The article analyzes the personal names of the Ukrainians in the village Berezno (Brzeźno in Polish) in the Kholm region (Chełm Land) (in Poland) documented in the period from the first half of the19th century until 1945. It focuses on their repertoire and quantitative composition, as well as the preferences and motivations when choosing the names for newborn babies. The article also discusses the most common anthroponyms of that time. The anthroponymic system of the village was compared with Ukrainian personal names documented from other periods and with the personal names from other ethnic Ukrainian territories.
CS
Článek analyzuje rodná jména Ukrajinců ve vsi Berezno ležící u města Chełm (ukr. Cholmščyna, pol. Chełmszczyzna) (Polsko) v období od první poloviny 19. století do roku 1945. Zabývá se jejich repertoárem a také kvantitativním hlediskem jejich složení. Dále je pozornost věnována preferencím Ukrajinců, motivacím při výběru rodných jmen pro novorozence a také osobním jménům, která byla v dané době nejrozšířenější. Rodná jména z této lokality byla srovnána s antroponymy dochovanými v ukrajinských památkách z jiných období a také s rodnými jmény jiných etnických ukrajinských území.
The problem of the Ukrainian first names functioning in the Czech Republic anthroponymic space is quite extensive and covers many issues. The article is focused on the research of the ways the Ukrainian first names are presented in the Czech onomastic papers, in particular, in the Czech anthroponymic dictionary Jak se bude vaše dítě jmenovat? (2017) by the famous Czech scholar Miloslava Knappová. The 2017 latest edition contains 17,000 Czech and foreign‑language forms of first names. Parents have the right to choose any of these first names (be it Czech or foreign) for their child, and if this first name is included in the above-mentioned dictionary, it is a sufficient reason for the chosen name official recording. In the lexical entries, the author provides the Ukrainian equivalents among other foreign‑language parallel forms. These Ukrainian counterparts, in particular, constitute the main source of our research. Also, in the article, the material recorded in the Ukrainian dictionaries has been used to compare different reference sources. To carry out the analysis of the Ukrainian first names functioning in the Czech anthroponymy, the author has used the linguistic descriptive method, comparative and statistical methods. The problem of the Ukrainian first names functioning in the Czech Republic is complicated by the fact that in the Ukrainian language, Cyrillic is used, and the Czech language uses the Roman alphabet. Principles to transliterate the Ukrainian names, written in Cyrillic, by means of the Czech graphemes are presented in the rules of the Czech orthography. It has been concluded that the rules of the Czech orthography are quite efficient in transliterating the Ukrainian names, so they can be used as a reliable example. In the article, various problems arising when the Ukrainian first names are transliterated using the Czech graphemes have been analysed. In particular, a special attention has been paid to the problem of transliterating the Ukrainian letter г in those first names, as well as peculiarities of transliterating the letters и and і, and the ways to render palatalization of the Ukrainian consonants. Issues related to transliteration of the Ukrainian letter є and the general problem of rendering Ukrainian names’ iotation have been analysed. The frequency of the studied names’ use in the Ukrainian anthroponymy has been studied. Several proposals on possible future expansion of the Ukrainian parallels repertoire in the Czech dictionary of first names have been defined. As a result of the analysis carried out, it has become clear that the repertoire of the Ukrainian first names, represented in the Czech dictionary, is very rich and varied, containing 409 Ukrainian male names and 271 Ukrainian female names. They are registered by the Ukrainian dictionaries of first names and correspond to the Ukrainian spelling of 305 male names and 215 female names.
PL
Problem funkcjonowania ukraińskich imion w przestrzeni antroponimicznej Republiki Czeskiej jest dość obszerny i obejmuje wiele kwestii. Artykuł ma na celu ustalić, jak ukraińskie imiona są podawane w czeskich pracach onomastycznych, w szczególności w czeskim słowniku imion Jak se bude vaše dítě jmenovat? autorstwa słynnej czeskiej badaczki Miłosławy Knappowej (2017). Jego najnowsza edycja z 2017 roku obejmuje 17 000 czeskich i obcych form imion. Każde z tych imion (czeskie lub obce) rodzice mają prawo wybrać dla dziecka, jego obecność w wyżej wymienionym słowniku jest wystarczającym powodem do oficjalnego wpisania imienia. Hasła słownika obok obcojęzycznych przedstawiają również ukraińskie odpowiedniki, które są podstawą badania. W artykule w celu porównania wykorzystano materiał obecny w ukraińskich słownikach imion. Analizy ukraińskich imion w czeskim antroponimikonie dokonano drogą wykorzystania metody opisu językoznawczego oraz metody porównawczej i statystycznej. Problem funkcjonowania ukraińskich imion w Republice Czeskiej komplikuje fakt, że język ukraiński posługuje się cyrylicą, a czeski – łaciną. Zasady przekazywania ukraińskich nazw własnych, pisanych cyrylicą, za pomocą zasobów czeskiej grafiki podane są w Przepisach czeskiej pisowni. W artykule stwierdzono, że Przepisy czeskiej pisowni skutecznie przekazują ukraińskie imiona, dzięki czemu mogą być bezpiecznie stosowane. Artykuł analizuje różne problemy, które pojawiają się, gdy ukraińskie imiona są przekazywane za pomocą czeskiej grafiki. Zwrócono uwagę na problem przekazu w imionach ukraińskiej litery г, osobliwości przekazu liter и i і oraz zapisywanie miękkości spółgłosek ukraińskich. Dokonano analizy przekazu ukraińskiej litery є i problemu przeniesienia jotacji w ukraińskich imionach. Wskazano na częstotliwość używania badanych imion w ukraińskim antroponimikonie. Zasugerowano propozycję ewentualnego rozszerzenia repertuaru ukraińskich odpowiedników imion w czeskim słowniku imion w przyszłości. W wyniku dokonanej analizy ustalono, że repertuar imion ukraińskich, który jest reprezentowany w czeskim słowniku imion, jest bardzo bogaty i różnorodny: mieści się w nim 409 męskich imion ukraińskich i 271 żeńskich imion ukraińskich. Spośród nich odnotowano w ukraińskich słownikach imion, odpowiadające im w ukraińskiej pisowni nazwy – 305 imion męskich i 215 żeńskich.
UK
The problem of the functioning of Ukrainian names in the anthroponymic space of the Czech Republic is quite voluminous and covers many issues. The article focuses on one of these issues: how the Ukrainian names are presented in Czech onomastic works, in particular in the Czech dictionary of the names of the famous Czech scholar Miloslava Knappova Jak se bude vaše dítě jmenovat? (2017). Its latest edition of 2017 covers 17 thousand Czech and other language names. In the glossary articles, the author between the foreign language parallels is also presenting corresponding Ukrainian names. Parents have the right to choose any of these names (Czech or foreign) for their child, its presence in the above-mentioned dictionary is a sufficient reason for the official record of the name.The problem of the functioning of Ukrainian names in the Czech Republic is complicated by the fact that the Ukrainian language uses Cyrillic, and Czech uses Latin. Principles of the transfer of Ukrainian proper names, written by Cyrillic, by means of Czech graphic are given in the Rules of Czech spelling. The article concludes that the Czech spelling rules are very successful in presenting Ukrainian names, so they can be safely used as a reliable example.As a result of the analysis, it became clear that the repertoire of Ukrainian names, which is represented in the Czech Dictionary of Names, is very rich and varied: it's 409 Ukrainian male names and 271 Ukrainian female names. They are recorded in Ukrainian dictionaries of names and correspond to the Ukrainian spelling of 307 male names and 217 female names.The article analyzes the various problems that arise when the Ukrainian names are translated using Czech graphics. In particular, attention was paid to the problem of transferring the Ukrainian letter "г" in their personal names, the peculiarities of the letters "и" and "и", and the reproduction of the softness of the Ukrainian consonants. The transfer of the Ukrainian letter "є" and a general problem of the transfer of iotation in Ukrainian names were analysed. The frequency of the use of studied names in the Ukrainian anthroponymic is indicated. Proposals on possible expansion of the Ukrainian repertoire of parallels in the Czech Dictionary of Names in the future are expressed.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.