Grażyna Stachówna, uznana autorka wielu książek i artykułów na temat kina, opublikowała pracę Jańcioland i okolice. Filmowe światy Jana Jakuba Kolskiego, będącą pierwszą monografią w całości poświęconą filmom fabularnym tego reżysera. Badaczka analizuje jego twórczość w kontekście autorstwa filmowego (w modernistycznym sensie tego pojęcia) i mitobiografii (fundamentalnego związku pomiędzy dziełem sztuki a biografią artysty) oraz podkreśla wyjątkową pozycję Kolskiego w polskim kinie posttransformacyjnym.
EN
Grażyna Stachówna, a renowned author of countless books and articles on film, has just published Jańcioland i okolice. Filmowe światy Jana Jakuba Kolskiego [Jancioland and Surroundings. The Film Worlds of Jan Jakub Kolski], the first monograph entirely devoted to Kolski’s feature films. She analyses the director’s oeuvre in the context of film authorship (in the modernist sense of the term) and mythobiography (fundamental relation between the work of art and the artist’s biography) and accentuates Kolski’s unique position in post-transformation Polish cinema.
In 2010 Jan Jakub Kolski published his book: Pamięć podróżna. Fragmentozbiór filmowy. In the book Kolski expresses his opinion on film adaptation from the point of view of a practitioner; in a methodical and practical way he describes how to adapt a literary work of art to the cinema. The present article is a kind of a “case study”: on the basis of Kolski’s film Venice, the author enquires if, to what extent and to what effect the director has really satisfied his ‘adaptative’ demands.
The topic of the article is the image of Venice in Wenecja, a Polish feature film directed by Jan Jakub Kolski from 2010. The imaginary image of this city was inspired by “Sezon w Wenecji” (from the volume titled Jedźmy, wracajmy..., Krakow 1993 or Jedźmy, wracajmy i inne opowiadania, Warsaw 2000), a literary text by Włodzimierz Odojewski (1930–2016). The article undertakes to analyse the image of Venice in the film by the author of Historia kina w Popielawach as a testimony of understanding its role in a particular historical space and time, of both the plot of the film and the projected reception.
The aim of this article is to represent an overview of the most important linguistic and stylistic measures used in Jan Jakub Kolski’s “Johnnie Waterman”. The measures that appear both in the short story (which is the predecessor of the movie) and the motion picture are analysed in three categories: folk poeticity, affinity to magic and naivety. The author recalls folk traditions through use of various repetitions, parallelisms and ballads. An atmosphere of magic is achieved by alluding to word rituals (such as curses or namegiving rites), while a feeling of naivety is created by applying common speech to dialogues. It is through the analysis of the aforementioned linguistic means one can prove that the linguistic layer of Jan Jakub Kolski’s works can be included as one of the elements that the director’s auteur style is composed of.
PL
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie przeglądu najważniejszych zabiegów językowo-stylistycznych występujących w Jańciu Wodniku Jana Jakuba Kolskiego. Środki artystyczne pojawiające się zarówno w opowiadaniu (będącym pierwowzorem ekranizacji), jak i w filmie zanalizowano przez pryzmat trzech kategorii: ludowej poetyckości, magiczności i naiwności. Autor odwołuje się do tradycji ludowej, sięgając po różnego rodzaju powtórzenia i paralelizmy, a także ballady. Efekt magiczności uzyskuje dzięki wprowadzeniu aluzji do rytuałów słownych (jak klątwy czy obrzędu nadania imienia), a swoistą naiwność – poprzez stylizację na mowę potoczną. Dzięki analizie tych chwytów językowych udało się uzasadnić tezę, że za jeden z elementów składających się na autorski styl reżysera można również uważać kreację warstwy językowej.
Celem artykułu jest przeniesienie kategorii realizmu magicznego na grunt badań filmoznawczych. Zostały tu przytoczone najważniejsze literaturoznawcze koncepcje teoretyczne dotyczące tej tendencji oraz refl eksje na temat realizmu i fantastyki w filmie. Dalszą część rozważań stanowi zaprezentowanie na wybranych przykładach trzech nurtów związanych z omawianym zjawiskiem. Są to adaptacje literatury, fi lmy z obszaru kina autorskiego oraz odrębna kategoria obrazów balansujących na granicy rzeczywistości i fantastyki, niewłaściwie zaliczanych przez laików do realizmu magicznego.
EN
The article’s idea is to transfer the categories of magical realism to film studies . Major theoretical literary concepts concerning this tendency are quoted , as well as contextual reflections on film realism and fantasy. The next part of the paper constitutes the presentation of three distinguished trends related to the discussed phenomenon on chosen examples. These are literary adaptations, films from the amateur cinema field and a category of pictures balancing on the line between reality and fantastic, inappropriately included into magical realism by amateurs.
The article presents the most typical ways of co-building various types of film space through the verbal layer of the soundtrack: inside the frame and outside of it, diegetic and non-diegetic, and narrative and non-narrative. In order to discuss linguistic ways of co-creating space, the author used the tenets of mediolinguistics and the ideas of the textual image of the world and the linguistic image of the world.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.