Od czasów odzyskania przez Polskę niepodległości rozwijały się na jej terenach zorganizowane grupy przestępcze, zarówno o charakterze kryminalnym, jaki i gospodarczym. Dokonywane były spektakularne napady na banki i dopuszczano się sprzeniewierzania państwowego majątku. Kolejna wojna światowa zmieniła strukturę grup przestępczych ale nie zmieniła ich „zainteresowań” oraz wygenerowała nowe obszary działań, związane z powszechnym niedoborem środków niezbędnych do życia. Szansą na dynamiczny rozwój dla przestępczości zorganizowanej okazała się transformacja społeczna i gospodarcza dokonana na początku lat 90. XX wieku. To wtedy powstały największe multiprzestępcze grupy jak „Pruszków” czy „Wołomin”. Obecne grupy przestępcze są mniejsze niż te w latach 90-tych i luźno ze sobą powiązane, a główną płaszczyzną ich zainteresowań jest przestępczość gospodarcza, przynosząca przestępcą największe zyski, a budżetowi państwa, największe straty. Od pewnego czasu podejmowane są działania legislacyjne, mające na celu ograniczenie szarej strefy oraz zwiększające kompetencje organów kontrolnych. Pierwsze pozytywne efekty tych działań widać bezpośrednio na branży paliwowej, w której intensywnie działały grupy przestępcze, wyłudzające podatek VAT.
EN
Since the restoration of independence of Poland organized crime groups have been developing on its territory, with the criminal as well as the economic background. Spectacular attacks on banks were carried out and there were acts of state property defalcation. World War II changed the structure of criminal groups but did not change their “interests” and generated new areas of activity, related to the widespread lack of resources necessary for life. Opportunity for dynamic development for organized crime accompanied the social and economic transformation of the early 1990s. It was the time when the largest multicriminal groups were formed such as “Pruszków” or “Wołomin” groups. Contemporary criminal groups are smaller than those in the 90s and loosely connected, and the common field of interest is economic crime which brings them the highest profit, and to the state budget – the greatest losses. For some time, legislative action has been taken to limit the shadow economy and to increase the competence of control bodies. The first positive effects of these actions can be seen directly in the fuel industry, which has been heavily involved in VAT tax frauds.
The purpose of this article is to answer the question posed in its title – whether, in a situation where doubts arise as to the content of VAT legislation, it is possible to apply the principle in dubio pro tributario. This principle gives precedence to the linguistic interpretation and respects the EU interpretation only when its application leads to an interpretation more favourable to the taxpayer. However, this is in conflict with the obligation to apply a consistent interpretation to harmonised VAT rules. The research method used consists of an analysis primarily of the CJ ruling in the Herst case, as well as of the Advocate General’s opinion in that case, supplemented by an analysis of other – selected as representative in the case – judgments of the Court in terms of pro-EU interpretation. The study was also enriched by the views of domestic and foreign doctrine in the areas examined. As demonstrated – the question posed in the title should be answered in the affirmative, although this answer requires clarification that this principle, viewed in an objective manner, is only applicable if it is not possible to apply the EU interpretation, and this inapplicability must also be objective in nature. The view presented will, however, be verified in the course of application of the law by administrative courts, as it is the judicature that will determine the limits of application of the principle in dubio pro tributario in VAT.
PL
Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na zadane w jego tytule pytanie: „Czy w sytuacji wystąpienia wątpliwości w zakresie treści przepisów o podatku od towarów i usług możliwe jest zastosowanie zasady in dubio pro tributario?” Zasada ta daje bowiem pierwszeństwo wykładni językowej, a wykładnię unijną respektuje jedynie wtedy, kiedy jej zastosowanie prowadzi do wykładni korzystniejszej dla podatnika. Pozostaje to jednak w sprzeczności z obowiązkiem stosowania wykładni zgodnej w odniesieniu do zharmonizowanych przepisów o VAT. Zastosowana metoda badawcza polega na analizie przede wszystkim orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Herst, jak również wydanej w tej sprawie opinii Rzecznik Generalnej, uzupełnionej analizą innych – wybranych jako reprezentatywne w sprawie – wyroków Trybunału w zakresie wykładni prounijnej. Badanie wzbogacono również o poglądy doktryny krajowej i zagranicznej w badanych obszarach. Jak wykazano – na zadane w tytule pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, aczkolwiek odpowiedź ta wymaga doprecyzowania, że zasada ta, postrzegana w sposób obiektywny, możliwa jest do zastosowania wyłącznie wtedy, jeśli nie jest możliwe zastosowanie wykładni unijnej, przy czym ten brak możliwości zastosowania musi mieć również charakter obiektywny. Zaprezentowany pogląd zostanie jednak zweryfikowany w toku stosowania prawa przez sądy administracyjne, gdyż to właśnie judykatura wyznaczy granice obowiązywania zasady in dubio pro tributario w podatku od towarów i usług.
The purpose of the article is to determine the conditions for imposing an obligation to pay tax under Article 108 Section 1 of the Law on Goods and Services Tax on a bailiff who documents an auction sale with VAT invoice in a situation where the tax authority considers that the invoice does not document a real economic event. The article focuses on the sanction-preventive legal nature of the provision of Article 108 paragraph 1 of the Law on Goods and Services Tax in the context of the legal role of the bailiff in the system of collection of this tax in the light of case law of the Court of Justice of the EU, administrative courts and the Constitutional Court.
PL
Celem artykułu jest ustalenie warunków nałożenia obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług na komornika dokumentującego dokonaną sprzedaż licytacyjną fakturą VAT w sytuacji, w której organ podatkowy uznaje, że faktura ta nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Artykuł koncentruje się na sankcyjno-prewencyjnym charakterze prawnym normy z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście prawnej roli komornika w systemie poboru tego podatku w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego.
One of the most important administrative duties imposed on taxpayers is VAT registration. Tax regulations allow tax authorities to remove taxpayers from the VAT register, including without the obligation to inform the entities. In the article the author presents rules for registration and removal of taxpayers from the VAT register and identifies the problems and consequences that result from it. The aim of the article is also to analyze the scale of removal of taxpayers from the VAT register, both before and after the changes were made.
PL
Jednym z ważniejszych obowiązków administracyjnych nałożonych na podatników jest dokonanie rejestracji na potrzeby VAT. Przepisy podatkowe umożliwiają organom podatkowym wykreślanie podatników z rejestru VAT, w tym bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika. W artykule omówiono zasady rejestracji i wykreślania podatników z rejestru VAT oraz wskazano problemy i konsekwencje z tego wynikające. Celem opracowania jest także analiza skali dokonanych wykreśleń podatników z rejestru VAT, zarówno przed, jak i po wprowadzeniu zmian w tym zakresie.
The article deals with some problems related to VAT collection raised in numerous judgements of the Court of Justice of the European Union. This is mainly due to the close connection of the EU general budget with the amount of VAT collected in individual member states. The aim of the study is to identify EU provisions as well as guidelines developed by the judgements of the Court of Justice of the European Union regarding the requirement and measures that secure proper VAT collection.
PL
Artykuł dotyczy problemów poboru VAT będących przedmiotem licznych orzeczeń TSUE. Jest to efektem przede wszystkim ścisłego powiązania budżetu ogólnego Unii Europejskiej z wysokością poboru należności z tytułu VAT w poszczególnych państwach członkowskich. Celem opracowania jest identyfikacja przepisów unijnych oraz wytycznych wypracowanych przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskich (TSUE) dotyczących obowiązku i środków zabezpieczających właściwy pobór VAT.
Przedmiotem artykułu jest polemika z tezą, że rejestracja pośrednika ubezpieczeniowego jako licencjonowanego agenta lub brokera ubezpieczeniowego jest niezbędnym warunkiem dla zwolnienia świadczonych przez niego usług, obejmujących pośredniczenie w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. W opracowaniu postanowiono tezę przeciwną, w świetle której zwolnienie z podatku VAT na podstawie wskazanego przepisu ma charakter wyłącznie przedmiotowy (a nie przedmiotowo-podmiotowy). Innymi słowy, to charakter czynności wykonywanych przez podatnika, a nie jego formalny status, decyduje o spełnieniu przesłanek dla zwolnienia. Tym samym, prawo do zwolnienia z podatku VAT mają w szczególności podmioty wykonujące czynności na podstawie art. 3 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym – pomimo że podmioty te nie zostały zarejestrowane jako pośrednicy i nie posiadają licencji KNF. Autorka wykazuje słuszność powyższej tezy poprzez odwołanie się do argumentów natury prawnej, wśród których kluczowym jest konieczność interpretowania przepisów prawa podatkowego z uwzględnieniem prymatu wykładni językowej; wskazuje również na uprawnienie polskiego podatnika do powołania się na brzmienie normy krajowej w sytuacji jej niezgodności z regulacją unijną. Powyższą argumentację poparto przykładami orzeczeń TSUE oraz polskich sądów administracyjnych.
EN
The aim of the article is to present a polemic with the thesis that registration of an insurance intermediary as a licensed agent or insurance broker is an indispensable condition for an exemption of services provided by him or her, including intermediation in the sale of insurance products, from VAT pursuant to Article 2 (2). 43 (1). 1 point 37 of the VAT Act. In this study, the opposite thesis has been put forward, in the light of which the exemption from VAT on the basis of the indicated provision is of purely objective nature (rather than objective and subjective one). In other words, it is the nature of the activities performed by the taxpayers, rather than their formal status, that decides about the fulfillment of the conditions for tax exemption. Thus, the right to VAT exemption is granted in particular to entities carrying out activities on the basis of Article 3 of the Insurance Mediation Act – even though they have not been registered as intermediaries and do not possess the licence of the Polish Financial Supervision Authority. The author supports her claim by reference to the legal arguments, among which the need to interpret the provisions of the tax law, taking into account the primacy of the linguistic interpretation is essential. Furthermore, she emphasises the Polish he taxpayer's right to rely on the reading of the national standard in case of its non-compliance with the EU regulation. The argumentation presented above has been supported by the judicial decisions of the European Court of Justice as well as the Polish administrative courts.
The present article concentrates on the interpretational divergence concerning VAT taxation of entity change in a civil law partnership. On the basis of the presented research it is difficult to justify the autonomy of taxation law from other branches of law. As far as the context of autonomy of taxation law is concerned, it is possible to interpret some factual conditions different from other branches of law but also it is difficult to justify the fact that within the taxation law one act approaches the issue completely differently than the other.
Jedną z najważniejszych instytucji systemu podatkowego w danym kraju jest podatek obciążający obrót towarów i usług. W Polsce takim podatkiem jest podatek od towarów i usług (VAT), najbardziej wydajna ze wszystkich danina publiczna, zasilająca budżet państwa. Wpływy z tytułu tego podatku mogłyby być jednak jeszcze większe, gdyby nie fakt, że część z nich, określanych jako luka podatkowa, nigdy do tego budżetu nie trafia. Celem artykułu jest: 1) identyfikacja przyczyn powstawania luki podatkowej, w tym w szczególności w VAT, 2) wskazanie rozmiarów „szarej strefy” w Polsce na tle innych krajów UE, 3) zaprezentowanie najczęstszych mechanizmów oszustw podatkowych, prowadzących do powstania luki w VAT, 4) przedstawienie wielkości luki podatkowej w VAT w wybranych latach. Okres objęty badaniem obejmuje lata 2004-2014.
EN
One of the most important institutions of a tax system in the country is tax impact on the marketing of goods and services. In Poland, this tax is the tax on goods and services (VAT), the most powerful of all tribute of the public feed the state budget. The proceeds of this tax could be even greater if not for the fact that some of them, known as tax gap, never hit to this budget. The aims of the work are: 1) identification causes of the tax gap, including VAT, 2) an indication of the size of the informal economy in Poland in relation to other EU countries, 3) presentation of the most common mechanisms for tax fraud, leading to the emergence of gaps in the VAT, 4) presentation of the size of the tax gap in the VAT in selected years. The period covered by the study covers the period 2004-2014.
The objective of the paper is to assess the effectiveness of Value Added Tax (VAT) collection in Poland, in the period between January 2005 and April 2017, based on the research procedure proposed by the author. In the paper, a research method based on dynamics indices and efficiency index, including the C-efficiency index and the tax gap index, was used. The results of the research indicate that in the analysed period there are significant differences in the effectiveness of VAT collection in Poland. The worst result was achieved for the years 2013–2014 and the best for the years 2007–2008. In the case of the effectiveness of the collection in quarterly periods, the best results were obtained for the first quarter of 2007 and the first quarter of 2017. This article is one of the few articles in the national literature that analyses the effectiveness of VAT collection in Poland.
PL
Celem artykułu jest ocena skuteczności realizacji dochodów podatkowych z VAT w Polsce w okresie od stycznia 2005 r. do kwietnia 2017 r. dokonana na podstawie zaproponowanej przez autora procedury badawczej. W artykule wykorzystano metodę badawczą opartą na indeksach dynamiki oraz wskaźniku skuteczności, w tym: wskaźniku C-efektywność oraz luki podatkowej. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że w analizowanym okresie występują znaczące różnice w skuteczności realizacji dochodów z VAT w Polsce. Najgorsze wyniki osiągnięto przy tym dla lat 2012–2013, a najlepsze dla lat 2007–2008. W przypadku analizy skuteczności realizacji dochodów w okresach kwartalnych najlepsze wyniki uzyskano dla I kwartału 2007 r. oraz I kwartału 2017 r. Artykuł jest jednym z nielicznych w literaturze krajowej opracowań poruszających problem analizy i oceny skuteczności realizacji dochodów z VAT w Polsce. Słowa kluczowe: VAT, wskaźniki skuteczności, luka podatkowa.
The present article concentrates on the interpretational divergence concerning VAT taxation of entity change in a civil law partnership. On the basis of the presented research it is difficult to justify the autonomy of taxation law from other branches of law. As far as the context of autonomy of taxation law is concerned, it is possible to interpret some factual conditions different from other branches of law but also it is difficult to justify the fact that within the taxation law one act approaches the issue completely differently than the other.
The opinion supports the Court’s decision that a different treatment of digital books supplied electronically and books supplied in tangible media is sufficiently justified and does not infringe the rule of neutrality and the rule of equal treatment. The judgement argues that to allow the Member States to apply for a diminished VAT rate to electronically supplied digital books would hamper the consistency of the Union’s aim to exclude all electronic services from the category which is subject to a diminished VAT rate. According to the author of the opinion, in the current state of matters, states are not legally allowed to engage in legislative activities with an aim to modify the way of taxation of e-publications
Obserwując zmiany myśli ekonomicznej w dziedzinie polityki podatkowej można zauważyć, że coraz większą wagę przywiązuje się do kosztów funkcjonowania systemu, czyli pośrednio do jego efektywności. Różnicowanie stawek podatku VAT uznaje się za jedną z najbardziej kłopotli- wych i kosztownych komplikacji systemu podatkowego w Polsce, która często stwarza trudności przedsiębiorcom i organom kontroli podatkowej. Od wielu lat toczy się w Polsce dyskusja na temat wysokości i stopnia zróżnicowania stawek podatków konsumpcyjnych. Nasuwa się zatem pytanie, jak potencjalne zastosowanie rozważanych opcji wpłynęłoby na sytuację polskich gospodarstw domowych?. Oczywiście przyjmując różne warianty stawek podatków konsumpcyjnych należy uwzględnić fakt przynależności Polski do struktur Unii Europejskiej. Zatem propozycje alternatywnych rozwiązań w tym zakresie muszą uwzględniać konieczność harmonizacji przepisów podatkowych z wymogami unijnymi. Celem artykułu jest próba oszacowania obciążeń polskich gospodarstw domowych podat- kami konsumpcyjnymi, przy przyjęciu różnych wariantów wysokości stawek podatku VAT i po- datków akcyzowych. Głównym źródłem informacji są niepublikowane dane GUS pochodzące
One of the key concepts for each tax is to de} ne the taxable person. This also applies to value added tax. To determine a taxable person of this tax seems to be of particular importance. It allows to delimitation the boundary between professional trade (subject to VAT) and non-professional trading. Analysis of the polish law on value added tax, however, indicates that the term „taxable person” is defined in several different ways. Taxable person – according to the basic definition – it is a person carrying economic activity. Is it a person liable for tax? Is the status of the taxable person tax liability burden is important? Or is this entity is called „taxable person” for entirely different purposes? The need to bring these questions and seek answers to them indicate the author of this article. He tries to systematize the concept of „VAT taxable person”, showing that the name of covered many different subjects, often for completely different purposes. Examines the meaning of „taxable person” in its most common and fundamental importance (as an person carrying economic activity) and indicate that this concept seems to have completely different content from widely (and vaguely) ingestion.
The primary purpose of the proposed amendment of the VAT Directive is to reduce the administrative burdens imposed on businesses in relation to VAT. The Directive deals with technical, but also important aspects of the functioning of VAT. The authors point out that standardization of information contained in a VAT return will reduce the bureaucratic burden on businesses and is particularly beneficial for SMEs. They conclude that the proposed solutions require in‑depth assessment of their impact, especially on the State budget, including its liquidity and the cost of implementation. They state that the proposal does not breach the principle of subsidiarity.
In the author’s opinion the proposed change in the way of identifying goods and services for VAT purposes, taking as a point of reference the coherence with the EU law, should be assessed positively. The consequence of these changes will be a reduction in the tax rate regarding books and electronic journals. However, raising the tax rate for, among others, certain fruit drinks may have negative economic, social and political consequences. According to the author, increasing VAT rates should be justified for both economic and social reasons.
The article provides an answer to the question whether the proposal for change in current legislation by shifting an obligation to pay VAT on to the contractor, in the event that he fails to make payment by the due date, provided that the supply of good or services has been completed, is in conformity with Article 63 of the Council Directive 2006/112/EC of 28 November 2006 on the common system of value added tax and other regulations of the European Union on VAT. In the conclusion, the author claims that the legislative solution under which a tax obligation would arise on the part of the part of the person to whom services are supplied only after the due date of payment in the event that he fails to pay in the due date, does not seem to have sufficient support in the VAT Directive.
VAT is one of the most important tax revenues of the European states, yet it suffers from excessive tax evasion. Carousel frauds that abuse the current VAT treatment of cross-border supplies of goods in the EU represent the most serious type of VAT evasion. Almost all EU Member States have implemented anti-fraud measures. This paper discusses the effectiveness of such measures as introduced in the Czech Republic. The analysis of quarterly time series of VAT revenues from 1999 to 2016 showed that from all the anti-fraud measures, tightening of the rules for unreliable payers introduced at the beginning of 2013 proves in our models to be the most robust. A significant, positive effect has also been identified for the adoption of the reverse charge mechanism on scrap and emission allowances, as well as for the implementation of the VAT control statement. On the other hand, our analysis did not confirm that the so-called protective orders do increase VAT revenues. The total annual increase in tax collected as a result of implementing the above-mentioned measures was according to the model around CZK 51 billion by the end of 2015. This is 14.5% of the total annual VAT revenues.
Abstract VAT rates in Poland changed on January 1st 2011. Because of planned subsequent VAT rate changes (which had been quite rare in Poland), the permanent intertemporal provisions were also introduced. Because of their incompleteness, these provisions violate European Union law and Polish Constitution. The violation concerns tax consequences of long term agreements (existing contracts) concluded before the new rates have been introduced. This paper presents problems caused by mentioned above intertemporal provisions. It presents also legal solutions applied in similar situations in other jurisdictions.
Nieodłączną cechą systemów podatkowych jest występowanie oszustw podatkowych. Sposobem przeciwdziałania oszustwom podatkowym może być szacowanie podstawy opodatkowania. Przepisy wymieniają różne metody przeprowadzenia szacunku. Dopuszczają także możliwość zastosowania innych metod niż wprost nazwane w regulacjach. W artykule dokonano analizy wykorzystania przez organy skarbowe metod szacowania podstawy opodatkowania dla różnych rodzajów działalności. Skorzystano z orzeczeń wydanych przez sądy administracyjne. Wykorzystując inne metody szacowania podstawy opodatkowania, należy zwrócić uwagę na liczne czynniki wpływające na ich prawidłowe zastosowanie. Wysunięto postulat sporządzenia wytycznych w zakresie określenia innych metod szacowania podstawy opodatkowania.
The extent of legal and administrative obligations of the lessor depends on the type of lease. Income (revenue) generated from the lease of premises is taxed in the form of a registered lump sum under the rules set out in the Act on Lump-Sum Income Tax on Certain Income Earned by Natural Persons. The amount of income is determined on the basis of the rental agreement and other evidence, e.g. a transfer to a bank account or a receipt for cash. A taxpayer providing services of lease of (one or more) premises may benefit from a VAT exemption due to the subject of the lease or due to the amount of turnover achieved.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.