Na tle krytyki dotychczasowego systemu finansowania unijnego budżetu omówiono propozycje dwóch nowych podatków przedstawionych przez Komisję Europejską w ramach dyskusji nad Wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2014?2020: zmodyfikowanego dochodu opartego na VAT (tzw. nowego VAT) i zupełnie nowego rozwiązania w formie podatku od transakcji finansowych (PTF). Dokonano ich oceny z punktu widzenia teoretycznych kryteriów optymalnego finansowania budżetu. Następnie przedstawiono stanowisko Polski wobec propozycji nowych zasobów budżetu UE. W podsumowaniu wskazano, że zarówno z punktu widzenia całego unijnego budżetu, jak i polskich interesów, funkcję nowego źródła finansowania unijnego budżetu lepiej pełniłby PTF.
EN
Against the background of the present system of financing the EU budget, proposals of two new taxes presented by the European Commission in the framework of the Multiannual financial framework 2014-2020 were discussed: the modified resource based on VAT (the so called new VAT) and a new proposal of the financial transactions tax (FTT). Both tax proposals were assessed from the point of view of theoretical criteria of an optimal financing of the budget. Next, Poland’s position on those two proposals was presented. Concluding remarks stress that both, from the point of view of the EU budget and of Polish interests, FTT would be a better budgetary resource.
W pracy przedstawiono kwestie roli i znaczenia płatności bezpośrednich w rolnictwie Unii Europejskiej w kontekście przygotowania wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. Celem płatności bezpośrednich, wprowadzonych w 1992 roku, było wyrównywanie dochodów rolników, które były, i nadal są, niższe niż dochody ludności zatrudnionej w innych działach gospodarki narodowej. Wsparcie przeznaczone na płatności bezpośrednie rozdzielane jest na poszczególne państwa członkowskie z uwzględnieniem różnych modeli naliczania płatności. W przeliczeniu na 1 ha użytków rolnych największe dopłaty pozyskują rolnicy w Grecji, Belgii, Holandii i na Malcie, a najmniejsze na Łotwie, w Rumunii, Estonii i na Litwie. Jak pokazują wyniki wielu analiz, w rezultacie wsparcia bezpośredniego w wielu krajach zmniejszyło się zróżnicowanie między dochodami rolników a dochodami uzyskiwanymi w innych grupach zawodowych, ale jednocześnie następuje stały wzrost nierówności dochodowych między gospodarstwami rolnymi, a także między krajami. Jest to m.in. efekt różnych systemów naliczania dopłat bezpośrednich, tzw. modeli naliczania płatności. Pojawiają się liczne głosy krytyczne dotyczące głównie różnic w systemach naliczania płatności w krajach UE, które skutecznie blokują niwelowanie nierówności w poziomie rozwoju rolnictwa krajów UE. Konieczne są zmiany w systemie wsparcia bezpośredniego, których celem powinno być ujednolicenie systemu płatności bezpośrednich między krajami członkowskimi z uwzględnieniem nowych metod liczenia, uwzględniających np. PKB na jednego mieszkańca, średni dochód z gospodarstwa, wysokość pozyskiwanych do tej pory dopłat bezpośrednich, zamożność rolników, efektywności produkcji rolnej, a także uwarunkowania naturalne (klasę użytków rolnych, ukształtowanie terenu, klimat itd.).
EN
The paper presents the issue of the role and the importance of direct payments in the European Union agriculture in the context of the new financial framework for 2014-2020. The purpose of direct payments, introduced in 1992, was to equalize the income of farmers, who had, and still receive the lower income than people employed in the other sectors of the national economy. Direct payment support has been divided taking into account different models. The largest sub-sides per one hectare is acquired by farmers from Greece, Belgium, the Netherlands and Malta, while the smallest in Latvia, Romania, Estonia and Lithuania. Many studies show that the differentiation between the income of farmers and the incomes of other groups is decreasing, but the constant increase of disparities between the farm’s income, as well as the farms from different countries, is growing. This is the effect of, primarily, different systems of direct subsidies calculations, so called models of direct payments. There are many critical voices relating to these different systems that causes elimination of disparities in the EU agriculture impossible. Changes of the system of direct payments are essential, with, first of all, harmonizing the system of direct payments between Member States, taking into account the new methods of counting with for example: GDP per capita, the average income of household, the amount of received aid, the effectiveness of agricultural production, as well as natural conditions (the quality of agricultural land, terrain, climate, etc.).
Prace nad budżetem wieloletnim na lata 2014-2020 oraz wspólną polityką rolną, która będzie prowadzona w tym okresie są poważnie opóźnione. Przewiduje się, że budżet będzie przyjęty przez Parlament Europejski dopiero w połowie 2013 roku, a przepisy regulujące WPR jeszcze później. W rezultacie realizowane przez poszczególne państwa programy rozwoju obszarów wiejskich będą w pełni uruchomione najwcześniej pod koniec 2014 roku. Podstawową przyczyną opóźnienia jest spór o wysokość budżetu. Już obecnie wiadomo, że będzie on (w cenach stałych) niższy od budżetu lat 2007-2013. Państwa członkowskie będą zatem musiały niezwykle starannie przygotować programy inwestycji, aby osiągnąć co najmniej takie same efekty, jak w latach 2007-2013.
EN
The preparations of the Multiannual Financial Framework (MFF) for the years 2014-2020 and of the Common Agricultural Policy (CAP) regulations for the same period are in a serious delay. The MFF will be probably approved by the European Parliament only in the middle of the year 2013 and CAP regulations even later. Therefore the rural development programmes, realised by member states and supported by MFF budget, will enter into force not earlier than at the end of 2014. The main reason of the delay is the controversy about the budget level. It is now obvious that the budget will be (in constant prices) lower than in the years 2007-2013. The member states will be therefore obliged to prepare very carefully the investment programmes if they want to reach the same effects as in the years 2007-2013.
The objective of the paper is to present the results of negotiations on the EU budget for 2014-2020, with particular emphasis on the Common Agricultural Policy. Authors indicate the steps for establishing the budget, from the proposal of the European Commission presented in 2011, ending with the draft of UE budget agreed at the meeting of the European Council on February 2013 and the meeting of the AGRIFISH on March 2013 and then approved by the political agreement of the European Commission, European Parliament and European Council on June 2013. In this context, there will be an assessment of the new budget from the point of view of Polish economy and agriculture.
PL
Celem publikacji jest zaprezentowanie wyników negocjacji nad budżetem UE na lata 2014-2020 ze szczególnym uwzględnieniem wspólnej polityki rolnej. Autorzy wskazują na kolejne etapy ustalania budżetu, od propozycji Komisji Europejskiej w 2011r., kończąc na projekcie budżetu uzgodnionym na spotkaniu Rady Europejskiej w lutym 2013r. i grupy AGRIFISH w marcu 2013r., a następnie zatwierdzonym porozumieniem politycznym Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej w czerwcu 2013r. W tym kontekście, zostanie dokonana ocena nowego budżetu z punktu widzenia interesów polskiej gospodarki i polskiego rolnictwa.
Głównym celem artykułu jest omówienie porozumienia w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF), osiągniętego na szczycie Rady Europejskiej 8 lutego 2013, na którym ustanowiono priorytety budżetowe UE i pułapy dla wspólnych polityk w latach 2014-2020. Przedstawiono w nim zmiany, jakie zaszły w stosunku do wstępnych propozycji Komisji (z końca czerwca 2011 r.) oraz fakt zmniejszenia, po raz pierwszy historii wieloletnich ram finansowych, zasobów finansowych przeznaczonych dla UE w porównaniu z obecnymi wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2007-2013. Następny budżet wieloletni zachowa strukturę zbliżoną do obecnej, przy czym nieco więcej pieniędzy zostanie przeznaczonych na badania i rozwój, infrastrukturę i edukację, a mniej - na politykę rolną i spójności. Czy to oznacza, że politycy nie wierzą już w integrację europejską? Lub czy porozumienie jest jedynie nieuniknioną konsekwencją intelektualnego i finansowego zmęczenia wynikającego z działań, podjętych w ostatnich latach, aby przezwyciężyć kryzys i ustabilizować finanse publiczne w Europie?
EN
The main aim of the paper is to display and analyse the agreement on the next multiannual financial framework (MFF), which was reached at the European Council meeting of 8 February 2013 and in which were laid down the EU's budgetary priorities and ceilings concerning the common policies for the years 2014-2020. It presents how the deal has changed vis-à-vis the Commission's initial proposals (of late June 2011) and how, for the first time of MFF history, the financial resources available to the EU have been diminished vis-à-vis the current MFF 2007-2013. The next MFF will retain more or less its current structure, with somewhat more money earmarked for research and development, infrastructure and education and less money saved for the agricultural and cohesion policy. Does it mean politicians do not believe in European integration any more? Or is the agreement only the inevitable consequence of the intellectual and financial fatigue resulting from efforts having in recent years been displayed to overcome the crisis and to stabilise public finances all over Europe?
The UK’s exit from the European Union resulted in significant implications for Poland and the entire EU. Brexit ended with an agreement on December 24, 2020 that set out the principles of future cooperation between the EU and the UK. This paper presents selected provisions of agreements regulating EU-UK relations from 2021 and assesses the effects of these provisions on the Polish economy. The analysis focuses on two issues: a/ changes in trading rules for goods and their implications for Polish trade, b/ financial provisions and their impact on Poland’s settlements with the EU budget. The main conclusion is that, despite the lack of customs duties, the cost of administrative services increased as a result of the introduction of transport documents and technical certificates. The deliveries of many products traded within international value chains were disrupted. Brexit also had a negative impact on Poland’s financial settlements with the EU budget. It eliminated the cost of financing the British rebate and associated rebates. But countries that earlier benefited from the reduced financing of the British rebate have won new correction mechanisms covered by other EU members.
PL
Wystąpienie Wlk. Brytanii z Unii Europejskiej (UE) spowodowało znaczące implikacje dla Polski i dla całej UE. Brexit zakończył się wraz z uzgodnieniem 24.12.2020 r. umowy określającej zasady współpracy między UE i Wlk. Brytanią od początku 2021 r., tj. po zakończeniu okresu przejściowego. Celem artykułu jest wskazanie na wybrane postanowienia umów regulujących od początku 2021 r. relacje między Polską i całą UE a Wlk. Brytanią oraz próba oceny skutków tych postanowień dla polskiej gospodarki. Przedmiotem analizy są dwie kwestie: a) zmiana warunków prowadzenia handlu towarami i jej implikacje dla polskiego handlu oraz b) postanowienia finansowe i ich wpływ na rozliczenia Polski z budżetem unijnym. Główne wnioski są następujące: mimo braku ceł wzrosły koszty obsługi administracyjnej ruchu towarowego, m.in. w wyniku wprowadzenia dokumentów celnych, certyfikatów technicznych, sanitarnych itp. Zakłócone zostały dostawy wielu produktów, których handel odbywa się w ramach międzynarodowych łańcuchów wartości. Brexit wpłynął też negatywnie na rozliczenia finansowe Polski z budżetem UE. Z jednej strony wyeliminował on koszt finansowania rabatu brytyjskiego i pokrewnych rabatów. Z drugiej jednak państwa korzystające wcześniej z obniżonego finansowania rabatu brytyjskiego wywalczyły nowe mechanizmy korekcyjne, które są pokrywane – jak poprzednio – przez wszystkie pozostałe państwa, w tym Polskę.
The article is intended to identify potential relations between the budget system of the European Union and the budget system of Poland that would have a pragmatic dimension. The budget planning system is here understood as determined basically by the legal regulations, and established in order to support the planning function of all public policies, or the majority of them, by entrusting this managerial function with a financial dimension. The article focuses on the fundamental features of the budget planning system of the state and the European Union. The analysis has been made with two serious reservations. The first one is the difference between the budget planning system of the states and that of the Union – since their very budgets are related to different – as for the nature, scope and portfolio – planned or potentially planned public policies. This is due to the limited competence of the EU and the universal nature of the states. The other reservation is that the two budget systems compared have significant structural differences. The Union’s budget is unified, while the budgets of some EU states, especially that of Poland, are currently far from this standard. Therefore the assessment of anything referring to the relation of one of the budgets with the other must be limited to the elements that the scope of the state budget covers in the given state.
PL
Celem opracowania jest zidentyfikowanie takich ewentualnych powiązań pomiędzy systemem budżetowym Unii Europejskiej a systemem budżetowym Polski, które miałyby wymiar pragmatyczny. Wymiar pragmatyczny jest tu rozumiany jako determinacja (przez ramy funkcjonalne UE) odnosząca się do któregokolwiek etapu budżetowania, a więc taka relacja, w której – choćby pośrednio – elementy logiki „zadaniowej” budżetu Unii (jeżeli taka byłaby stwierdzona) wpływałyby na system planowania budżetowego Polski w ten sposób, że nabrałby on cech „zadaniowości”, postrzeganej jako częściowe albo całkowite oparcie logiki budżetu państwa na regułach właściwych budżetowi zadaniowemu. Zakłada to istotne otwarcie systemowe na unijny system planowania budżetowego, w którym także należałoby stwierdzić elementy logiki zadaniowej.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.