Artykuł prezentuje trzy najnowsze publikacje dotyczące historii kolaboracji Tatarow Krymskich z Niemcami w latach 1941‑1944. O ile praca O. Romańki jest wyważoną próbą opisania i oceny tego zjawiska, o tyle pozostałe dwie książki (autorstwa A. Malgina i G. Bekirowej) należy rozpatrywać w kontekście sporu politycznego, jaki toczy się na Krymie od ponad 20 lat. Na przykładzie tych opracowań opisana jest specyfika krymskiej przestrzeni informacyjnej – dominacja sowiecko‑rosyjskiej wizji historii oraz ograniczenia blokujące dialog rosyjsko‑tatarski i pracę niezależnych historyków.
Przedmiotem niniejszego artykułu jest kategoria pogranicza ukraińsko-rosyjskiego ze szczególnym uwzględnieniem Autonomicznej Republiki Krymu. Istotne jest ukazanie pogranicza w różnych kontekstach i ujęciach, dlatego w pierwszej części artykułu odniesiono się do wydarzeń, jakie rozgrywały się na terytorium Ukrainy na końcu 2013 roku i w pierwszych miesiącach 2014 roku. Wydarzenia ostatnich miesięcy pokazują wyraźnie, że Południowy Wschód Ukrainy nie jest monolitem. Inaczej funkcjonuje społeczeństwo Krymu, inaczej Donbasu, a jeszcze inaczej Odessy czy Charkowa. W drugiej części artykułu przedstawiono zarys historyczny etnosu Tatarów krymskich, który okazał się niezbędny do ukazania przynależności tego narodu do Autonomicznej Republiki Krymu. Odniesiono się również do obecnej sytuacji Tatarów krymskich na Krymie. W trzeciej części poddano analizie granicę ukraińsko-rosyjską. W głównej mierze scharakteryzowano granicę morską, która jest ważną częścią między Rosją i Ukrainą. Szczegółowo opisano istotę sporu między Federacją Rosyjską a Ukrainą w kwestii wyspy Tuzła, będącej „częścią” Półwyspu Tamańskiego.
EN
The present article is the category of the Ukrainian-Russian border area with particular attention to the Autonomous Republic of Crimea. It is important to show the border in different contexts and facts. In the first part of the article reference is made to the events that unfolded on the territory of Ukraine at the end of 2013 and the first months of 2014. These events clearly show that the South East of Ukraine is not a monolith. Otherwise society works Crimea, Donbass otherwise, and even otherwise Odessa and Kharkov. In the second part of the article author outlines the history of the Crimean Tatars ethnos, which proved to be indispensable to show that the people belonging to the Autonomous Republic of Crimea. Reference was made also to the current situation of the Crimean Tatars. In the third part analyzed the Ukrainian-Russian border. Mainly characterized the maritime border, which is an important part between Russia and Ukraine. Describes in detail the essence of the dispute between the Russian Federation and Ukraine on the island of Tuzla.
Kinematografia, w tym kinematografia ukraińska, jest wciąż niedocenianym źródłem w badaniach historycznych. Ukraińskie filmy doby niezależności stanowią natomiast bardzo interesujące i ważne źródło ilustrujące zmiany społeczne i różne perspektywy patrzenia na historię w okresie transformacji. Po 1991 r. określenie roli i miejsca Tatarów Krymskich w historii i społeczeństwie Ukrainy stało się istotnym wyzwaniem dla historiografii i państwa. Ukraińskie filmy fabularne z okresu 1991–2017 to dowody podejmowania prób zmierzenia się z tym tematem i reprezentacja różnych koncepcji dotyczących kwestii krymskotatarskiej. Films, including Ukrainian feature films, remain an undervalued source in historical research. However, Ukrainian movies produced in the period of independence are an interesting and important source and mirror social changes and various perspectives regarding history in the times of transformation. After 1991 it was a significant challenge for the state and historians to define the role of the Crimean Tatars in Ukrainian history and society. Ukrainian feature films from the years 1991–2017 are evidence of attempts to address and present various concepts related to this issue.
В статье анализируется процесс «возрождения ислама» на постсоветском пространстве и феномен его реинтеграции в Крыму. В этом, конфессионально неоднородном регионе, где на протяжении многих веков соседствуют две мировые религии – хрис- тианство и ислам, исторически сложившаяся толерантность отношений между представителями мусульманского и христианского населения служит основой их добрососедства и взаимопонимания. Автор приводит убедительные факты относительно некоторых особенностей развития ислама в условиях нарушения режима устойчивого развития общества и при этом доказывает, что в настоящее время в Крыму нет ни объективных, ни сколько-нибудь субъективных предпосылок для этно-национального конфликта.
PL
W artykule analizowany jest proces „odrodzenia się islamu” na terenach postsowieckich oraz fenomen jego reintegracji na obszarze Krymu. Jest to teren, gdzie występuje wiele religii, dlatego warto podkreślić, że przez wiele wieków istniały obok siebie chrześcijaństwo i islam – dwie światowe religie. Tradycja tolerancyjnego sąsiadowania ich wyznawców, stanowi fundament dalszego współistnienia oraz budowania dobrych relacji między nimi. Autor tekstu przywołuje wybrane przykłady dotyczące rozwoju islamu, analizuje je przez pryzmat perturbacji rozwoju społecznego. Wykazuje, że współcześnie na Krymie nie istnieją ani obiektywne ani subiektywne przyczyny, które mogłyby implikować pojawienie się etnicznych i narodowościowych konfliktów.
EN
The author of this article discusses the process of the ”Islamic renewal” in the post-soviet territories and its reintegration in the Crimea, where the tradition of mutual tolerance between adherents of many various religions forms the basis for their continuing coexistence and good relationships. He illustrates it with examples of Islamic development, analysed through the prism of social progress. He argues that there are neither objective, nor subjective factors there today that would indicate an emergence of ethnic and nationalistic conflicts.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.