Artykuł analizuje historiografię i politykę historyczną władz w PRL (1945–1989) w odniesieniu do polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego. Polska była jednym z najważniejszych krajów obozu socjalistycznego i miała skomplikowaną historię stosunków z ZSRR. Pod wpływem Moskwy musiała dostosować swoją oficjalną historię do sowieckiej. Było to szczególnie trudne do osiągnięcia, biorąc pod uwagę niedawne wrogie stosunki polsko-sowieckie. Zatem wdrożenie takiej polityki historycznej było procesem złożonym i skomplikowanym. Polityka Piłsudskiego była w latach stalinowskich traktowana zdecydowanie negatywnie, w kolejnych latach spojrzenie to łagodniało pod wpływem stopniowej liberalizacji polityki historycznej państwa. Niemniej, chociaż ogólna interpretacja polityki wschodniej Piłsudskiego pozostawała negatywna do 1989 roku, z czasem coraz bardziej różniła się od dogmatów sowieckich. Źródłem tego opracowania były zarówno teksty propagandowe, profesjonalna historiografia, jak i eseje historyczne.
EN
The article examines the historiography and history policy in the communist Polish People’s Republic (1945–1989) regarding the Eastern policy of Józef Piłsudski. Poland was one of the most important countries in the socialist camp, and it had a complicated history of relations with the USSR. Under Moscow’s influence, Poland had to adapt its official history to the Soviet one. This was especially difficult to accomplish considering recent hostile Polish-Soviet relations. Consequently, implementing such a history policy was a complex and uneven process. Piłsudski’s policy was treated extremely negatively during the Stalinist period, a view that softened in subsequent years under the influence of a gradual liberalisation of the history policy of the state. Although the general interpretation of Piłsudski’s Eastern policy remained negative until 1989, it became significantly different from Soviet dogmas. The source of this study were both propaganda texts, professional historiography and historical essays.
The aim of this article is to present the eastern policy in conceptions of Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe (SKL). Stronnictwo was established in 1997 as result of uniting such political parties as Partia Konserwatywna, Stronnictwo Ludowo- Chrześcijańskie and the group of Members of Parliament from Unia Wolności. The youth organisation of SKL was Młodzi Konserwatyści AWS. Stronnictwo is categorised as a postsolidarity and conservative party. In the field of the eastern policy, SKL appealed to historical geopolitical conceptions: the Promethean conception, the political thought of the Parisian „Kultura” and indirectly to ideas of Adolf Bocheński. The party believed that independent Ukraine had fundamental meaning for the security of Poland. In the opinion of SKL Russia returned to imperial policy towards the states of the Central and Eastern Europe. The accession to NATO and the European Union was supposed to be a chance for Poland, which could become the creator of the EU eastern policy in this way. The members of the party and the youth organisation to cooperated also with the opposition in Belorussia, for example Białoruski Front Ludowy.
RU
Цель этой статьи заключается в представлении восточной политики в концепциях Консервативной-народной партии. Партия была основана в 1997 году в результате слияния политических партий, таких как Консерватив ной партии, Христианско-народной партии и группы депутатов Унии Свободы. Молодежной организацией Консервативно-народной партии были Молодые консерваторы Избирательной акции Солидарность. Партия классифицируется как пост-солидарностная и консервативная. В восточной политике КНП обращалось к исторической геополитической концепции: к концепции прометеизма, политической мысли парижской «Культуру» и, косвенно, к идее Адольфа Бохенского. Партия считала, что независимость Украины является фундаментом для безопасности польского. По мнению КНП, Россия возвращалась к политике сверхдержав по отношению к странам Центральной и Восточной Европы. Вступление в НАТО и Европейский Союз должны был быть шансом для Польши, которая, таким образом, могла становиться творцом восточной политика ЕС. Члены партии и молодежной организации сотрудничали с оппозиционными организациями из Беларуси, например, с Белорусским народным фронтом.
Koncepcja ULB została ukształtowana przez paryską „Kulturę”. Wykazuje ona podobieństwo do myśli piłsudczyków. Jej główne założenie zawiera się w haśle przypisywanym Jerzemu Giedroyciowi: „Nie ma wolnej Polski, bez niepodległej Ukrainy”. Zmiany jakie nastąpiły na mapie świata wraz z rozpadem Związku Radzieckiego sprawiły, iż koncepcja polskiej polityki wschodniej musiała ulec zmianie. Od 1989 r. aż do „pomarańczowej rewolucji", polscy decydenci deklarowali, iż program „Kultury” pełni istotną rolę we wschodniej polityce zagranicznej. Jednak obszar ULB nie stanowi już monolitu. Istotnym aktorem stała się Unia Europejska. Czy wobec tych zmian, Polska nadal ma bezwarunkowo wspierać tamtejsze elity i lobbować na ich rzecz w Europie? Okres od jesieni 2007 r., gdy koalicja PO-PSL objęła rządy, to interesujący czas w zakresie polityki wschodniej. Jego przeanalizowanie pozwoli odpowiedzieć na pytanie ile w realizowanej polityce kontynuacji a ile zmiany.
EN
The concept of the ULB has been shaped by the Paris “Culture” journal. It shows similarity to the idea of Pilsudski’s. Its main assumption is contained in the slogan attributed to Jerzy Giedroyć: “There is no free Poland without free Ukraine”. The Changes which have taken place on the world map with the disintegration of the Soviet Union meant, that the concept of Polish Eastern policy had to be changed. From 1989 until the “Orange Revolution”, Polish policy makers declared that the “Culture” plays an important role in the Eastern foreign policy. However ULB area is no longer a monolith. Important actor became the European Union.
Stosunki polsko-niemieckie po zjednoczeniu Niemiec stanowią interesującą płaszczyznę badań, co wynika z trudnych i bolesnych relacji w historii, całego szeregu wzajemnych stereotypów, ale i pozytywnych doświadczeń. Autor uważa, że na tym tle ich bilans w ostatnich trzech dekadach wypada pozytywnie. Na potwierdzenie tej tezy w artykule dokonano – i to jest jego zasadniczym celem – selekcji istotniejszych płaszczyzn wzajemnych relacji, poczynając od ich traktatowego uregulowania w latach 1990–1991. Duży nacisk został położony na multilateralny kontekst stosunków polsko-niemieckich, m.in. na rolę Niemiec jako adwokata Polski w staraniach o przyjęcie do UE i NATO, zarys polityki wschodniej obu państw (stosunek do Rosji i Ukrainy), ale i kwestie sporne, jak np. kontrowersje wokół systemu decyzyjnego w UE i ważniejsze problemy bilateralne. W artykule wykorzystano monografi e z zakresu problematyki niemcoznawczej, publikacje niemieckich ośrodków badawczych, czasopisma naukowe, prasę oraz strony internetowe niemieckiego rządu i resortu spraw zagranicznych (Auswärtiges Amt).
EN
Polish-German relations after the reunification of Germany constitute an interesting field of research, which results from difficult and painful relations in a distant history, a whole range of mutual stereotypes but also positive experiences. The author believes that against this background their balance in the last three decades is positive. To confirm this thesis, the article makes – and this is its main goal – the selection of more important areas of mutual relations, starting from their treaty regulation in the years 1990–1991. Great emphasis was placed on the multilateral context of Polish- German relations, including the role of Germany as Poland’s advocate in efforts to join the EU and NATO, an outline of the eastern policy of both countries (attitude towards Russia and Ukraine) but also disputable issues, such as controversy around the decision-making system in the EU and major bilateral problems. The article uses monographs in the field of German studies, publications of German research centers, scientific journals, press and websites of the German government and the Ministry of Foreign Affairs (Auswärtiges Amt).
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.