of all kinds can be observed. The age limit of juvenile delinquents has lowered (there has been a considerable increase in the number of crimes committed by delinquents under the age of thirteen). Serious criminal offences are more frequently committed by a few-year-old children. Finally, a sudden rise in violent crimes based on aggression aimed both at peers as well as at adults has been noted. The diagnostic-exploratory studies undertaken by the author come down to the following question: to what extent, does the differentiation of juvenile detention centres into closed, semi-open and open institutions correspond to the differentiation of young people in these centres in relation to different variables of the school environment they come from? The study focuses on the young people under resocialization and therapy. The presented empirical research analyses the school environment of the socially maladjusted young people. The various forms of pathological behaviour in the school environment have been analysed. The studies show a complexity of various school factors affecting juvenile delinquency. Considering the variables of the school environment, which to a various extent and in a diverse way differentiate the research respondents. It is necessary to remember about a strong influence of family, peer, cultural and world-view factors, which seriously affect young people, which has been confirmed by numerous comparative studies. In the light of the conducted studies, it is necessary to emphasise that none of the forms of social pathology involving juveniles can be left to itself.
Na podstawie przeglądu różnych opracowań teoretycznych i badawczych dotyczących kultury szkoły można stwierdzić, że naukowe podejścia do tego zagadnienia cechuje swego rodzaju heterogeniczność. Intencją autorek jest zwrócenie uwagi na trudności związane z badaniem kultury szkoły. Autorki zaprezentowały opracowaną przez siebie procedurę badawczą jako egzemplifikację sposobu poradzenia sobie z tymi trudnościami w kontekście całościowego badania kultury szkoły. Podstawą do opracowania procedury był model kultury szkoły La Tefy Schoen i Charlesa Teddliego, który zapewnił w miarę jednolite ujęcie tego, co w odniesieniu do kultury organizacji pojawia się w różnych tradycjach badawczych.
EN
Based on literature presenting the findings of the theoretical and research studies on the school culture, it can be concluded that the scientific approach to this issue bears a heterogenous character. The authors of the present paper analyze the difficulties associated with studying this phenomenon and then present an example of a research procedure enabling them to overcome those difficulties. This procedure was developed and later implemented by the authors on the basis of the cultural model of the school culture worked out by La Tefy Schoen and Charles Teddli. Thus, this model has provided grounds for integrating manifold theories regarding the school culture which have been rooted in various research traditions.
The following study utilises the data from a larger project (Rokita-Jaśkow et al., 2022) with a view to analysing the way in which EFL teachers describe their encounters with multilingual learners in their monolingual classes within critical discourse analysis framework and positioning theory. The analysis showed that the teachers studied position themselves and their students in relation to the newcomers differently depending on the language(s) they speak. The Us and Others distinction was more prominent in relation to English-speaking return migrant children, whom they positioned higher than their monolingual Polish students, and with whom they often struggled to maintain equal, if not superior position. Conversely, other multilinguals were positioned on the same level as Polish learners, yet subordinate to the teacher’s dominant role. It is concluded that such positioning, though marks inclusivity, signals persistent power relations in the educational setting, which may counteract integration of multilinguals.
Planowanie jest poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie: co zrobimy? Jest to w rzeczywistości proces, w którym realny sprawca prowadzi swego rodzaju dialog z empirycznym otoczeniem. Istotą decyzji jest postanowienie o nielosowym wyborze jednej z co najmniej dwóch alternatywnych propozycji rozwiązania danego problemu. Młody człowiek na progu szkoły ponadgimnazjalnej staje się decydentem, który musi przyjąć odpowiedzialność za samego siebie. Uczniowie najstarszych klas szkół gimnazjalnych wbrew pozorom mają ukształtowane plany kontynuowania nauki z uwagi na typ szkoły i miejsce jej lokalizacji. Wysoki wskaźnik nadreprezentacji uczniów w szkołach maturalnych, a szczególnie wybór tzw. królewskiej drogi do studiów, wskazał na marginalizację czynników istotnie wpływających na kształt drogi edukacyjnej.
EN
Planning is seeking the answer to the question: what would we do? It is, in fact, a process in which the real perpetrator carries a kind of dialogue with the empirical environment. The essence of the decision is to choose one of at least two alternative proposals to solve the problem. The young man on the threshold of a secondary school becomes a school decision-maker who has to take responsibility for him-/herself. Students of oldest classes of secondary schools, contrary to the popular opinion, have got formed plans to continue their education considering the type of school and place of its location. The high rate of the over-representation of students in the A-level secondary-schools and especially the choice of ‘the royal road’ to university, confirmed the marginalization of the factors which significantly affect the shape of the education route.
The entry deals with the way of perception of chosen terms referring to school and social environment by students of the University in Rzeszow in 2010 and 2011. The comparison is made by the means of a semantic differential by students of the field of study called technical and information education and pedagogy
PL
Tematem opracowania jest sposób postrzegania wybranych terminów odnoszących się do szkoły i środowiska społecznego przez studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego na podstawie badań przeprowadzonych w latach 2010/2011. Badania dokonywano przez zastosowanie metody analizy róŜnic semantycznych w zasobie pojęciowym studentów róŜnych kierunku studiów edukacji technicznej i pedagogiki
The paper is aimed at the identification of the environmental factors which have the most significant impact on the level of teenagers‟ compe-tence in foreign languages. The main goal is to determine whether school is capable of reducing the impact of adverse social background on achievement in learning a foreign language. The first part of the article is focused on the theoretical aspects of socialization related to the process of learning and provides an overview of research connected with the sub-ject. The second part presents the tools, procedures and findings of the author‟s own research project.
Poprawa wszystkich aspektów jakości oświaty oraz zapewnienie jej doskonałości, tak aby umożliwić osiągnięcie uznanych i mierzalnych wyników w nauce, zwłaszcza w zakresie umiejętności czytania i pisania, liczenia i podstawowych czynności życiowych, należy do sześciu celów światowej inicjatywy Education for All (EFA). Nauczyciele oraz ich rozwój zawodowy zajmują centralne miejsce w realizacji celów EFA, szczególnie tych, które odnoszą się do zagadnienia jakości w wychowaniu. Wysiłki podejmowane w kierunku poprawy jakości wychowania na podstawowym i średnim poziomie szkolnictwa wiążą się nie tylko z mianowaniem wykwalifikowanych akademicko i zawodowo osób jako nauczycieli i dyrektorów szkół, lecz również z programami regularnych szkoleń dla pracowników. Zadaniem niniejszego studium jest ustalenie warunków wprowadzenia programu szkoleń dla nauczycieli na podstawowym poziomie edukacji w stanie Lagos, mając na uwadze rozpoznanie silnych stron i słabości tkwiących w systemie, co wpłynęłoby na poprawę jakości kształcenia nauczycieli. W tym celu stworzono dwa zestawy kwestionariuszy, które trafiły do 300 nauczycieli i 60 urzędników ministerialnych w momencie, gdy profesjonalna ekspertyza potwierdziła ich poprawność. Zebrane dane poddano analizie przy użyciu prostej statystyki opisowej. Przedyskutowano wyniki badań, ustalono też określone implikacje. Studium opowiada się za podejściem akcentującym rozwój nauczyciela w oparciu o środowisko szkolne, co umożliwi kontynuację rozwoju zawodowego na podstawowym poziomie kształcenia.
EN
Teacher training requires special consideration in any deliberation on education because no organized education can rise above the quality of its teachers. Consequently, among the purpose of teacher education in the National Policy on Education is to provide teachers with the intellectual and professional background adequate for their assignment. As it is declared in the NPE that lifelong education will be the basis of education policy and practice in Nigeria, the most effective way to achieve this intention is through life-long teacher education. In the country, regular full-time and in-service/sandwich programmes are offered. Much effort has been made in these programmes; however, there is need to make such training accessible for all teachers for quality education. In addition, governments, teacher education institutions and teachers' professional associations should join hands in teacher education so as to afford opportunities to teachers to constantly update their knowledge and skills through different innovative approaches.
W artykule krytycznie omówiono stosowane w praktyce zasady i rozwiązania nastawione na zapobieganie oraz interwencję w kontekście przemocy rówieśniczej w środowisku szkolnym. Zaprezentowano typologię rozwiązań oraz przedstawiono je w szerszym kontekście jakości ich wdrażania i efektywności. Artykuł kończą rekomendacje dotyczące dobrej praktyki w zakresie programów przeciwdziałania przemocy rówieśniczej w szkole.
EN
The article critically presents approaches and measures aimed at bullying prevention in the school environment. It outlines the typology of implemented measures in a broader context of their quality and effectiveness. The article concludes with good practice recommendations concerning school bullying prevention initiatives.
The frequency and strength of the achievement motive for different social groups is different, juxtaposed with professional attitudes, turns out to be an interesting research topic among teachers. The aim of the study was to determine the relationship between attitudes towards teachers’ work and their achievement motivation. The study was conducted in February 2016 among 118 teachers working at Primary School No. 40 Leon Kruczkowski in Lublin and the School Complex Antoni Kwiatkowski in Bychawa. The survey used the Performance motivation questionnaire and the Professional attitude index (KWPZ) questionnaire. It was found that there is a relationship between attitudes towards the work of the surveyed teachers and their motivation for professional achievement. The higher the level of achievement motivation, the more often the surveyed teachers exhibit positive attitudes towards work. The motivation of teacher achievements seems to be important. The undertaken research may be an incentive for subsequent researchers to broaden the subject of motivation and its determinants. The obtained research results can be used to better understand the school environment, understand the rules and mechanisms that shape attitudes towards work.
PL
Częstotliwość i moc motywu osiągnięć dla różnych grup społecznych jest różna, zestawiona z postawami zawodowymi okazuje się ciekawym tematem badań wśród nauczycieli. Celem podjętych badań było ustalenie zależności między postawami wobec pracy nauczycieli a ich motywacją osiągnięć. Badania przeprowadzono w lutym 2016 roku wśród 118 nauczycieli pracujących w Szkole Podstawowej nr 40 im. Leona Kruczkowskiego w Lublinie oraz Zespole Szkół im. ks. Antoniego Kwiatkowskiego w Bychawie. Do przeprowadzenia badań posłużono się Kwestionariuszem do badania motywacji osiągnięć oraz Kwestionariuszem wskaźników postaw zawodowych (KWPZ). Stwierdzono, że istnieje zależność między postawami wobec pracy badanych nauczycieli a ich motywacją osiągnięć zawodowych. Im wyższy poziom motywacji osiągnięć, tym częściej badani nauczyciele przejawiają pozytywne postawy wobec pracy. Ważna wydaje się motywacja osiągnięć nauczycieli. Podjęte badania mogą stanowić zachętę dla kolejnych badaczy do poszerzenia tematyki motywacji oraz jej determinantów. Otrzymane wyniki badań mogą posłużyć lepszemu zrozumieniu środowiska szkolnego, zrozumieniu reguł oraz mechanizmów kształtujących postawy wobec pracy.
W artykule podjęto problematykę szkoły jako miejsca wspierania rozwoju dzieci i młodzieży zdolnej w kontekście wsparcia społecznego rozumianego jako towarzyszenie społeczne dziecku i jego rodzinie oraz udzielanie pomocy przez profesjonalnie przygotowanych pracowników. Zaprezentowane wyniki badań pokazują, w jakim stopniu środowisko szkolne (nauczyciele, pedagodzy, psycholodzy, doradcy zawodowi) wspiera uczniów zdolnych i ich rodziców w rozwoju ich potencjału.
EN
The article talks about school as a place to support the development of talented children and youth in the context of social support understood as social accompaniment to a child and their family and giving help by professionally prepared workers. The presented research results show how much school environment (teachers, psychologists, career counsellor) is supporting talented students and their parents in the development of their potential.
Příspěvek popisuje způsob vnímání vybraných pojmů školního a sociálního prostředí studenty Univerzity Palackého v Olomouci a Univerzity v Rzeszowe. Srovnání je provedeno pomocí sémantického diferenciálu u studentů oboru technická a informační výchova a pedagogika.
PL
Artykuł opisuje wybrane koncepcje postrzegania środowiska społecznego przez studentów z Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu i Uniwersytetu Rzeszowskiego. Porównanie dokonywano na podstawie zastosowania metody róŜnicy semantycznej odpowiedzi studentów kierunku edukacja techniczno-informatyczna.
EN
The entry deals with the way of perception of chosen terms referring to school and social environment by students of the Palacký University in Olomouc and the University in Rzeszow. The comparison is made by the means of a semantic differential by students of the field of study called technical and information education and pedagogy
Nowadays people are looking for an answer to the question which conditions support achieving desired social goals. One of such significant goals is the reform of education, which has been undergoing crisis for some time. Apart from various suggestions of a possible solution to this problem there are also some economic and social approaches. Among them there is a concept connected with the notion of social capital, which is considered to be the most productive. As far as school environment is concerned, the perception of social capital is focused on the perspective of collective actions and explaining pupil’s and teacher’s behaviours, which results in a cooperation undertaken for mutual benefit. The affluence of the social capital is confirmed by pupils’ self-organization and their social involvement. Thus, when individuals who have similar goals, meet one another and initiate relations, they create a new common quality, which is beneficial for all members of the school society. This way they create a set of informal values and ethical norms, which are common for all members of this school community – the so-called relational bonds. They enable effective cooperation to realize harmonic and successful education process. The social capital is a permanent common and public good. Benefits of investing in the social capital are felt by all participants of the school educational process. A pupil with good relational bonds but in a school with poor social capital is not as productive as the pupil in a school with strong social capital. However, even a pupil with poor relational bonds may benefit from functioning in community in the school with strong social capital. Simultaneously, his or her relational bonds may be strengthen in this way. Thus, social capital may be perceived as pupil’s and teacher’s personal good and simultaneously as a public good, which means a good of the school as an institution. But its supreme value is shaping relational bonds based on trust and partnership. This article attempts to analyse conditions of shaping the social capital in the school and factors that support its development in the conditions of multiculturalism.
PL
Obecnie intensywnie poszukuje się odpowiedzi na pytanie, jakie warunki sprzyjają osiąganiu zamierzonych celów społecznych. Jednym z ważniejszych jest zreformowanie edukacji, pozostającej od pewnego czasu w kryzysie. Obok różnych propozycji rozwiązania tego problemu, pojawiają się również koncepcje ekonomiczno-społecznego podejścia, spośród których ta związana z pojęciem kapitału społecznego jest uznawana za najbardziej produktywną. Kieruje to uwagę na działania zbiorowe uczniów i nauczycieli oraz współpracę podejmowaną w celu osiągnięcia wzajemnych korzyści. O zasobności w kapitał społeczny świadczą oddolne przejawy samoorganizowania się uczniów i ich zaangażowania społecznego. Zatem gdy jednostki o podobnych celach spotykają się i nawiązują relacje, powstaje dodatkowa wspólna jakość, która przynosi korzyści wszystkim członkom szkolnej społeczności. Kształtuje się w ten sposób zestaw nieformalnych wartości i norm etycznych wspólnych dla społeczności szkolnej – są to więzi relacyjne. Umożliwiają one skuteczne współdziałanie w realizacji harmonijnego i skutecznego procesu kształcenia. Kapitał społeczny jest trwałym dobrem wspólnym, dobrem publicznym. Korzyści z inwestowania w kapitał społeczny są odczuwalne przez wszystkich uczestników szkolnej edukacji. Uczeń z dobrymi więziami relacyjnymi w szkole ze słabym kapitałem społecznym nie jest tak produktywny jak w szkole z silnym kapitałem społecznym. Jednak nawet uczeń ze słabymi więziami relacyjnymi może czerpać korzyści z funkcjonowania w społeczności szkoły z silnym kapitałem społecznym. Jednocześnie dzięki temu również jego więzi relacyjne mogą się wzmacniać. Kapitał społeczny może być zatem jednocześnie dobrem prywatnym każdego ucznia i nauczyciela oraz dobrem publicznym, czyli szkoły jako instytucji. Jednak jego nadrzędną wartością jest kształtowanie relacyjnych więzi opartych na zaufaniu i partnerstwie. W artykule podjęto próbę analizy warunków kształtowania się kapitału społecznego w szkole oraz czynników, które sprzyjają jego rozwojowi w warunkach wielokulturowości.
W pedagogice orientacji socjologicznej okresu międzywojennego podjęto badania nad społecznymi nierównościami warunkującymi rozwój dziecka. Socjologowie, socjologowie wychowania, pedagodzy społeczni oraz inni teoretycy i praktycy, których żywo interesował los dziecka znajdującego się w trudnej sytuacji życiowej, ukazywali czynniki społeczne wpływające na proces wychowawczy w środowiskach rodziny wiejskiej, miejskiej, w szkole. Zwracano uwagę na zależność kariery życiowej i szkolnej dziecka od sytuacji egzystencjalno – materialnej, kulturowej czy panującej atmosfery wychowawczej w rodzinie. W kontekście warunków środowiskowych śledzono takie zjawiska jak: frekwencja szkolna, drugoroczność, odpad szkolny, problem dojrzałości szkolnej. W badaniach o charakterze diagnostycznym i praktycznym stosowano różne metody i techniki, m.in. obserwację swobodną, planową, ankietę, wywiad, wykorzystując szczegółowo opracowane kwestionariusze, arkusze z danymi statystycznymi, tablice statystyczne itp. Diagnoza społeczna służyła do projektowania i organizowania działań profilaktycznych, pomocowych i kompensacyjnych (H. Radlińska). Eksponowano katastrofalną dla spraw oświatowych politykę władz, której skutkiem było obniżanie się powszechności nauczania i wzrost liczby dzieci pozostających poza szkołą oraz wypowiadano się przeciwko wczesnej selekcji dzieci i młodzieży w zakresie edukacji (M. Falski).
EN
In the sociologically oriented educationaltheory of the inter-war period studies were carried out in order to investigate the effects of social inequalities on the infantile development. Sociologists, education sociologists, social pedagogues and other professionals of theory and practice, who were concerned in and about the fate of children and adolescents living in difficult existential conditions indicated the socio-economic factors which affected the educational process within the structures of both urban and rural family-environments and in the course of institutional education. It was pointed out that there exists a strong interdependence between the respective educational and life careers of a child and its socio-economic background and cultural situation, in brier the educational background and climate prevailing in the family. With regard to the environmental conditions the following factors were of special interest: school attendance, repeating a grade, school dropouts, problems with school readiness. The diagnostic and practical studies implemented various methods and techniques, among others: open ended observarion, planned observation, survey and interview, using questionnaires, especially designed for the respective purposes, data sheets, statistical tables and more. The social diagnosis was the basis for the planning and implementation of preventive, supporting and compensatory measures (H. Radlińska). The studies exposed a disastrous education policy pursued by the authorities, which had caused an overall decrease of the educational level and an increase in the number of children who completely fell through the grid of the public eduactional system. The results of the studies lead to the conclusion, that early selection during the education process has negative effects on children and adolescents (M. Falski).
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.