Zbudowanie sprawniejszej i efektywniejszej administracji skarbowej jest potrzebą chwili. Jest warunkiem sine qua non uzdrowienia finansów publicznych. Jedną z kluczowych dziedzin, które z racji wymogów konstytucyjnych stanowią zadania administracji publicznej, jest bowiem gromadzenie i wydatkowanie publicznych środków pieniężnych, a więc sfera finansów publicznych, która obejmuje m.in. pobieranie należności publicznych – podatków i ceł. Równolegle z poborem danin publicznych do budżetu państwa, administracja jest zobowiązana do dbałości o system bezpieczeństwa finansowego państwa.
EN
Creating efficient and effective administration which collects public levies and cares about the state’s financial safety is a need of the moment. Modern administration should also be taxpayer friendly and corruption resistant. To achieve that objective the attainments of the science on effective and rational action should be applied. Structures and tasks implemented by Polish tax and fiscal administration are anything but rational. The reason is that changes in organizational structures have been introduced without taking into account experience in praxeology, and, strictly speaking, experience of specialists in the field of general theory of organization. In particular, the achievements of the new approach to management strategy concerning an innovative manner of using people to build intelligent community (among others by accepting division into leaders and teams) has not been applied. Authors of former changes in tax administration organizational structures forgot that actions could be counter-effective, i.e. they could bring consequences contrary to the intended ones. Tax and fiscal administration bodies are legal structures, i.e. the fact whether a given organizational unit is appointed and how it is organized (in terms of material organization and scope of activity) depends on the intention of the legislator. Building an efficient and effective administra- tion also requires a constructive approach of employees, labor unions and adequate finances as well as ensuring smooth financing for projects which stem from action plan, especially in the area of information technology.
W artykule przedstawiono uwarunkowania systemowej integracji organizacji, zapewniającej osiąganie jej sukcesu w postaci realizacji zakładanych celów strategicznych. Przedstawiono wyniki badania studium przypadków w dwóch urzędach skarbowych województwa zachodniopomorskiego. Na podstawie przeprowadzonego badania dokonano analizy specyficznych uwarunkowań ich systemowej integracji. Określono podstawowe czynniki sukcesu dla jednostek administracji podatkowej. Przedstawiono sposoby ich integracji wewnętrznej w oparciu o rozwiązania organizacyjno-prawne wynikające z wdrożenia zasad kontroli zarządczej i Systemu Zarządzania Jakością wg normy PN-ISO 9001.
Artykuł omawia problem kosztu poboru podatków związany z funkcjonowaniem administracji podatkowej w Polsce. W szczególności ukazano koszty związane z płaceniem podatków, które poniosła administracja skarbowa w latach 2002–2012.
Przedmiotem artykułu jest ocena reformy aparatu skarbowego wprowadzonej ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Oceny dokonano w odniesieniu do zasadniczych problemów, które dotykały funkcjonującej do marca 2017 r. administracji podatkowej i celnej. W niniejszym opracowaniu podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: Jakie argumenty przemawiały za koniecznością reformy finansów publicznych w zakresie przebudowy aparatu skarbowego? Zaprezentowane aspekty integracji administracji celnej i podatkowej w ramach jednej instytucji, a także korzyści, jakie niesie reforma dotychczasowych struktur, w pełni uzasadniają odpowiedź na sformułowane pytanie. W artykule skoncentrowano się na teoretycznych rozważaniach, których podstawowym celem jest uzasadnienie konieczności utworzenia KAS w kontekście zdiagnozowanych problemów funkcjonowania administracji skarbowej w Polsce. Do prezentacji omawianych zagadnień wykorzystano metodę analizy aktów prawnych, statystyk publikowanych przez administrację skarbową, informacji prasowych oraz publikacji naukowych.
EN
The subject of the article is the evaluation of the concept of reform of the fiscal apparatus introduced by the Act of 16 November 2016 on the National Revenue Administration. The assessment was made in relation to the fundamental problems that affected the tax and customs administration functioning until March 2017. This study seeks to answer the question: What arguments were in favor of the need to reform public finances in terms of rebuilding the fiscal apparatus? The article focuses on theoretical considerations, which the main purpose is the justification for the need to create the NRA, and to discuss the reasons that caused the reform of the fiscal apparatus. For the presentation of the discussed issues, the method of analysis of legal acts, statistics published by the tax authorities, press releases and scientific publications were used in the article.
Krajowe systemy podatkowe przestają wypełniać wszystkie swoje funkcje w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym, w którym istotną rolę odgrywają transgraniczne przepływy kapitału. Unikanie lub uchylanie się od opodatkowania przybrało pod względem makroekonomicznym bardzo dużą skalę. W związku tym w latach 2011–2020 instytucje Unii Europejskiej wdrożyły szereg inicjatyw ustawodawczych umożliwiających państwom członkowskim udostępnianie w różny sposób informacji finansowych do celów podatkowych. Zostały one zaimplementowane na podstawie siedmiu dyrektyw powszechnie zwanych jako DAC. Celem jest wymiana informacji finansowych między organami administracji skarbowych, aby ograniczyć liczbę transakcji transgranicznych i w konsekwencji przeciwdziałać negatywnym zjawiskom, takim jak np. optymalizacja podatkowa. Niniejsze opracowanie zawiera informacje na temat założeń, powodów przyjęcia dyrektyw oraz praktyki wymiany informacji finansowych. Celem opracowania jest krytyczna analiza efektywności procesu. Na potrzeby rozważań przyjęto podstawowe pytanie badawcze: czy wspólnotowe regulacje spełniają oczekiwania sformułowane na etapie ich projektowania? Zgodnie z uzyskanymi wynikami badań mimo intensywnych działań ze strony instytucji Unii Europejskiej proces nie przebiega w pełni optymalnie i wymaga zmian.
The article deals with selected aspects of the legislative process related to the enactment of laws on the National Revenue Administration. The analysis carried out in the publication shows that the reform of government administration of public-private payments in the scope of the so-called consolidation of tax administration, customs service and fiscal control, was unfortunately carried out under strictly political and personnel objectives. Undoubtedly, such an objective should not in any way guide a rational legislator.
PL
Artykuł podejmuje tematykę wybranych aspektów procesu legislacyjnego związanego z uchwaleniem ustaw o Krajowej Administracji Skarbowej. Przeprowadzona w publikacji analiza wykazała, że reforma rządowej administracji danin publicznoprawnych w zakresie tzw. konsolidacji administracji podatkowej, Służby Celnej oraz kontroli skarbowej została niestety dokonana pod dyktando stricte polityczno-kadrowych celów. Bez wątpienia taki cel nie powinien w żadnej mierze przyświecać racjonalnemu ustawodawcy.
Niniejszy artykuł jest próbą oceny efektywności działalności administracji podatkowej w Polsce na tle wybranych państw. W rozumieniu ekonomicznym efektywność aparatu skarbowego mierzymy miarą nakładu środków zużywanych na jego funkcjonowanie i spełnianie ustawowych funkcji. W tym zakresie podstawowym wskaźnikiem jest efektywność poboru podatkowych należności mierzona proporcją ich wartości do kosztów poboru. Polski system podatkowy można uznać za wzorowany na rozwiązaniach stosowanych w państwach Europy Zachodniej. Ponadto wiele przepisów prawa zostało wdrożonych wprost w ramach procesów harmonizacyjnych po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W związku z powyższym, analizując wskaźniki o charakterze jakościowym i ilościowym oraz zestawiając je z osiąganymi wynikami państw Europy Zachodniej, autorzy dokonali oceny funkcjonowania aparatu poboru podatków w Polsce. Jak wynika z przeprowadzonej analizy, polski system podatkowy wciąż odbiega od średniej pozostałych państw gospodarek europejskich i światowych. Wśród największych problemów należy wymienić wysoki koszt działalności administracji podatkowej (zarówno w ujęciu nominalnym, jak i w porównaniu z PKB czy liczbą zatrudnionych osób), dużą uciążliwość związaną z obowiązkiem rozliczania zobowiązań podatkowych przez przedsiębiorców oraz niską jakość decyzji podatkowych mierzonych liczbą ich uchyleń w ramach procesów przed sądami administracyjnymi. Wnioski zostały wypracowane poprzez studia literatury przedmiotu wraz z aktualnymi danymi między innymi Eurostatu, OECD oraz danymi publikowanymi przez Ministerstwo Finansów.
EN
This paper is an attempt to assess the efficiency of tax administration in Poland in comparison with selected countries. In the economic terms, effectiveness in tax administration is measured by the expenditure on resources consumed on its functioning and fulfilling statutory functions. In this respect, the key indicator is the efficiency of collecting tax debts measured by the proportion of their value to the collection costs. The Polish tax system, reformed in the 1980s and 1990s can be regarded as modelled on the solutions used in the countries of Western Europe. In addition, a number of laws were implemented directly within the processes of harmonisation after Poland’s accession to the European Union. Therefore, analysing the qualitative and quantitative indicators and comparing them to the results achieved in Western European countries allowed the authors to evaluate the functioning of the tax collection administration in Poland. As the analysis shows, the Polish tax system still differs from the average of the other countries of the European economies and the rest of the world. Among the biggest problems, the authors mentioned high costs of the operations of the tax administration (both in nominal terms and relative to GDP or to the number of people employed), a lot of nuisance related to entrepreneurs’ responsibility for settling tax liabilities and the low quality of tax decisions imposed on tax payers measured by the number of their repeals in the context of trials in administrative courts. The proposals have been developed through the study of literature, with current data provided by Eurostat, OECD and the data published by the Polish Ministry of Finance.
The aim of this article is to describe and assess the functioning of the novelty OECD tax programme, the International Compliance Assurance Programme. The program is designed to evaluate and analyse tax risks in international transactions performed by MNEs. Its basic premise is to establish and build a relationship between entrepreneurs and the tax administration based on cooperation, openness, and transparency of activities. It seeks to build greater trust in the administration and thus increase tax compliance. In this paper, the program is evaluated by the author, who concludes that its assumptions are valid and valuable, but in the absence of offering taxpayers legal certainty at the level of other similar solutions, it may not receive a significant response from taxpayers.
PL
Celem niniejszego artykułu jest opisanie i ewaluacja działania nowego programu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju1, tj. Międzynarodowego Programu Zapewnienia Zgodności (ang. International Compliance Assurance Programme – ICAP). Program powstał na potrzeby oceny i analizy ryzyka podatkowego w transakcjach międzynarodowych realizowanych przez przedsiębiorstwa działające transgranicznie. Jego podstawowym założeniem jest nawiązanie i zbudowanie przyjaznej relacji między przedsiębiorcami a administracją podatkową, opartej na współpracy, otwartości i przejrzystości działań. Ma on na celu zwiększenie zaufania do administracji, a tym samym zwiększenie przestrzegania przepisów prawa podatkowego przez podatników korporacyjnych. Autorka niniejszego artykułu w ramach oceny wprowadzonego rozwiązania stwierdza, że jego modelowe założenia należy uznać za zasadne i wartościowe. Jednakże wobec braku zaoferowania podatnikom pewności prawnej na poziomie innych podobnych rozwiązań ICAP może nie spotkać się z pozytywną odpowiedzią z ich strony.
The article is devoted to the process of consolidation of the tax, fiscal and customs administration into the National Revenue Administration, starting from the works undertaken in 2007 and ending with the legal acts adopted in this area of 2016. The publication attempts to determine what goals were pursued by the legislators, and more accurately sui generis “Ghostwriters” from the Ministry of Finance, because it was there that the above-mentioned legal texts were drafted, which were then presented as parliamentary bills. For the above research purpose, the author used, as a rule, empirical material from the Minister of Finance, the Head of the National Revenue Administration and his Deputy, and ending with the reports of the Supreme Audit Office and doctrinal views.
PL
Artykuł poświęcony jest procesowi konsolidacji administracji podatkowej, skarbowej i celnej w Krajową Administrację Skarbową, począwszy od prac podjętych w 2007 r., a kończąc na uchwalonych w tym zakresie aktach prawnych z 2016 r. W publikacji podjęto próbę ustalenia, jakie cele przyświecały ustawodawcy, a raczej sui generis „ghostwriterom” z Ministerstwa Finansów, ponieważ tam właśnie powstały projekty wspomnianych tekstów prawnych, które następnie zostały przedstawione jako projekty poselskie. W powyższym celu badawczym autor wykorzystał materiał empiryczny pochodzący od Ministra Finansów, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i jego zastępcy, z raportów Najwyższej Izby Kontroli oraz poglądów doktryny i stanowiska judykatury.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.