Erik Satie (1866–1925) was a colourful and intriguing artist in the world of Parisian avant-garde. In the turbulent times of the early 20th century he created the concept of musique d’ameublement (‘furniture music’) – a vision of music that did not require attentive listening because it was supposed to play an extravagant role (as it was perceived in that period) of an acoustic background accompanying all everyday events. A change in recording and sound reproduction techniques in the 20th century that led to the ubiquity of music in the contemporary world seems to confirm that Satie’s ‘furniture music’ can be treated as a prophetic idea. However, the problem of how the concept of musique d’ameublement should be interpreted still remains ambiguous. The main aim of the present paper is to discuss the two contrary ways of the interpretation of ‘furniture music’. The first approach assumes that Satie can be treated as ‘the progenitor’ of muzak – a musical genre initially associated with the activities of Muzak company and then gradually identified with any background music provided on a mass scale to the public space. The second approach is an attempt to interpret the concept of musique d’ameublement in a completely different way – as an expression of opposition to an increasingly mechanized Western world dominated by progress and technology, where the role of music boils down only to the function of the acoustic background. Therefore, Satie becomes one of the precursors of the actions taken by the opponents of muzak (e. g. pipedown movements), who seek to eliminate the imposed background music from the public space. The reconstruction of musique d’ameublement (basing, inter alia, on selected source materials) is treated as a starting point for the discussion that leads to the acoustic ecology perspective.
The aim of this article is to pay attention to acoustic ecology in the context of pedagogy, which is ignored in Poland. Acoustic ecology is an interdisciplinary area, examining relations between music, its perception and acoustic environment. It is of interest to musicology, geography, cultural studies and architecture. Its aim is to develop consciousness of acoustic environment and to increase the sense of responsibility for shaping it. The author of this article presents the meaning and functioning of terms “acoustic ecology” and “soundscape”. Foreign and Polish scientific literature on the subject is analysed. Initiatives for acoustic ecology education in the world and in Poland are presented. Against this background, the demand for including acoustic ecology into general aesthetic and health education in Poland, is formulated.
PL
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na zagadnienie ekologii akustycznej w kontekście pedagogicznym, które jest w Polsce niemal całkowicie pomijane. Ekologia akustyczna to interdyscyplinarna dziedzina, badająca relacje między człowiekiem, dźwiękiem i sposobem jego odbioru a otoczeniem. Leży w polu zainteresowań muzykologów, geografów, kulturoznawców, architektów. Zajmuje się kształtowaniem świadomości otoczenia akustycznego oraz buduje poczucie odpowiedzialności za jego współkształtowanie. Autorka przedstawia znaczenie i funkcjonowanie terminów „ekologia akustyczna” oraz „pejzaż dźwiękowy”. Analizuje zagraniczną i polską literaturę naukową dotyczącą tego zagadnienia. Przedstawia inicjatywy dotyczące edukacji w zakresie ekologii akustycznej na świecie i w Polsce. Pozwala to sformułować postulat, iż zagadnienia z tego zakresu powinny zostać włączone do powszechnej edukacji estetycznej i zdrowotnej w Polsce.
The aim of the article is to present connections between the issues of body and corporeality in contemporary culture, and reflection and practice of acoustic ecology. The concept of acoustic ecology developed by Raymond Murray Schafer (1933–2021), the theoretical framework for the article, refers to the significance of our contact with the body and to the subjective assessment of its well-being. “Ear cleaning” exercises, soundwalks and other ways of developing acoustic sensitivity are also discussed. Developing sensitivity towards sounds comprises all acoustic stimuli, not only musical sounds. Such activity is found to be particularly important, especially in the context of contemporary sensory overload and our over-stimulation from the environment.
PL
Celem artykułu jest przedstawienie powiązań pomiędzy zagadnieniem ciała i cielesności w kulturze współczesnej a refleksją i praktyką ekologii akustycznej. W koncepcji ekologii akustycznej Raymonda Murraya Schafera (1933–2021), stanowiącej punkt wyjścia prezentowanych rozważań, można odnaleźć wiele treści wskazujących na znaczenie kontaktu z ciałem i subiektywnej oceny jego dobrostanu. Szczególną rolę odgrywają zaplanowane przez myśliciela ćwiczenia tzw. „czyszczenia uszu” oraz spacery dźwiękowe i inne sposoby rozwijania wrażliwości akustycznej. Rozwijanie wrażliwości na dźwięki – wszelkiego rodzaju bodźce akustyczne, nie tylko dźwięki stricte muzyczne – autorka uznaje za szczególnie ważne w sytuacji nadmiaru bodźców i zmysłowego przestymulowania współczesnego człowieka.
Sound installations have been present in Polish music since the 1960s when the first “spatial-musical compositions” were presented by Zygmunt Krauze. His innovative activities hadn’t found followers in the Polish musical community for quite a while, but in the 1980s composers started to be more and more interested in multimedia forms engaging recipients into an active participation. Among these artists was Lidia Zielińska-a composer willingly exploring the sonoristic possibilities of both traditional instruments and electroacoustic ones. A big importance into the formation of her individual composition language was getting familiar with Raymond Murray Schafer’s ideas, meetings with this Canadian composer and promoting his thought into the Polish community. An important current of her creative activities were also the actions focused on children. All these mentioned aspects can be seen in her installations that-according to the assumptions of Łukasz Guzek, a researcher of 20th and 21st-century art-inextricably combine the questions of space and presence. In terms of sound, these projects and not-installation Zielińska’s creations merge into a coherent whole: a space to explore problems related to sound’s essence and sources, as well as acoustic ecology. This article describes in more detail the following sound installations of Lidia Zielińska, including their composition assumptions and way of realizing the elements characterising the installation forms: “Muzyka potencjalna [nr 1]”. “Spiskowa teoria dźwięku” (1988), “Projekt dla końca korytarza” (1994), “Alles gab’s schon mal” / “Wszystko już było” (2006), “Lutosławski DIY” (2013), “Plasterki muzyki” (2013), “Looks Chinese, Sounds Polish” (2013) and “Polish Sonorities” (2014).
PL
Instalacje dźwiękowe są obecne w muzyce polskiej od lat 60. XX wieku, kiedy to swoje pierwsze kompozycje przestrzenno‑muzyczne zaprezentował Zygmunt Krauze. Choć innowacyjne działania Krauzego dość długo nie znajdowały naśladowców w polskim środowisku muzycznym, to już w latach 80. zainteresowanie kompozytorów formami multimedialnymi, angażującymi odbiorców do aktywnego uczestnictwa, znacznie wzrosło. Wśród twórców, którzy dostrzegli muzyczny potencjał nowej formy sztuki znalazła się Lidia Zielińska - chętnie eksplorująca możliwości sonorystyczne zarówno instrumentów tradycyjnych, jak i elektroakustycznych. W kontekście kształtowania jej indywidualnego języka kompozytorskiego ważną rolę odegrało także poznanie idei głoszonych przez Raymonda Murraya Schafera, spotkania z kanadyjskim kompozytorem oraz upowszechnianie jego myśli w polskim środowisku. Ważnym nurtem jej twórczej aktywności są także działania skierowane do dzieci. Wszystkie wymienione aspekty widoczne są w jej instalacjach, które - zgodnie z założeniami Łukasza Guzka, badacza sztuki XX i XXI wieku - nierozerwalnie łączą w sobie zagadnienia przestrzeni i obecności. Pod względem brzmieniowym projekty te stanowią spójną całość z pozainstalacyjną twórczością Zielińskiej, będąc przestrzenią eksplorowania zagadnień związanych z istotą i źródłami dźwięku, a także ekologią akustyczną. W artykule zostają dokładniej opisane następujące instalacje dźwiękowe Lidii Zielińskiej, z uwzględnieniem ich założeń kompozytorskich i sposobu realizacji elementów charakteryzujących formy instalacyjne: „Muzyka potencjalna [nr 1]”. „Spiskowa teoria dźwięku” (1988), „Projekt dla końca korytarza” (1994), „Alles gab’s schon mal” / „Wszystko już było” (2006), „Lutosławski DIY” (2013), „Plasterki muzyki” (2013), „Looks Chinese, Sounds Polish” (2013) oraz „Polish Sonorities” (2014).
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.