W czerwcu 2012 r. Unia Europejska podpisała z sześcioma państwami Ameryki Środkowej (Gwatemala, Honduras, Kostaryka, Nikaragua, Panama i Salwador) układ o stowarzyszeniu, zawierający kompleksowe regulacje w dziedzinie współpracy politycznej i rozwojowej oraz wymiany handlowej. Nowa umowa zakłada m.in. utworzenie pomiędzy partnerami strefy wolnego handlu. Postępujący proces ratyfikacji sprawił, że w ostatnich miesiącach wchodziła w życie stopniowo w poszczególnych krajach część handlowa umowy stowarzyszeniowej. Zgodnie z przyjętą umową, w ciągu 10 kolejnych lat bezcłowy handel powinien objąć większość towarów przemysłowych i produktów rybołówstwa. Liberalizacji ulegnie także handel artykułami rolnymi (szczególnie po 6-letnim okresie przejściowym). W umowie przewidziano przy tym dodatkowe preferencje dla krajów Ameryki Środkowej w zakresie eksportu bananów na rynki państw UE. Umowa zakłada także usuwanie barier pozataryfowych oraz reguluje, zgodnie z aktualnym podejściem UE, takie zagadnienia jak: handel usługami, ochronę własności intelektualnej, bezpośrednie inwestycje zagraniczne, kwestie zamówień publicznych i politykę konkurencji. Nowe porozumienie jest istotne dla obydwu stron z uwagi na zmiany (od 1 stycznia 2014 r.) w powszechnym systemie preferencji celnych UE (GSP), jak również szereg zawartych i negocjowanych przez państwa Ameryki Środkowej dwustronnych umów handlowych z krajami trzecimi.
EN
In June 2012, the European Union signed with six countries of Central America (Costa Rica, Guatemala, Honduras, Nicaragua, Panama, El Salvador) the Association Agreement, including comprehensive regulations on political dialogue, development cooperation and trade. The new agreement inter alia establishes the free trade area between the parties. Last months of the ratification process have resulted in implementing the trade pillar of the agreement in all countries of the Central America region. According to the agreement, almost all trade in manufactured goods and fisheries should be eliminated within ten years. Trade in agricultural products will be also highly liberalised (especially after the six-year transition period). The agreement also includes additional preferences for CA countries in exporting bananas to the EU market as well as regulations on the abolition of non-tariff barrier. It also regulates, in line with the current EU trade strategy, issues such as trade in services, intellectual property rights, foreign direct investments, public procurement, and competition policy. The new agreement is also important for both parties in the context of modifications in the EU's Generalised System of Preferences (to be implemented starting the 1 January 2014) as well as a series of concluded and negotiated by the CA countries bilateral trade agreements with third countries.
Podstawowym celem tego badania była analiza danych szeregów czasowych oraz wskazanie ważności modelu szeregów czasowych w procesie predykcji z wykorzystaniem długoterminowych zapisów miesięcznej ceny bananów na świecie od stycznia 1990 r. do listopada 2020 r. Zgodnie z metodologią Boxa-Jenkinsa wybrano jako najlepiej dopasowany dla szeregu czasowego model ARIMA(4,1,2)(1,0,1)[12] z dryfem, zgodnie z najniższą wartością AIC. Na podstawie wyników empirycznych stwierdzono, że model sieci neuronowej MLP działał lepiej w porównaniu z modelem ARIMA(4,1,2)(1,0,1)[12] z dryfem z mniejszą wartością MSE. Wynika z tego, że model sieci neuronowej MLP może dostarczyć użytecznych informacji, które są ważne w procesie decyzyjnym dotyczącym wpływu zmian przyszłej globalnej ceny bananów. Postrzeganie przeszłych światowych cen bananów jest ważne dla analiz zarówno bieżących, jak i przyszłych zmian światowych cen. Aby podtrzymać te obserwacje, programy badawcze wykorzystujące uzyskane dane powinny umożliwiać znaczne poprawianie wnioskowania i zawężać prognozy przyszłych światowych cen bananów.
EN
The primary purpose of this study was to pursue the analysis of the time series data and to demonstrate the role of time series model in the predicting process using long-term records of the monthly global price of bananas from January 1990 to November 2020. Following the Box-Jenkins methodology, ARIMA(4,1,2)(1,0,1)[12] with the drift model was selected to be the best fit model for the time series, according to the lowest AIC value in this study. Empirically, the results revealed that the MLP neural network model performed better compared to ARIMA(4,1,2)(1,0,1)[12] with the drift model at its smaller MSE value. Hence, the MLP neural network model can provide useful information important in the decision-making process related to the impact of the change of the future global price of bananas. Understanding the past global price of bananas is important for the analyses of current and future changes of global price of bananas. In order to sustain these observations, research programs utilizing the resulting data should be able to improve significantly our understanding and narrow projections of the future global price of bananas.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.