Na temat chronologii jednego z najważniejszych zabytków języka polskiego – Kazań świętokrzyskich — wypowiadało się wielu badaczy. Rozbieżności pomiędzy ich stanowiskami były bardzo duże: od XII do połowy XIV wieku. W swoim artykule autorka wykorzystała dane językowe pochodzące ze ściśle datowanych dokumentów z XIII i XIV wieku. Najważniejszym zjawiskiem jest w tym wypadku pisownia i wymowa samogłosek nosowych. Na podstawie analizy tego zjawiska, częściowo także innych, autorka stwierdziła, że tekst Kazań świętokrzyskich, będący kopią starszego oryginału, pochodzi prawdopodobnie z początku XIV wieku, oryginał zaś jest niewiele starszy (może z przełomu XIII i XIV wieku).
EN
Numerous scholars have done research in the area of the chronology of one of the most important relics of the Polish language, i.e. Kazania świętokrzyskie (The Holy Cross Sermons). They took divergent standpoints as to the age of the sermons which have been dated between the 12th and mid-14th centuries. The present article makes use of language data obtained from documents dated precisely for the 13th and 14th centuries. The most important features are the spelling and pronunciation of nasal vowels. Having analyzed these and some other features, the author concludes that the text of The Holy Cross Sermons, which is a copy of an older original, probably dates back to the early 14th century. The original version is not much older, going back perhaps to the turn of the 14th century.
The Holy Cross Sermons have become the subject of research conducted by scientists representing various disciplines within the framework of the humanities. This should not come as a surprise due to the high importance of the text. The ser-mons are the oldest Polish literary monument written in Old Polish and Latin. Resear-chers have made an effort to find answers to the questions: who could be the author of the Holy Cross Sermons collection of and what can we say about a group of which originated author. This article is part of this research trend. The research problem consi-dered in this text are the premises that allow us to accept or reject the affiliation of the author of the Holy Cross Sermons to the circle of the Friars Preachers or Friars Minor.
PL
Kazania świętokrzyskie stały się obiektem badań prowadzonych przez naukowców reprezentujących różne dyscypliny mieszczące się w ramach nauk humanistycznych. Nie powinno to dziwić z racji na ciężar gatunkowy tekstu. Stanowią one najstarszy polski zabytek literacki spisany po staropolsku oraz łacinie. Starano się znaleźć odpowiedzi na pytania: kto mógł być autorem świętokrzyskiej kolekcji kazań oraz, w jakim środowisku mogły one powstać. Niniejszy artykuł wpisuje się w ten nurt badań. Problemem badawczym rozważanym w niniejszym tekście są przesłanki, które pozwalają nam przyjąć lub odrzucić przynależność autora Kazań świętokrzyskich do kręgu Braci Kaznodziejów lub Braci Mniejszych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.