W artykule omówiono teorie lingwistyczne od de Saussure’a poprzez Chomsky’ego aż do modelu kartograficznego Rizzi’ego i Cinque’a. Według zwolenników gramatyki transformacyjno-generatywnej lingwistyka rozumiana jest jako część psychologii, ściśle związanej ze zjawiskiem mentalnym. W pracy pominięto opis historii lingwistyki, koncentrując się na podstawach powstawania i rozwoju gramatyki transformacyjno-generatywnej. Następnie przedstawiono jedną z najnowszych teorii, a mianowicie model kartograficzny, który w porównaniu z Programem Minimalistycznym Chomsky’ego postuluje rozszerzoną strukturę kategorii funkcjonalnych i w rezultacie zakłada bardziej rozbudowane struktury składniowe. Kartografia proponuje zatem rozszerzenie lewej peryferii i przedstawia rozwinięty projekt rzutowania kategorii funkcjonalnych.
EN
This article discusses linguistic approaches from de Saussure trough Chomsky to cartographic approach by Rizzi and Cinque. According to the proponents of transformational-generative grammar, linguistics is understood as a part of the psychology and is oriented towards the mental. The article focuses on the evolution of transformational-generative grammar. Furthermore the principles of one of the most recent theories, namely the cartographic approach were presented, which, in comparison to Chomsky’s Minimalist Program, postulates an extended structure of the functional categories and consequently assumes more complex and universally valid propagated syntactic hierarchies. The CFC in cartography has become more complex and this new approach proposes a project of functional projections. The author presents the evolution of transformational-generative grammar. The study ends with a summary of principles of one of the last theories, the cartographic approach.
DE
Im Beitrag werden die linguistischen Ansätze angefangen von de Saussure, über Chomsky bis hin zu kartographischen Forschungen von Rizzi und Cinque diskutiert. Die Sprachwissenschaft wird nach den Befürwortern der generativen Transformationsgrammatik als ein Teil der Psychologie verstanden und auf das Mentale ausgerichtet. Es wird dabei auf die Darstellung der Geschichte der Linguistik verzichtet, stattdessen konzentriert sich der Beitrag auf die Grundlagen der Entstehung und Entwicklung der generativen Transformationsgrammatik. Anschließend werden die Grundsätze einer der jüngsten Theorien, und zwar des kartographischen Ansatzes angesprochen, der im Vergleich zum Minimalistischen Vergleich Chomskys eine erweiterte Struktur der funktionalen Kategorien postuliert und infolgedessen komplexere und gleichzeitig universal gültig propagierte syntaktische Hierarchien annimmt. Der CFC-Ansatz wurde in der Kartographie vielschichtiger ausgebaut und schlägt ein Projekt der funktionalen Projektionen dar.
W artykule przedstawiono wynik analizy 1000 zdań z Narodowego Korpusu Języka Polskiego, w których występuje element ‚na‘, w szczególności jako przyimek. Zaprezentowano propozycję tłumaczenia konstrukcji na język niemiecki w celu znalezienia odpowiedników w tym języku. Z uwagi na fakt, iż język polski jest bardziej fleksyjny niż język niemiecki, jeden przyimek może rządzić wieloma przypadkami. Przyimek ‚na‘ posiada tym samym znacznie więcej ekwiwalentów w języku niemieckim, m. in. inne przyimki w różnych przypadkach leksykalnych, bądź same leksykalne przypadki nie wymagające przyimka. Wyjaśnienie powyższego zjawiska opiera się na teorii rządu i wiązania.
EN
The article presents the result of the analysis of 1000 sentences from the National Corpus of Polish containing the preposition ‚na‘. It proposes translations of the constructions into German in order to find equivalents in this language. Due to the fact that the Polish language exhibits more inflectional variety than German, one preposition can govern many cases. It thus has many more equivalents in German, including different prepositions in different lexical cases, or lexical cases which do not require the preposition itself. The explanation of the above phenomenon is based on the government and binding theory.
DE
Der Artikel präsentiert das Ergebnis der Analyse von 1.000 Sätzen aus dem Nationalen Korpus der polnischen Sprache, in denen das Element ‚na‘ vorkommt, insbesondere als Präposition. Dargestellt werden Vorschläge für die Übersetzung der Konstruktionen ins Deutsche, um Äquivalente in dieser Sprache zu finden. Aufgrund der Tatsache, dass das Polnische flektierender ist als das Deutsche, kann eine Präposition viele Kasus regieren. Die Präposition ‚na‘ kann also viele weitere Äquivalente im Deutschen produzieren, darunter auch andere Präpositionen in verschiedenen lexikalischen Kasus, oder nur lexikalische Kasus, die keine Präposition erfordern. Die Erklärung des obigen Phänomens basiert auf der Rektions- und Bindungstheorie.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.