Dostęp do niektórych rodzajów broni, w tym przede wszystkim do broni palnej, jest objęty w Polsce reglamentacją, na którą składają się wymogi określone w ustawie o broni i amunicji oraz procedura. Poszczególne organy Policji, jako podmioty administracji publicznej, są uprawnione do wydawania (w ramach czynności administracyjno-porządkowych) decyzji administracyjnych, m.in. pozwolenia na broń. Działalność w tym zakresie ma ogromne znaczenie dla społeczeństwa z uwagi na kontrolę nad użytkownikami broni oraz samą bronią używaną przez osoby fi zyczne w kraju. W ostatnich latach w Polsce rośnie zainteresowanie bronią, o czym świadczą policyjne statystyki. Dążenia oraz potrzeby jednostek są w tym zakresie zróżnicowane. Celem systemu reglamentacji dostępu do broni jest więc kontrola nad posiadaczami broni w ramach ogólnie pojętego bezpieczeństwa innych osób oraz porządku publicznego.
Na rynku krajowym coraz częściej pojawiają się nowe typy i rodzaje broni palnej, wobec których istnieją sprzeczne opinie odnośnie odpowiedniego ich zakwalifikowania pod kątem przepisów art. 7 ustawy o broni i amunicji. Kwalifikacja ustawowa ma istotne znaczenie, gdyż w oparciu o nią ustala się, czy na posiadanie danej broni palnej wymagane jest, bądź nie, stosowne pozwolenie. Szczególnie sprzeczne opinie różnych środowisk i instytucji związanych z badaniami broni pojawiły się w odniesieniu do rewolwerów KESERU K-10 i ZORAKI K-10. Celem niniejszego artykułu jest próba jednoznacznego rozstrzygnięcia pojawiających się rozbieżności interpretacyjnych.
EN
More and more frequently, new types of firearms have been encountered on Polish market, and they are sometimes difficult to classify under the relevant legislation (article 7 of the Polish Act on Firearms and Ammunition). The law-related classification is of high importance as it defines whether the possession of a given firearms requires a licence or not. The contradiction in interpretation of provisions in law has been apparent particularly in relation to KESER K-10 and ZORAKI K-10 revolvers. The hereby article aims to solve unambiguously these interpretation discrepancies.
Głównym celem tego tekstu jest odpowiedź na pytanie, czy strzelectwo sportowe należy traktować jako sport, oraz przekonanie czytelników, że strzelectwo może być interesującym przedmiotem socjologii sportu. Strzelectwo sportowe to dynamicznie rozwijająca się aktywność, która w ostatnich latach angażuje w Polsce coraz więcej osób. Artykuł przedstawia historię i specyfikę tej dyscypliny sportu, w tym prezentuje dyscypliny sportowe oraz klasyfikację osób uczestniczących w świecie społecznym strzelców. Tekst zawiera również wstępne wnioski dotyczące zjawisk społecznych dotyczących środowiska strzeleckiego oraz rozważania metodologiczne związane z barierami występującymi w badaniach tego środowiska.
EN
The main goals of this text are to answer the question of whether sport shooting should be treated as a sport and to convince readers that shooting can be an interesting subject within the sociology of sport. Sport shooting is an activity that is dynamically developing and has engaged more and more people in recent years in Poland. The article presents the history and specificity of this sport discipline, including the presentation of the competition and the classification of people participating in the social world of shooters. The text also contains preliminary conclusions on social phenomena concerning the shooting environment and methodological considerations related to barriers occurring in the study of this environment.
Paryskie wydarzenia odnotowane w listopadzie 2015 roku ponownie uzmysłowiły, że terenem oddziaływania współczesnego terroryzmu może być również Europa. Poszczególne pań-stwa oraz organizacje międzynarodowe poszukują rozwiązań wpływających na poprawę bezpie-czeństwa, a tym samym na zredukowanie ryzyka pojawienia się kolejnych zamachów. Jednym ze sposobów ograniczenia potencjalnego ryzyka wystąpienia aktów terroru ma być wprowadzenie przez Unię Europejską (UE) restrykcyjnych przepisów dotyczących dostępu do broni palnej oraz obrotu bronią palną. W artykule dokonano identyfikacji współczesnego terroryzmu jako jednego z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Zaprezentowano w nim i poddano analizie rozwiązania formalno-prawne oraz instytucjonalne stosowane w walce ze zja-wiskiem jakim jest terroryzm. W pierwszej kolejności poddano analizie rozwiązania stosowane przez państwa – członków Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), a następnie regulacje przyjęte przez UE. Szczegółowo scharakteryzowano przepisy regulujące dostęp obywateli Unii Eu-ropejskiej do broni palnej oraz zasady dotyczące obrotu bronią palną na obszarze unijnym oraz wpływ tych rozwiązań na obniżenie ryzyka wystąpienia zamachów terrorystycznych.
EN
The Paris events recorded in November 2015 once again made people realize that Europe may also be the area of influence of contemporary terrorism. Individual countries and international organizations look for solutions that will improve security and thus reduce the risk of other attacks. One of the ways to reduce the potential risk of acts of terror is the imposition of restrictive regulations by the European Union regarding access to firearms and the sale of firearms. The article identifies contemporary terrorism as one of the most serious threats to international security. It presents and analyses formal, legal, and institutional solutions used in the fight against the phenomenon of terrorism. First, the analysis focuses on the solutions ap-plied by countries belonging to the United Nations Organization (UNO), and then the regula-tions adopted by the European Union. The rules governing the access to firearms by EU citi-zens, as well as the rules regarding the trade in firearms in the territory of the EU and the impact of these solutions on reducing the risk of terrorist attack, were analysed in detail.
The police is one of the public administration bodies that has a statutory task to provide citizens with security, also in an armed way. The article presents the organization and format of the current Polish police shooting training system. Based on the results of previous studies, it was pointed out that training courses and practice sessions carried out by the police officers are more important than their individual personality traits. Implementation trainings reflecting real situations would help to improve the level of police officers’ preparation for work.
PL
Policja jest jednym z organów administracji publicznej, która posiada ustawowy obowiązek zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa, również w sposób zbrojny. W artykule zaprezentowano organizację i formę obowiązującego systemu szkoleń strzeleckich w polskiej policji. W oparciu o wyniki dotychczasowych badań, wskazano, że większe znaczenie niż indywidualne cechy osobowościowe, mają odbyte przez policjantów szkolenia i treningi. Wprowadzenie szkoleń, które odzwierciedlałyby realne sytuacje, pomogłoby podnieść poziom przygotowania policjantów do służby.
W artykule przedstawiono problematykę związaną z prawem do posiadania broni palnej przez obywateli Rzeczypospolitej w kontekście bezpieczeństwa oraz obecnych rozwiązań legislacyjnych. Wskazano jak prawo do posiadania broni palnej funkcjonuje, jakie ma podłoże historyczne oraz jakie ma znaczenie dla bezpieczeństwa w Stanach Zjednoczonych, Szwajcarii oraz Czechach. Zwrócono uwagę na restrykcyjną politykę polskiego ustawodawcy względem rzeczonego prawa. W końcowej części artykułu postawiono pytanie czy trudności w pozyskaniu broni przez obywateli polskich można byłoby tłumaczyć ewentualną obawą ustawodawcy o wzrost przestępczości z użyciem broni palnej, a tym samym troską o bezpieczeństwo obywateli. W odpowiedzi starano się syntetycznie i logicznie wytłumaczyć konieczność zmiany obecnego stanu prawnego. Dla zobrazowania problemu przedstawiono mapę stawiającą Polskę na końcu listy państw europejskich pod względem ilości sztuk broni przypadających procentowo na 100 obywateli.
EN
The article presents the problem related to the right to firearms by citizens of the Republic of Poland in the context of safety and current legislative solutions. It shows how the right to own firearms functions, what is the historical background and what is important for security in the United States, Switzerland and the Czech Republic. Attention was drawn to the restrictive policy of the Polish legislator regarding this law. The final part of the article posed a question whether the difficulties in obtaining weapons by Polish citizens could be explained by the possible fear of the legislator about the increase in crime with the use of firearms, and thus concern for the safety of citizens. The answer was to synthetically and logically explain the necessity to change the current legal status. To show the problem, a map was presented where Poland was at the end of the list of European countries in terms of the number of weapons per 100 citizens.
Anioły są często podejmowanym tematem w sztuce europejskiej. Podobnie miało się stać w przypadku malarstwa kolonialnego. W hiszpańskich dominiach Wicekrólestwa Peru starą koncepcję zinterpretowano w sposób zupełnie unikatowy; posłańcy niebiescy przedstawieni zostali jako żołnierze uzbrojeni i wyekwipowani na współczesną im modłę. Obrazy te były dziełem malarzy pochodzenia indiańskiego, pracujących w ramach tzw. szkoły cuzqueńskiej. Ten ośrodek sztuki jak mało który stał się prawdziwym kulturowym tyglem w hiszpańskich koloniach. Wojskowe anioły fascynują nie tylko swoją wyjątkową postacią i strojami o barokowo-indiańskim przepychu, lecz także detalami dostarczającymi ciekawych informacji o koloniach w XVII i XVIII w. Jak się bowiem okazuje, broń przez nich dzierżona, choć powinna być nowoczesna, jest przestarzała. Paradoks ten nie dziwi, skoro malarz najprawdopodobniej wzorował się na gwardzistach wicekróla, a nawet oni byli zorganizowani i uzbrojeni w przestarzały sposób.
Rozwój ręcznej broni palnej w XVI w. przebiegał w dwóch odrębnych kierunkach. Pierwszy to produkcja na potrzeby armii, drugi to broń wykonywana na potrzeby odbiorcy indywidualnego – szlachcica czy bogatego mieszczanina. Tutaj egzemplarze nie tylko powinny być niezawodne, ale przede wszystkim wyróżniać właściciela z tłumu jemu podobnych. W tym przypadku nie było więc miejsca na standaryzację, a raczej na kunszt i przepych zdobnictwa. Ich produkcją zajmowali się rusznikarze, sztyftarze ze snycerzami, sztyftarze-rytownicy oraz złotnicy. Wysoki kunszt ówczesnego rzemiosła widoczny jest szczególnie w przypadku zamków broni. Było to przede wszystkim rycie i wycinanie w żelazie, platerowanie innym metalem (brąz, mosiądz, srebro, złoto). Do ozdobienia nadawała się szczególnie blacha zamka kołowego, ale upiększano też poszczególne elementy składowe zamka, jak koło iskrowe czy kurek. Łoże broni też nie pozostało w zapomnieniu – wykładano je szlachetnymi odmianami surowców organicznych, jak kość, róg, masa perłowa. Obok rogu i kości tworzono także geometryczne wzory, wykonywane w wbijanych w drewno cienkich, żelaznych lub srebrnych drucikach, w których umieszczano kolorowe elementy kościane, rogowe czy perłowe. Do wykonania wartościowego łoża konieczny był odpowiedni materiał. Dominuje tu drewno liściaste, takie jak jawor, wiąz czy buk, oraz drzewa owocowe: czereśnia i gruszka, a od XVII w. także orzech. Do najprostszych motywów zdobniczych obecnych na elementach składowych broni zaliczyć można kompozycje ułożone z geometrycznie uformowanych płytek czy blaszek (różnego kształtu z rogu, kości lub z masy perłowej – niekiedy barwione na dowolny kolor). Najczęściej ozdabiano w ten sposób łoża. Z takich elementów układano dalsze kompozycje – różnokolorowe szachownice, kwiaty, gwiazdy itp. Częściej mamy do czynienia ze scenami rodzajowymi. Wydaje się, że na pierwszym miejscu należy wymienić scenki, które określiliśmy ogólnym mianem myśliwskich. Dynamiczny charakter posiadają też sceny batalistyczne przedstawiane na łożach. Czasami są to przemarsze wojsk lub pokaz musztry, niekiedy walka dwóch armii. Nie brak też wyobrażeń zamków i oblężeń. W pewnym związku z batalistyką pozostają sceny religijne, ograniczające się jednak właściwie do przedstawień Św. Jerzego walczącego ze smokiem. Bardzo popularnym motywem są także wyobrażenia fantastycznych zwierząt i postaci. „Faunę” reprezentują mityczne stwory, takie jak np. gryfy czy smoki. Ostatnia grupa tematyczna ma związek ze sztuką renesansu czerpiącej inspiracje w starożytności. Z tego względu wiele jest wyobrażeń postaci antycznych. Decydując się na zakup bogato zdobionych okazów ręcznej broni palnej, przede wszystkim starano się podkreślić osiągnięty status społeczny i wyróżnić się z licznego tłumu sobie podobnych obywateli. Z uwagi na wysoką cenę takich ekskluzywnych egzemplarzy, niejako przy okazji korzystnie lokowano kapitał. Zauważyć też należy, iż przeprowadzone zabiegi upiększające wzmacniały także walory bojowe broni, np. dzięki dodaniu okładzin łoże było bardziej odporne na działanie wilgoci, kurzu czy słońca, a wykładanie elementów składowych zamka zabezpieczało go z kolei przed żrącymi produktami spalania się prochu.
The author presents the issue of liability of persons depositing firearms and ammunition who came into possession of them after the death of the testator and his heirs in connection with the obligation of submitting after the deceased person weapons and ammunition to the deposit of the Police organizational unit and the calculation of fees for storing firearms by these entities under the Act of May 21st, 1999 about weapons and ammunition. The legal nature of the fees for the storage of firearms in deposit indicates that it is not an administrative penalty, as some believe, but is a non‑tax budget charge to which the limitation of the provisions of section III of the Act of August 29th, 1997 Tax Code should apply, which is also confirmed by the jurisprudence of administrative courts in these cases. In addition, the circle of persons obligated to pay the fee should be limited only to depositors – holders of weapons or ammunition who after the death of the person, personally or through a representative, deposit it in a deposit for safekeeping, and not to other heirs who as co‑owners may make a statement on how to administer the firearms and ammunition, however, they cannot be charged the fees due to the content of the provisions of art. 23 clause 1 point 3 of the cited act stating the necessity of taking possession of it after the deceased person before making the deposit. Therefore, the police authorities should each and every time examine the situation when individuals are obliged to pay the fees as well as take into account the 5‑year limitation period for the amounts due.
PL
Autor przedstawia kwestię odpowiedzialności osób składających broń palną i amunicję, które weszły w ich posiadanie po śmierci spadkodawcy i jego spadkobierców w związku z obowiązkiem przekazania po zmarłej broni i amunicji do depozytu jednostki organizacyjnej Policji oraz obliczanie opłat za przechowywanie broni palnej przez te podmioty na podstawie ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Charakter prawny opłat za przechowywanie broni palnej w depozycie wskazuje, że nie jest to kara administracyjna, jak niektórzy sądzą, ale niepodatkowa opłata budżetowa, do której ograniczenie przepisów sekcji III ustawy z dnia 29 sierpnia, 1997 Kodeks podatkowy powinien mieć zastosowanie, co potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych w tych sprawach. Ponadto krąg osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty powinien być ograniczony wyłącznie do deponentów – posiadaczy broni lub amunicji, którzy po śmierci osoby, osobiście lub przez przedstawiciela, deponują ją w depozycie na przechowanie, a nie do innych osób spadkobiercy, którzy jako współwłaściciele mogą złożyć oświadczenie o sposobie podawania broni palnej i amunicji, nie mogą oni jednak być obciążani opłatami z uwagi na treść przepisów art. 23 ust. 1 pkt 3 cytowanego aktu stwierdzający konieczność przejęcia go po zmarłej osobie przed złożeniem depozytu. Dlatego organy policji powinny każdorazowo badać sytuację, w której osoby są zobowiązane do uiszczenia opłat, a także wziąć pod uwagę 5‑letni okres przedawnienia należnych kwot.
Celem artykułu jest omówienie zasad właściwego szkolenia osób mających podejmować czynności niebezpieczne, a mianowicie funkcjonariuszy Policji, którzy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, znajdując się jednocześnie pod wpływem napięcia emocjonalnego, niejednokrotnie muszą podejmować decyzję o użyciu broni palnej. Autorka wskazuje, iż efektywna profilaktyka może być realizowana tylko i wyłącznie na podstawie rzetelnej wiedzy dotyczącej broni i warunków, w jakich funkcjonariusz się nią posługuje. To podczas profilaktyki uwydatnia się najwięcej zaniedbań i najwięcej działań pozornych. Zagrożenie nie wynika z braku wiedzy, lecz z posiadania wiedzy fałszywej. Zmienność warunków społeczno-gospodarczych oraz ekonomicznych wymaga od funkcjonariuszy Policji rozwijania posiadanych zdolności, umiejętności czy kompetencji, a nawet pokonywania własnych ograniczeń, w możliwie najszerszym zakresie, gdyż prawidłowa ocena występującego zagrożenia i prawidłowe użycie przez funkcjonariusza broni palnej w sytuacji tego wymagającej są warunkiem bezpieczeństwa nie tylko samego policjanta, lecz także innych osób.
Cel badań. Celem prezentowanych badań było ustalenie, jakie przekonania o świecie społecznym współwystępują z określonym poglądem na prawo do posiadania broni palnej w Polsce – mniej lub bardziej permisywnym (liberalnym). Metodologia. Grupę badawczą stanowiło 109 osób (74 kobiety i 35 mężczyzn) rekrutowanych metodą kuli śnieżnej. Badanie przeprowadzone było w formie internetowej; polegało na wypełnieniu Kwestionariusza Przekonań Społecznych i odpowiedzi na pytania o pogląd na prawo do posiadania broni palnej w Polsce oraz o dotychczasowe doświadczenia z bronią palną. Wyniki badań. Pięć z sześciu stawianych hipotez nie znalazło potwierdzenia w uzyskanych wynikach. Ustalono jednak, że wraz ze wzrostem poziomu orientacji na dominację społeczną (SDO) opinie na temat prawa do posiadania broni palnej stawały się średnio bardziej liberalne. Wykryto, że mężczyźni w porównaniu do kobiet charakteryzują się bardziej przyzwalającymi poglądami na temat prawa do broni palnej. Podobnie badani będący w relacjach z osobami, którym przyznano prawo dostępu do broni, wyrażają bardziej permisywne przekonania w omawianej sprawie. Mieszkańcy dużych miast przejawiają bardziej liberalne przekonania kulturowe i ekonomiczne, a także słabszy poziom prawicowego autorytaryzmu niż osoby zamieszkujące mniejsze miejscowości i wsie. Spośród pozycji wchodzących w skład skali SDO wyodrębniono dwa wymiary: Antyegalitaryzmu oraz Dominacji (Opresyjności). Wnioski. Badanie wpisuje się w istotny społecznie dyskurs dotyczący posiadania broni palnej; dostarcza wiedzy o motywach sięgania ludzi po taką broń oraz tłumaczy, jak zmieniają się ich pobudki pod wpływem dostępu do niej. Znaczącym ograniczeniem badania jest sposób, w jaki sprawdzano opinię na temat prawa do posiadania broni (zadawano wyłącznie jedno pytanie). W kolejnych pracach warto zastosować bardziej rozbudowane narzędzie.
EN
Purpose of research. The aim of the research is to determine which beliefs about the social world co-exist with a given view on the right to possess a firearm in Poland – more or less permissive (liberal). Methodology. The research group consisted of 109 people (74 women and 35 men) recruited by the snowball sampling method. The study was conducted by Internet; it consisted in completing the Social Conviction Questionnaire and answering questions about opinions on the right to possess firearms in Poland and on previous experiences with firearms. Results. Most of the results obtained are not consistent with predictions. However, it was found that as the level of social dominance orientation (SDO) increased, opinions on the right to possess firearms were on average more permissive. It has been detected that compared to women men have more permissive views about the right to firearms. Similarly, participants who have a relatrionship with people who have been granted the right of access to firearms express more permissive beliefs on the matter. Inhabitants of large cities exhibit more liberal cultural and economic beliefs, as well as weaker levels of right-wing authoritarianism than people living in smaller towns and villages. Among the items included in the SDO scale, two dimensions have been distinguished: Anti-Egalitarianism and Dominance (Opressiveness). Conclusions. The research is a part of an important ongoing study on firearms; provides knowledge about the motives of people reaching for such weapons and explains how they change under the influence of access to them. A significant limitation of the study is the way in which opinions on the right to firearms were checked (only one question was asked). In subsequent studies on similar beliefs, a broader perspective is worth considering.
Pozwoleniem na broń, które najtrudniej w Polsce zdobyć jest pozwolenie na broń do ochrony osobistej. Główną przesłanką odrzucającą większość wniosków w wydziale postępowań administracyjnych Komend Wojewódzkich Policji jest zapis o udokumentowaniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia i/lub mienia. Kwestia właściwego udokumentowania nie jest taka oczywista.
EN
The most difficult weapon permit to obtain in Poland is a permit for a weapon for personal protection. The leading cause of the rejection of most applications in the administrative proceedings department of the provincial police head quarters is the requirement to document a constant, relative and above-average threat to life, health and/or property. The question of proper documentation is not so clear cut.
Badania archeologiczne nad średniowiecznym i nowożytnym Chełmem prowadzone są od ponad 100 lat, ale szczególnie istotnych informacji pozyskano w ostatniej dekadzie. Pracami wykopaliskowymi objęto teren Góry Katedralnej z grodem książęcym, jak i Stare Miasto z osadnictwem od XIII do XX wieku. W 2009 r. badania objęły Pl. E. Łuczkowskiego przy budynku dawnego ratusza, którego początki sięgają wieku XIV lub pocz. XV. W jednym z wykopów odkryto dwie hakownice żelazne. Była to ręczna broń palna, której lufy zaopatrywano w pionowo skierowany ku dołowi hak. Używano ich do obrony murów miejskich oraz zamkowych. Zarówno kontekst archeologiczny odkrycia, jak i parametry hakownic pozwalają je datować na XVI stulecie, najpewniej jego 1 poł. Jednak z uwagi na swój charakter mogły one pozostawać w użyciu dłużej, aż po XVII w. Odkrycie hakownic z Chełma pozwoliło na ich zestawienie i porównanie z innymi tego rodzaju egzemplarzami z terenu Europy Środkowej.
EN
Archaeological research on mediaeval and modern Chełm has been carried out for more than 100 years, but some particularly important information has been recovered in the last decade. Excavations have been carried out on the Cathedral mound, and likewise on the Old City on the settlement stretching from the 13th to the 20th century. In the year 2009 research was carried out in E. Łuczkowskiego Square, on the building which was the old Town Hall, whose beginnings stretch back to the 14th century or at least the beginning of the 15th. In one of the trenches two iron hackbuts were discovered. They were a type of hand-held firearm, in which the barrel was equipped with a vertical hook running downwards. They were used for the defence of town or castle walls. The archaeological context of the finds, as well as the diagnostic features of the hackbuts, point to a date in the 16th century, most probably in the first half. Considering the use to which these weapons report, however, they could have remained in use longer, until the 17th century. The find of the Chełm hackbuts allow us to compare them with other examples found in Central Europe.
Despite a very large variety of improvised firearms, repeatability of certain actions of the manufacturers can be observed, reflecting the purpose to which such weapons are produced (e.g. poaching), and the availability of appropriate technologies. The aim of this article is to make an attempt to systematize improvised firearms on the basis of the expert opinions elaborated at the Weapon Research and Ballistics Department of the Voivodeship Police Headquarters in Kraków (LK KWP) as well as studies carried out on weapons belonging to the collection of the Department of Forensic Medicine (ZMS) in Kraków. Research material included both primitive devices made by using simple methods and without concern for accuracy or aesthetics, as well as fine-tuned pieces with individual design solutions or copies of factory-made weapons. Improvised firearms can generally be divided into conversions and own designs. The conversion most frequently applies to alarm, gas or pneumatic weapons. It consists in removing factory safety mechanisms or, in the case of pneumatic weapons, in introducing technical modifications, which enable to blast off the cartridge and discharge the projectile by means of gas pressure arising during combustion of the propellant. Own designs may contain certain factory elements, most frequently the barrel, however, in most cases, they are manufactured from scratch. Improvised firearms, even those without the original elements, typically use ammunition with projectiles or, in some cases, the so called blank ammunition converted into live ammunition by adding projectiles.
PL
Pomimo bardzo dużej różnorodności samodziałowej broni palnej można dostrzec powtarzalność działań jej wytwórców – uwarunkowaną celem, w jakim ją wytwarzają (np. kłusownictwo), i dostępnością do odpowiednich technologii. Celem pracy jest próba usystematyzowania rodzajów broni palnej wyrabianej samodziałowo – na podstawie opinii opracowanych w Pracowni Badań Broni i Balistyki Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie (LK KWP) oraz w oparciu o przeprowadzone badania egzemplarzy broni znajdujących się w zbiorach krakowskiego Zakładu Medycyny Sądowej (ZMS). W analizowanym materiale znalazły się zarówno prymitywne urządzenia wykonane prostymi metodami, bez dbałości o precyzję czy estetykę wykończenia, jak i egzemplarze starannie dopracowane, w których wykorzystano indywidualne rozwiązania konstrukcyjne, lub kopiujące fabryczną broń. Broń wytwarzaną samodziałowo najogólniej można podzielić na przeróbki i konstrukcje samodzielne. Przerabianie dotyczy najczęściej broni alarmowej, gazowej oraz pneumatycznej. Polega ono na usunięciu fabrycznych zabezpieczeń, a w przypadku urządzeń pneumatycznych – na modyfikacjach technicznych, mających umożliwić odstrzelenie naboju i miotanie pocisków przy wykorzystaniu ciśnienia gazów powstających w trakcie spalania się materiału miotającego. W samodzielnych konstrukcjach w części egzemplarzy zastosowano elementy broni fabrycznej, najczęściej lufy; jednak w większości przypadków wytwarzane są one od podstaw. Broń samodziałowa, nawet ta bez oryginalnych części, wykorzystuje zazwyczaj amunicję do broni palnej posiadającej w swojej konstrukcji pociski lub w niektórych przypadkach amunicję tzw. ślepą, tj. nieposiadającą pocisków w swojej konstrukcji, przerobioną na amunicję tzw. ostrą, tj. z dołączonymi pociskami.
Wroclaw arsenal, built in the 2nd half of the 15th century at the Mikołajska Gate, remained the main storage for municipal weapons until early 16th century. The inventory of weapons made in 1547, containing a list of artillery with stone cannonballs for 42 cannons, is one of the most important written sources regarding its history. The cannons are described briefly, and the type and number of bullets for different types of barrels are given. The guns were both heavy mortars firing 104-pound bullets and small chamber cannons (kannerpixen) adjusted to the 4-pound projectiles. The supply of stone ammunition was 4286 cannonballs in total. Archaeological work carried out in the 1970s in the courtyard of the arsenal led to the discovery of a very large assemblage of stone ammunition consisting of almost 2,500 cannonballs. They had a caliber of about 10 cm to about 25 cm. The extraordinary size of the assemblage, without analogies in Polish or even Central European materials, allowed for the detailed study of the types of rock used by stonemasons to produce the ammunition.
PL
Wrocławski arsenał, którego budowę rozpoczęto w 1459 r. przy Bramie Mikołajskiej, aż do pocz. XVI w. stanowił główne miejsce służące do przechowywania miejskiego uzbrojenia. Jednym z ważnych źródeł dotyczących jego historii jest inwentarz pochodzący z 1547 r. Istotne miejsce w wykazie tym zajmuje artyleria wraz z amunicją, bowiem w systemie obrony Wrocławia działa starszego typu, dostosowane jeszcze do amunicji kamiennej, nadal zajmowały ważne miejsce, ale przechowywano też działa nowszych typów, jak również ręczną strzelbę miejską – hakownicę. W interesującej nas w tym miejscu kwestii dział kamiennych, w arsenale były wówczas łącznie 42 lufy. W spisie znajduje się ich zwięzły opis, rodzaj oraz liczba kul przeznaczonych do poszczególnych rodzajów broni. Łącznie zapas amunicji kamiennej wynosił 4286 kul wszystkich wagomiarów. Prace archeologiczne przeprowadzone w południowo-wschodniej części dziedzińca arsenału w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku doprowadziły do odkrycia bardzo licznego zespołu amunicji kamiennej, który wówczas określono na około 2500 pocisków. Były to zarówno kule granitowe, jak i wykonane z piaskowca. Nadzwyczajna liczebność zbioru, niemająca odpowiednika ani w materiałach polskich, ani nawet środkowoeuropejskich, pozwoliła na jego szczegółowe opracowanie oraz porównanie z informacjami zawartymi we wspomnianym spisie z 1547 r.
The article is a critical comment to the judgment of the Łódź Court of Appeal of 14 June 2018, II AKa 111/18. The authors, noticing the complex issues of firearms both under criminal law and on the level of criminal doctrine, made an attempt to specify the premises for the qualification of firearms and firing devices such as the Zoraki revolver. Undoubtedly, these revolvers meet part of the criteria of the definition of firearms from art. 7 u.b.a., because they are a portable barrel weapon, which launches projectiles and was designed to shoot missiles, but taking as a starting point the interpretation of this article, it is still necessary to determine whether the substance used in the firing mechanism is a “propellant material”, which the court did not do. The authors specify this term by excluding the use of the colloquial understanding of this wording and by referring to the specialist language specified in the defense standard, which contains definitions of explosives. The comment also touches the issue of the “danger” premise of firearms and interpretation problems based on the content and system interpretation of art. 7 item 1 of u.b.a., art. 263 and art. 280 § 2 of the Penal Code. The authors argument, that the current wording of art. 7 item 1 u.b.a. does not allow independent, full reconstruction of all significant features for criminal liability. This comment also expresses de lege ferenda postulates regarding the change in the definition of art. 7 item 1 u.b.a. and introducing the energy criteria for firearms and specifying the premise of “propellant material” by stating that it is explosive or propellant or initiating material, which would allow for a precise assessment as to the legal qualification of penalized behavior.
PL
Artykuł stanowi krytyczną glosę do wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2018 r., II AKa 111/18. Autorzy, dostrzegając złożoną problematykę zagadnienia broni palnej zarówno na gruncie prawa karnego, jak i na płaszczyźnie doktryny kryminalistycznej, podjęli w glosie próbę dookreślenia przesłanek kwalifikacji broni palnej i urządzeń strzelających, takich jak rewolwer Zoraki. Niewątpliwie omawiane rewolwery spełniają część kryteriów z definicji broni palnej z art. 7 u.b.a., bowiem stanowią przenośną broń lufową, która miota i została przeznaczona do miotania pocisków, jednak biorąc za punkt wyjścia wykładnię treściową tegoż artykułu, konieczne jest jeszcze określenie, czy wykorzystana w mechanizmie wystrzału substancja jest „materiałem miotającym”, czego sąd nie uczynił. Pojęcie to Autorzy precyzują poprzez wykluczenie zastosowania potocznego rozumienia tego sformułowania i odwołanie się do języka specjalistycznego określonego w normie obronnej, zawierającej definicje zakresowe materiałów wybuchowych. W glosie poruszona jest także kwestia znamienia „niebezpieczeństwa” broni palnej i problemów interpretacyjnych na gruncie wykładni treściowej i systemowej art. 7 ust. 1 u.b.a., art. 263 i art. 280 § 2 k.k. Autorzy argumentują w ten sposób stanowisko, że obecne brzmienie art. 7 ust. 1 u.b.a. nie umożliwia samodzielnej, pełnej rekonstrukcji wszystkich istotnych znamion do przyjęcia odpowiedzialności karnej. Glosa wyraża także postulaty de lege ferenda odnośnie zmiany brzmienia art. 7 ust. 1 u.b.a. i wprowadzenia kryterium energetycznego dla broni palnej oraz dookreślenia przesłanki „materiału miotającego” poprzez stwierdzenie, iż jest to materiał wybuchowy albo materiał miotający lub inicjujący, co pozwoliłoby na precyzyjną ocenę co do kwalifikacji prawnej penalizowanych zachowań.
The article addresses the influence of opinions issued by experts in the field of arms research and ballistics on the Polish firearms market. Due to the lack of a certification authority for firearms placed on the Polish market, expert opinions have an impact on the qualification thereof. The problem of different classification of the same firearms model by experts and institutions issuing opinions has been identified. In some cases, the experts show a lack of understanding of the provisions of the Act on Arms and Ammunition of 21 May 1999. The article shows that such opinions are used by entrepreneurs to justify the introduction of firearms to the market without the required permit. The need to establish an institution certifying firearms introduced to the market in the Republic of Poland was also stressed.
PL
W artykule przedstawiono wpływ opinii wydawanych przez biegłych z zakresu badań broni i balistyki na polski rynek handlu bronią palną. Z powodu braku jednostki certyfikującej broń palną wprowadzaną na polski rynek opinie biegłych mają wpływ na kwalifikację broni. Stwierdzono problem różnej kwalifikacji tego samego modelu broni palnej przez biegłych oraz instytucje wydające opinie. W niektórych przypadkach biegli wykazują brak zrozumienia odpowiednich przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W artykule wykazano, że takie opinie są wykorzystywane przez przedsiębiorców jako uzasadnienie wprowadzania na rynek broni palnej bez wymaganego pozwolenia. Podkreślono również potrzebę powołania instytucji certyfikującej broń wprowadzaną do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Artykuł poświęcony jest ocenie zasad, możliwości oraz sposobów użycia i wykorzystania broni palnej przez Policję w kontekście przestrzegania praw człowieka. W pierwszej części opracowania zawarte zostały analizy poświęcone ogólnym ramom używania i wykorzystania broni palnej oraz okolicznościom stwarzającym przesłanki do użycia lub wykorzystania tej broni. W kolejnym fragmencie rozważania koncentrują się wokół postępowania policjantów poprzedzającego użycie broni palnej oraz odnoszą się do kwestii tzw. specjalnego użycia broni palnej. W końcowej części artykułu znajdują się treści poświęcone: mechanizmom zapobiegającym nadużyciom w zakresie używania i wykorzystywania broni palnej oraz procedurom postępowania w sytuacjach naruszenia prawa dotyczącego użycia i wykorzystania tej broni. Tekst kończy się podsumowaniem, w ramach którego na podstawie analizy istniejących rozwiązań i dostępnych danych statystycznych sformułowano ogólny wniosek o właściwej dbałości Policji o przestrzeganie praw człowieka w związku z posiadaniem ustawowych upoważnień do używania i wykorzystywania broni palnej. Zasadniczymi metodami użytymi przy pisaniu artykułu były analiza prawna oraz analiza instytucjonalna. Pomocniczo zastosowano również metodę opisu połączoną z wykorzystaniem krytycznej analizy literatury przedmiotu.
EN
The article is devoted to the assessment of the rules, possibilities and manners of using and applying firearms by the Police in terms of compliance with human rights. The first part of the study contains analyses focusing on general frames for the use and application of firearms and circumstances giving premises for the use or application of these arms. In the next section, the discussion covers the conduct of law enforcement officials preceding the use of firearms and refers to the question of the so-called special use of firearms. The content of the final part of the article covers mechanisms preventing abuse regarding the use and application of firearms and procedures for situations of breaching legal regulations for the use of such arms. The article closes with the summary where, based on the analyses of existing solutions and available statistical data, a conclusion is made that the Police exercise proper caution so as to ensure the observance of human rights in relation to holding legislative power to use and apply firearms. The key methods applied while preparing this article were the legal analysis and the institutional analysis. In the alternative, a descriptive method with the application of the critical analysis of the literature on the subject was also employed.
While his staying at the royal court in Ferrara in the 40s of the 16th century Jan Radziwiłł received as a gift from Hercules II d’Este anonymous manuscript of Italian works concerning the issue of the art of guns. In view of the excitation greater interest in the military technical of literature in the educated part of the noble people and thus the inaugurations on Polish land controversy around the science of guns of affair, probably after returning to the country he translated the manuscript into Polish, redrafted and entitled O tajemnicach puszkarskich, każdemu rycerskiemu człowiekowi potrzebnych (Vilnius 1547 [?]). The objective of the following paper is to present the history of the original old Polish technical manual on the margins of discourse in the Polish and European circles writing about the case of the guns of affair.
PL
Podczas pobytu na dworze książęcym w Ferrarze w latach 40. XVI w. Jan Radziwiłł otrzymał w darze od Herkulesa II d’Este anonimowy rękopis włoskiego dziełka poruszającego zagadnienia z dziedziny sztuki puszkarskiej. Z myślą o wzbudzeniu w wykształconej części braci szlacheckiej większego zainteresowania wojskową literaturą techniczną i tym samym zainaugurowania na gruncie polskim polemiki wokół nauk puszkarskich, najprawdopodobniej już po powrocie do kraju manuskrypt ten został przez niego przetłumaczony na język polski, przeredagowany i zatytułowany O tajemnicach puszkarskich, każdemu rycerskiemu człowiekowi potrzebnych (Wilno 1547 [?]). Zamierzeniem tego artykułu jest prezentacja historii pierwowzoru staropolskiego podręcznika technicznego na marginesie dyskusji prowadzonej w polskich i europejskich kręgach piśmienniczych na temat sprawy puszkarskiej.
Znana jest powszechna opinia, że pociski wystrzeliwane z broni produkcji samodziałowej mają mniejszą prędkość początkową oraz energię w stosunku do pocisków tego samego rodzaju i kalibru wystrzeliwanych z broni fabrycznej. W artykule przedstawione zostały wyniki badań oraz ich analiza, przeprowadzone w celu zweryfikowania powyższej opinii. W badaniach wykorzystano broń produkcji samodziałowej (przerobiony samodziałowo karabinek pneumatyczny HATSAN mod. 60 kal. 5,5 mm) oraz broń produkcji fabrycznej (karabinek sportowy CZ mod. 2 kal. 5,6 mm). Przeprowadzone badania wykazały, że różnica średniej energii kinetycznej pocisków nabojów sportowych bocznego zapłonu kal. .22 long rifle wystrzelonych z lufy przerobionego karabinka pneumatycznego jest niższa od średniej energii kinetycznej pocisków wystrzelonych z lufy karabinka sportowego produkcji fabrycznej o 12,81% w odległości 1 m od wylotu lufy oraz o 15,1% w odległości 5 m od wylotu lufy. Badania wykazały ponadto, że różnica średniej energii kinetycznej pocisków DIABOLO kal. 5,5 mm wystrzelonych z lufy przerobionego karabinka pneumatycznego przy użyciu nabojów alarmowych bocznego zapłonu kal. 5,6 mm (.22) long jest mniejsza od średniej energii kinetycznej pocisków naboi sportowych bocznego zapłonu kal. 5,6 mm (.22) long rifle o 13,68% w odległości 1 m od wylotu lufy oraz o 17,02% w odległości 5 m od wylotu lufy. Przeprowadzone badania potwierdziły tezę, że pociski wystrzeliwane z broni produkcji samodziałowej mają mniejszą prędkość początkową oraz energię w stosunku do pocisków tego samego rodzaju i kalibru wystrzeliwanych z broni fabrycznej.
EN
It is commonly known that the bullets fired from home-made weapon have a lower initial velocity and energy than the bullets of the same type and caliber shot from manufacturer's weapon. In the papaer, the authors discuss the results of examination performed in order to verify this opinion. The home-made weapon (home converted HATSAN air gun, mod. 60, cal. 5,5 mm) and manufacturer's weapon (CZ mod. 2, cal. 5.6 mm sport shotgun) were used for the purpose of the hereby study. The examination has shown that the difference in mean kinetic energy of rimfire bullets cal. 22 long rifle fired from the barrel of converted air shotgun is 12.81% lower than the mean kinetic energy of bullets fired from barrel of manufactirer's shotgun from 1 metre distance and 15.1% lower when shot from 5 metre distance. Furthermore, the examinations demnstrated that the difference in mean kinetic energy of DIABOLO bullets, cal. 5.5 mm fired from barrel of converted air gun with use of rimfire cartridges cal. 5.6 mm (.22) long rifle is 13.68% lower than mean kinetic energy of rimfire cartridges cal. 5.6 mm (.22) long rifle from 1 metre distance and 17.02% lower - when shot from 5 metre distance. Conducted examinations corrooborate the thesis that bullets fired from home-made weapon have lower initial velocity and energy when compared to the bullets of the same type and caliber shot from manufacturer's weapon.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.