The turn of the 19th and 20th centuries brought an unprecedented number of youth organizations and movements in Galicia, which can be divided into three basic groups: the sports-tourism-gymnastic movement, the military movement and the ethical-revival movement. One of them was “Eleusis” movement initiated by Wincenty Lutosławski (1863–1954), a well-known philosopher, member of the Academy of Skills, and also the brother of Kazimierz Lutosławski, the legendary creator of the Scout Cross. “Eleusis” existed in the years 1903–1920, its aim was to prepare young Poles for the struggle for independence by educating their morals. “Eleusis” rejected violence and armed struggle. “Eleusis” was a strictly Catholic organization – a kind of secular order. However, it never received the official blessing of the Catholic Church. Many Eleusis members later joined the ranks of the Polish scouts and it is thanks to the Eleusian spirit that Polish scouting has the rule of alcohol and tobacco abstinence in its Scouting Law. Whereas, the meaning and influence of scouts on Polish youth is undisputed today.
The seven yet unpublished letters from Wincenty Lutosławski (1863-1954) to Jan Gwalbert Pawlikowski (1860-1939) sent between 6th March and 6th May 1907 reveal new circumstances of the research on Juliusz Słowacki’s work, particularly its mystical period. On the eve of the celebration of the poet’s 100th birth anniversary the number of publications by editors and commentators on Słowacki’s work increased. Literature historians emphasize the elevated context of those efforts. The study of the correspondence under discussion reveals the more “down-to-earth” episode in the history of reception of the work of our great bard.
Przedmiotem artykułu jest poświęcona Platonowi praca Tadeusza Micińskiego, który zamierzał zdobyć stopień doktora pod kierunkiem filozofa Wincentego Lutosławskiego, światowej sławy badacza dialogów Platońskich. Planowana rozprawa miała dotyczyć zagadnienia nieśmiertelności duszy, jednak nie została przez Micińskiego ukończona, zachowały się w rękopisie jej początkowe partie, łącznie z uwagami opiekuna naukowego, a także przekłady drobnych fragmentów „Dialogów”, dokonywanych na potrzeby tematu pracy. W artykule przedstawiono dzieje złożonej relacji między Lutosławskim i Micińskim, na którą składała się m.in. pomoc poety przy statystycznojęzykowych obliczeniach dokonywanych przez filozofa, a także późniejsza krytyka poezji Micińskiego przez jego niedoszłego promotora. Analiza zachowanych fragmentów rękopisu pozwoliła na zrewidowanie i uściślenie niektórych opinii dotyczących historii prac translatorskich Micińskiego czy platońskich inspiracji jego poezji.
EN
The subject of the article is a dissertation by Tadeusz Miciński who attempted to obtain the degree of doctor of philosophy under supervision of a philosopher Wincenty Lutosławski, a worldwide famous Plato’s dialogues scholar. The thesis referred to the problem of soul immortality and was never completed. The remaining handwritten fragments are initial parts of the dissertation and include the supervisor’s remarks and translations of small excerpts of “Dialogues” done for the purpose of the paper. The article presents the history of a complex relationship between Lutosławski and Miciński, consisting of, inter alia, Miciński’s help in Lutosławski’s language statistics calculations, and subsequent Lutosławski’s criticism of Miciński’s poetry. The analysis of the available handwritten fragments allows for a revision and specification of some of the opinions on Miciński’s translational history effects and Platonic inspirations in his poetry.
Autor na podstawie odnalezionej korespondencji Wincentego Lutosławskiego ze Stefanem Mierzwą, dyrektorem wykonawczym Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku, obejmującej lata 1926–1930, omawia nieznane fakty z życia wileńskiego filozofa. Lutosławski jawi się w niej jako wielki wielbiciel Teatru Reduta Juliusza Osterwy. Przy okazji wyjawia swoje ambicje ponownego przyjazdu do Stanów Zjednoczonych Ameryki na przełomie lat 20. i 30. XX wieku pod auspicjami fundacji. Z lektury listów wynika, że Lutosławski, skupiony na promowaniu własnej osoby i dorobku, wypowiadał się krytycznie nawet o tych uczonych, którzy, jak Roman Dyboski, byli mu przychylni. Korespondencja potwierdza tym samym nie najlepszą opinię, jaką cieszył się filozof w świecie polskiej nauki.
EN
Author found and gave to print unknown letters of Vilnius philosopher and scholar, Wincenty Lutosławski to Stefan Mierzwa, executive director of the Kosciuszko Foundation – the source kept in the Archives of the Kosciuszko Foundation in New York City. The letters reveal unknown facts from the life of Vilnius philosopher. Lutosławski appears to be a great admirer of Juliusz Osterwa and his The Reduta (Redoubt) Theatre, as well as a good advocate of his students. In the same time despite of being in late 60. Lutosławski had great plans and ambitions to arrive to the U.S. under auspices of the KF. What is more, the correspondence shows that Lutosławski, focused on promoting his own person and achievements, was not far of underestimating the authority even those scholars, who like Roman Dyboski, were generally favorable to him. The correspondence confirms therefore not the best opinion enjoyed by Polish philosopher in the world of science.
Based on epistolary material and diaries, the article attempts a reconstruction of the history of Juliusz Osterwa’s (1885–1947) friendship with the famous philosopher Wincenty Lutosławski (1863–1954). Following chronological order, the author presents the circumstances of their meeting in Vilnius in 1925 and the trajectory of their travels and encounters up until Osterwa’s death. With this reconstruction, there emerges a circle of important places, events, and people that influenced both men, e.g. Krakow and the very first productions of Wyspiański’s plays, or Kosów Huculski and Apolinary Tarnawski’s natural therapy facility. The article focuses on the nature of Lutosławski’s and Osterwa’s mutual influence: through their works (writings, acting), direct, personal contact, and the formation of their views, and joint initiatives (particularly important during the occupation, when they both lived in or around Kraków). The text also discusses little-known examples of Lutosławski’s promoting the Reduta theatre abroad. Published as an appendix to the article are Osterwa’s twenty letters and postcards to Lutosławski, dated 1925–1943, from the philosopher collection in the Archive of Science of the Polish Academy of Sciences (PAN) and the Polish Academy of Arts and Sciences (PAU) in Kraków. (Transl. Z. Ziemann)
PL
Artykuł jest próbą rekonstrukcji historii przyjaźni znanego filozofa Wincentego Lutosławskiego (1863–1954) i Juliusza Osterwy (1885–1947) poprzez zachowane ślady listowe i diarystyczne. Przyjmując porządek chronologiczny, autorka przedstawia okoliczności ich spotkania w Wilnie w 1925 oraz trajektorię podróży i zetknięć aż do śmierci Osterwy. Przy okazji wyłania się krąg ważnych miejsc, wydarzeń i postaci, które wywarły wpływ na obu korespondentów, m.in. Kraków i prapremiery sztuk Wyspiańskiego, Kosów Huculski i zakład przyrodoleczniczy Apolinarego Tarnawskiego. Wśród problemów poruszanych w tekście najważniejsze dotyczą charakteru wzajemnego wpływu Lutosławskiego i Osterwy: poprzez dzieła (słowo pisane, grę aktorską), bezpośredni, osobisty kontakt i formowanie poglądów, wspólne przedsięwzięcia (szczególnie istotne w okresie okupacji, gdy obaj mieszkali w Krakowie lub okolicach). W tekście pojawiają się też mało znane przykłady promowania teatru Reduta za granicą, którego podjął się Lutosławski. W aneksie do artykułu znalazła się edycja dwudziestu listów i kartek od Osterwy do Lutosławskiego z lat 1925–1943 przechowywanych w spuściźnie filozofa w archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie.
The article presents Wincenty Lutoslawski (1863–1954), who, by his actions, contributed to the propagation of the ‘Lebensreform’ diet in Poland. His activities are painted against the background of a brief characterisation of the structure of the Polish ‘Lebensreform’ movement. Lutosławski promoted the vegetarian diet, understood as a lifestyle subject to the rules of abstinence. The article reconstructs the sources from which the philosopher drew his knowledge on the subject of vegetarian food and discusses his views on the importance of a meatless diet not only for the preservation of physical health but, above all, for the spiritual development of man. It also shows how the philosopher propagated these recommendations in a programmatic way and how his followers gathered in the Eleusis Society applied these recommendations.
PL
W artykule przedstawiono postać Wincentego Lutosławskiego (1863–1954), który swoimi działaniami przyczynił się do upowszechniania w Polsce diety jarskiej. Tłem dla rozważań jest krótka charakterystyka struktury polskiego nurtu Lebensreform. W tym kontekście ukazano działalność Lutosławskiego w zakresie promocji diety jarskiej rozumianej jako styl życia poddanego regułom wstrzemięźliwości. W artykule zrekonstruowano źródła, z których filozof czerpał wiedzę na temat jarstwa, omówiono jego poglądy na znaczenie diety bezmięsnej nie tylko dla zachowania zdrowia fizycznego, ale przede wszystkim dla rozwoju duchowego człowieka. Pokazano także, w jaki sposób wskazania te filozof w sposób programowy upowszechniał i jak były one stosowane przez jego zwolenników skupionych w Stowarzyszeniu Eleusis.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.