Kryzys finansowy 2007-2008 pokazał wysoką niestabilność istniejącą w systemie finansowym gospodarki światowej, w tym bezpieczeństwa depozytowego. Szczególnie niestabilny jest kredyt międzynarodowy i mimo, że podlega ustawowym regulacjom, nie nadążają one jednak za globalizacją rynków finansowych. Każdy kryzys finansowy poprzedza niekontrolowana ekspansja kredytowa, mająca swoje głębokie podłoże w nadmiernej konsumpcji. Z drugiej strony każdy depozytariusz, który deponuje swoje pieniądze w banku, zawsze ponosi ryzyko niewypłacalności banku. Mimo wprowadzonych międzynarodowych procedur w zakresie bezpieczeństwa depozytów – przeciętny deponent mający ograniczoną możliwość wycofania środków ze wszystkich dużych banków ma niewiele środków manewru, aby się obronić. Klasycznym przykładem stał się tu Cypr, gdzie konfiskata prywatnych depozytów stała się bezprecedensowa.
EN
Financial crisis 2007-2008 proved high instability existing in the financial system of the world economy, including deposits security. International credit is especially unstable and even in spite of the fact it is subject to regulatory laws, they do not follow the globalization trend of financial markets. Each financial crisis is preceded by an uncontrollable loan expansion with roots in overheated consumption. On the other hand, each investor placing his or her cash on bank accounts bears the risk of bank insolvency. Despite introduction of international procedures regarding deposits safety - an average depositor has limited withdrawal possibilities from large banks to secure own position. Cyprus became a classical case of such a situation where confiscation of private funds is without compare or precedent in any similar situation.
The paper analyzed the size and structure of the households financial savings in Poland in the years 2000–2014. Throughout the entire analysis period the value of saving increased significantly. Bank deposits were the basic category in which the personal financial surpluses were invested. The share of alternative investments which were based on the securities markets rose rapidly in the whole structure of households financial savings before the middle of 2007 at the expense of the fraction of bank deposits. After the outbreak of the financial crisis in the summer of 2007 the share of bank deposits temporary increased while the percentage of the alternative investments diminished. During the entire analysis period the importance of pension products increased gradually.
PL
Artykuł został poświęcony analizie wielkości i struktury oszczędności finansowych gospodarstw domowych w Polsce w latach 2000–2014. Struktura pracy jest podporządkowana tak sformułowanemu celowi badawczemu. Opracowanie składa się ze wstępu, dwóch części i krótkiego zakończenia. Pierwsza część pracy jest poświęcona badaniu wybranych teorii ekonomicznych zajmujących się oszczędnościami. Przedmiotem krótkiej analizy są kolejno: ekonomia klasyczna i neoklasyczna, ekonomia keynesowska, hipoteza cyklu życia oszczędności Franco Modiglianiego, teoria dochodu permanentnego Miltona Friedmana oraz teorie portfelowe. W drugiej części przebadano wielkość oraz strukturę oszczędności finansowych gospodarstw domowych w Polsce w latach 2000–2014. Podsumowanie oraz najważniejsze wnioski wynikające z pracy znajdują się w zakończeniu.
W opracowaniu przedstawiono sytuację sektora bankowego na przełomie 2012 roku oraz 1 kwartału 2013 roku. Przedstawiono strukturę sektora bankowego z uwzględnieniem stanu zatrudnienia oraz opisem fuzji, które nastąpiły w omawianym czasie. Ponadto poruszono następujące kwestie: działalności depozytowej, działalności kredytowej, jakości portfela kredytowego z podziałem na poszczególne rodzaje kredytów oraz wyniku finansowego sektora bankowego. Wykazano stabilną pozycję sektora bankowego w Polsce, mimo znacznego osłabienia koniunktury gospodarczej w 2012 r., czego przejawem było utrzymanie wyniku finansowego na poziomie z roku 2011. Opisano główne składniki pozycji kosztowych oraz przychodowych w rachunku wyników sektora bankowego. Przedstawiono jakość portfela kredytowego w sektorze bankowym w podziale na poszczególne rodzaje udzielanych przez banki kredytów (szczególnie zwrócono uwagę na kredyty mieszkaniowe udzielone w walucie, gdzie wskaźnik LTV był większy niż 80%). Opisano sytuację depozytową na międzybankowym rynku, w którym umiarkowany wzrost skali działania oraz umocnienie złotego przełożyły się na ograniczony przyrost zobowiązań sektora bankowego w 2012 roku. Wprowadzone zmiany w strukturze depozytowej przyczyniły się do wzrostu stabilności źródeł finansowania.
EN
In his study, the author presented the situation of the banking sector at the turn of 2012 and the first quarter of 2013. He presented the banking sector’s structure, taking into account the state of employment and description of mergers that occurred in the time-period in question. Moreover, he touched the following issues: deposit business, lending activity, credit portfolio quality divided into individual types of credits and financial performance of the banking sector. The author evidenced a stable position of the banking sector in Poland despite a significant slack of business condition in 2012 which symptom was maintenance of the financial result at the level of the year 2011. There are described the main components of cost and income items in the banking sector’s profit and loss account. There is also presented quality of the credit portfolio divided into individual types of loans provided by banks (in particular, attention is paid to housing loans granted in foreign exchange where the LTV index was higher than 80%). There is described a deposit standing in the interbank market where a moderate growth of the scale of activity and strengthening of the zloty translated into a limited increment of the banking sector’s liabilities in 2012. The introduced alterations in the deposit structure contributed to growth of stability of funding sources.
Problematyka zarządzania finansami przez gospodarstwa domowe wzbudza coraz większe zainteresowanie badaczy i polityków gospodarczych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie struktury aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce na tle innych krajów oraz zbadanie wybranych uwarunkowań wyboru instrumentów finansowych przez gospodarstwa domowe. Dla realizacji celu sięgnięto do danych makroekonomicznych oraz mikroekonomicznych, pochodzących z badania zrealizowanego na próbie 1264 gospodarstw domowych województwa mazowieckiego. Wskazano, że najwyższą aktywność na rynku finansowym przejawiają gospodarstwa domowe czteroosobowe, osób z wyższym wykształceniem, o wysokich dochodach, prowadzących własną działalność gospodarczą lub uprawiających wolny zawód, posiadających znaczne oszczędności. Przy wyborze formy oszczędzania największe znaczenie ma bezpieczeństwo i rentowność instrumentów.
EN
Household finance management is a topic attracting more and more attention of both researchers and policy makers. The purpose of this article is to provide some insight to the Polish households financial assets structure and to explore the relationships between household characteristics and asset holding patterns. The macro-level data as well as a micro-level dataset on saving behavior of 1264 Masovian households survey are used. It was demonstrated that Polish households show a preference for less risky assets (currency and deposits). The ownership rates of all non-bank asset categories are low. The significance of household composition, level of education, income, income source and wealth for asset participation is remarkable. Households' portfolio choice decisions are based mainly on the evaluation of the instrument risk and profitability level.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.