In this paper, the author deals with the saving profiles of households in relation to the perception of their subjectively preferred incomes. The author shows that household savings are influenced by a behavioral attitude concerning the evaluation of one’s household income. The variable used in the analysis of household behavior is an income preference ratio constructed by the author. This variable is computed as a ratio of the subjectively preferred income as declared by the household head to the current disposable income of the household. An analysis of the income preference ratio has been conducted with respect to the age and gender of the household head. It shows that women as heads of households generally have lower expectations regarding preferred income and that income preferences vary according to the age of the household head, being the highest at a young age. Household savings are correlated with the level of current disposable income and income preferences. Positive household savings can even be observed among households with very low incomes. Savings rise significantly in households with income higher than “sufficient” and are very high in households with “good” and “very good” income. The results of the analysis show that the income preferences of Polish households tend toward higher income levels than the actual level of disposable income. The propensity to save suggests that the financial condition of Polish households may be better than subjectively perceived and declared by the household head. The subjectively preferred incomes of households positively influence household saving profiles, with the exception of households with “insufficient” incomes. The research is based on 2004 data for 32,000 households from Household Budget Surveys for Poland.
At the beginning of the article the authors referred to the consumer, the factors affecting his or her choices and the decision-making process. Subsequently, the factors and circumstances determining the consumer’s choice of a loan denominated in the Swiss franc (CHF) in Poland were specified. In the following section there wa presented an analysis of the value of granted CHF loans in the period from 07.2008 to 05.2022. It was assumed that the analysed group regards: a family of 2+2, i.e., two working individuals with incomes equal to 150% of a minimum wage; a loan of PLN 250,000 to be repaid over 30 years, disbursed on 1.08.2008 in one tranche, being repaid since 1.09.2008. A comparative analysis entailed three selected banks. In the summary, the authors referred to the main hypothesis: despite the knowledge of the economic conditions, the consumer possesses a lower disposable income when choosing a CHF credit, and two auxiliary hypotheses: hypothesis 1 was that home loans denominated in CHF, despite having a lower interest rate are less favourable to the borrower in the long run than the loans denominated in the Polish zloty, and hypothesis 2 was that in the process of deciding upon a bank, the consumer is guided by economic factors.
Wages and salaries represent the most important component of household disposable income. The aim of the article is to examine how the relationship between the shares of households' wages and final consumption expenditure in their gross disposable income has developed over the past 20 years. The presented analysis uses publicly available national accounts data for 30 countries for the period of 2000-2019. The studied indicators include the proportion of households' wages and salaries, and final consumption expenditure in their gross disposable income. Using the proposed method based on the evaluation of changes in the spatial map, it is possible to observe any significant changes in these proportion values in the years of financial crisis and recession, as well as in the years of prosperity. The procedure can therefore serve as an indicator of appreciable changes in economic development.
The aim of this study is to determine the scale of regional variation in household incomes in the EU and the correlation between the selected economic values and disposable income per capita. The analysis is based on data published by Eurostat for 2013, broken down into NUTS 2 regions using the Pearson correlation coefficient as a measure of the strength and direction of the correlation relationship between the tested variables.
PL
Celem niniejszego opracowania jest ustalenie skali regionalnego zróżnicowania dochodów gospodarstw domowych w UE oraz korelacji pomiędzy wybranymi wielkościami ekonomicznymi a dochodami do dyspozycji uzyskiwanymi przez gospodarstwa domowe w przeliczeniu na 1 mieszkańca. Analizy dokonano w oparciu o dane publikowane przez Eurostat dla 2013 r. z podziałem na regiony NUTS 2, wykorzystując współczynnik korelacji Pearsona jako miarę siły i kierunku związku korelacyjnego pomiędzy badanymi zmiennymi.
Głównym celem opracowania było zbadanie wpływu wprowadzenia programu bezpośredniego wsparcia rodzin w Polsce na ich sytuację dochodową oraz porównanie poziomu wsparcia rodziny za pomocą bezpośrednich i pośrednich instrumentów w Polsce i w wybranych krajach Unii Europejskiej. Zastosowano następujące metody badawcze: analizę literatury przedmiotu i aktów prawnych, analizę danych statystycznych oraz analizę porównawczą. Główne źródło danych stanowiły dane statystyczne OECD dotyczące opodatkowania wynagrodzeń. Przeprowadzone badanie potwierdziło postawioną na wstępie hipotezę badawczą mówiącą o tym, że poziom wsparcia rodziny w Polsce w porównaniu z wybranymi krajami Unii Europejskiej, mierzony różnicą w wysokości dochodu rozporządzalnego dla różnych typów rodzin, jest wysoki. Potwierdzony został również istotny wpływ wprowadzenia świadczenia „500+” na zwiększenie poziomu tego wsparcia.
EN
The main objective of the study was to investigate the impact of a direct family support program introduced in Poland on the income situation of families and comparing the level of family support with direct and indirect instruments in Poland and selected European Union countries. The following research methods were used: analysis of the literature on the subject and legal acts, analysis of statistical data and comparative analysis. The main source of data were OECD statistics on taxing wages. The conducted study confirms the research hypothesis which says that the level of family support in Poland in comparison with selected European Union countries, measured by the difference in the disposable income level for different types of families is high. The significant impact of “500+” benefit on the level of family support in Poland has also been confirmed.
The main goal of the article was to assess the level and changes of income in the urban and rural as well as farmers and other socio-economic groups households in the context of material deprivation phenomenon. The second aim was an identification of convergence process between variables describing the income situation of the surveyed groups of households. Additionally, income inequality problems in different types of household as well as multidimensionality of the deprivation concept were also mentioned. All data including average monthly disposable income and the Gini index were provided by Central Statistical Office of Poland. The convergence process was evaluated using an sigma-convergence index. The results showed that in real terms farmers and rural household income has increased, however one may not observed the sigma-convergence process between farmers and other socio-economic groups households, as well as rural and urban households. It was possible to observe a significant level of income inequality among farmers and rural households, which was furthermore increasing in the analyzed period.
PL
Celem opracowania była ocena poziomu i zmian dochodów gospodarstw domowych w układzie miasto-wieś oraz rolnicy-pozostałe grupy społeczno-ekonomiczne w kontekście zjawiska deprywacji materialnej oraz identyfikacja ewentualnego procesu konwergencji między zmiennymi opisującymi sytuację dochodową badanych grup podmiotów. Dodatkowo wskazano na problem nierówności dochodowych w poszczególnych typach gospodarstw oraz przedstawiono wielowymiarowość pojęcia deprywacji. Wykorzystano dane GUS w zakresie przeciętnych miesięcznych dochodów rozporządzalnych oraz wskaźnika nierówności Giniego. Proces konwergencji oceniano za pomocą wskaźnika sigma-konwergencji. Wyniki badań wskazują, że w ujęciu realnym wzrastały dochody rolniczych i wiejskich gospodarstw domowych jednak nie obserwuje się procesu sigma-konwergencji między dochodami gospodarstw domowych rolników i innych grup społeczno-ekonomicznych, jak też gospodarstw domowych na wsi i w miastach. Na obszarach wiejskich i wśród gospodarstw domowych rolników obserwuje się znaczny poziom nierówności dochodowych, które w badanym okresie wykazywał tendencję wzrostową.
The paper deals with the income situation analysis of households living in the South Bohemian region in 2008. The period was chosen because it is considered to be the beginning of the recession of the real economy and thus the culmination point of one phase of the economic cycle. By the use of results of the national module of the EU-SILC project a modest disposable incomes lag behind the national average was identified. On the other hand the region was characterized by a lower degree of relative income poverty. Quintile analysis and calculation of the Gini coecient showed an above average level of income diversification. This, if not set in the wider context of economic reality, would indicate a factor of the socio-economic stability of the region in the long therm.
CS
Článek je věnován rozboru důchodové situace domácností Jihočeského regionu v klíčovém období počátečních projevů krizového vývoje ekonomiky, tj. též vyvrcholení jedné z fází národního hospodářského cyklu. Pomoc í výsledků národního modulu projektu EU-SILC bylo identifikováno mírné zaostávání disponibilních důchodů regionu za celorepublikovým průměrem. Na druhou stranu ale nižš míra relativní příjmové chudoby. Kvintilová analýza a výpočet hodnoty Giniho koeficientu ukázaly nadprůměrnou úroveň diverzifikace příjmů v regionu, což by bez zasazení do širšího reálného kontextu indikovalo pozitivní aspekt socioekonomické situace.
W artykule dokonano analizy zróżnicowania dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych rolników oraz dochodów z rodzinnego gospodarstwa rolnego w Polsce w latach 2004–2017. Celem badań było ustalenie skali nierówności dochodowych wewnątrz sektora rolnego, kierunku zmiany tego zjawiska w czasie oraz ocena wpływu dopłat budżetowych dla rolników na poziom nierówności dochodów rolników. Zróżnicowanie dochodów z rodzinnego gospodarstwa rolnego analizowano w przekroju typów rolniczych gospodarstw oraz ich wielkości ekonomicznej. Źródłem materiałów empirycznych do badań były statystyki GUS i Eurostat, dane systemu rachunkowości rolnej FADN oraz dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wykazano, że w okresie poakcesyjnym nierówności dochodowe w rolnictwie miały tendencję rosnącą. Zróżnicowanie dochodów gospodarstw było jednak wyraźnie większe w odniesieniu do dochodów z pominięciem dopłat bezpośrednich i innych subsydiów, niż w przypadku dochodów z dopłatami. Transfery finansowe wynikające z realizacji Wspólnej Polityki Rolnej zwiększyły dochody gospodarstw rolnych w Polsce, ale miały także wpływ na ich zróżnicowanie. Wydatki budżetowe kierowane do rolników nie zmniejszyły postępującej polaryzacji dochodowej gospodarstw rolniczych, ale hamowały ten proces. Skuteczniejsze łagodzenie nierówności dochodowych w rolnictwie poprzez instrumenty fiskalne, wymaga stosowania dopłat, które nie tylko są „oderwane” od skali produkcji, ale także od wielkości ekonomicznej i obszaru gospodarstwa.
EN
The article analyses the disposable income differentiation between agricultural households and the income differentiation between family farms in Poland in the 2004–2017 period. The objective of the studies was to establish the scale of the income inequalities within the farming sector and determine how they changed over time. It was also to assess the impact of state budge subsidies for farmers on the level of income inequalities between them. The differentiation of the income of family farms was analysed by farm type and by farm economic size. The empirical materials used in the study comprised of the statistics from the Polish Central Statistical Office (GUS) and Eurostat, data from the FADN farming accounting system and data of the Polish Ministry of Agriculture and Rural Development. Income inequalities in agriculture were demonstrated to have displayed a growth tendency in the post-accession period. However, the differentiation of household income was substantially higher for income without any direct grants or other subsidies than for subsidised income. The financial transfers under the Common Agricultural Policy increased the income of farms in Poland but also contributed to its differentiation. The budgetary expenditures on farmers did not reduce the progressing income polarisation of farms but they inhibited the process. Successful management of income inequalities in farming through fiscal instruments requires subsidies that are ‘detached’ not only from the scale of production but also from the economic size and surface area of the farm.
The paper looks at changes in tax regulations and social benefits in Poland from 2006 to 2014 and evaluates their impact on the taxation of labor in the country depending on the type of family. By simulating a regulatory equivalence scale the paper shows that changes in tax and benefit rules were the most beneficial for large families with low income from employment. The average taxation of labor income in low-income families with two parents and three children decreased by almost 13 percentage points in the studied period, while the value of the regulatory equivalence scale for such families increased from 1.28 to 1.40. However, the values of the scale are still noticeably lower than those of the OECD scale. The impact of regulatory changes on the progressivity of the tax-and-benefit system and stronger dependence of labor taxation on the number of children were highlighted in the discussion of the results.
PL
Celem pracy jest analiza wpływu zmian w przepisach podatkowo-świadczeniowych wprowadzonych w Polsce w latach 2006–2014 na zróżnicowanie opodatkowania pracy ze względu na typ rodziny. Za pomocą symulacji wartości regulacyjnej skali ekwiwalentności wykazano, że zmiany podatkowo-świadczeniowe z lat 2006–2014 były najkorzystniejsze dla osób z rodzin wielodzietnych mających nisko płatną pracę. Pokazano m.in., że spadek przeciętnego opodatkowania z pracy w rodzinach „2+3” o niskich dochodach z pracy wyniósł prawie 13 p.p., a wartość regulacyjnej skali ekwiwalentności dla takich rodzin wzrosła z 1,28 do 1,40. Obliczone wartości skali są zauważalnie niższe od wartości skali OECD. W dyskusji wyników zwrócono uwagę na wpływ analizowanych zmian na wzrost progresywności systemu podatkowo-świadczeniowego i zróżnicowania opodatkowania pracy w zależności od liczby dzieci.
Analizując zachowania konsumentów i czynniki je kształtujące, można zauważyć dużą dynamikę ich zmian, a zatem i trudność przewidywania przyszłych tendencji. Wśród czynników tych ważną rolę pełnią dochody, ich poziom i rozkład. W ujęciu całej populacji danego kraju zmiany w poziomie dochodów gospodarstw domowych mogą istotnie wpływać na poziom globalnej konsumpcji, a w konsekwencji na dochód narodowy. Celem artykułu jest pokazanie zmian w poziomie dochodów gospodarstw domowych i ich wpływu na poziom i strukturę konsumpcji. Zarysowano tendencje na podstawie analizy dynamiki wymienionych zjawisk w Polsce oraz w przyjętych do porównań krajach europejskich: Hiszpanii, Włoszech, Bułgarii i Rumunii. Wykorzystano dane statystyczne dostępne w statystykach europejskich dotyczące m.in.: poziomu PKB na mieszkańca, rozporządzalnego dochodu netto gospodarstw domowych, struktury wydatków gospodarstw domowych na spożycie, stóp oszczędności i inwestycji oraz wskaźnika zagrożenia ubóstwem. Podjęto również próbę weryfikacji wyników przy uwzględnieniu innych determinant kształtujących spożycie. Pokazano, że wydatki konsumpcyjne są wypadkową wysokości rozporządzalnych dochodów gospodarstw domowych oraz bogactwa kraju mierzonego poziomem PKB na mieszkańca. Podkreślono, że konsumpcja jest dobrym wskaźnikiem poziomu życia. Analiza struktury wydatków gospodarstw domowych w Europie w latach 2005-2015 wskazuje, że w miarę bogacenia się społeczeństw rosną wydatki na konsumpcję produktów zaspokajających podstawowe potrzeby mieszkańców, czyli na żywność i napoje (chociaż ich udział w wydatkach ogółem maleje) oraz na utrzymanie mieszkania. Jednocześnie większą wagę przywiązuje się do produktów czy usług cechujących wysoką jakość życia. Rosną wydatki na zdrowie, edukację i ubezpieczenia. W Polsce struktura konsumpcji i tendencje zmian są inne niż obserwowane w krajach bogatych (we Włoszech i w Hiszpanii). W analizowanym okresie zmalał udział wydatków na dwie największe pozycje w budżetach gospodarstw domowych, czyli na żywność i napoje oraz na utrzymanie mieszkania, choć ich wartość nominalna wzrosła. W tym samym okresie wzrósł udział i wartość wydatków na wypoczynek i kulturę. Wzrosły także wydatki na zdrowie, na odzież i obuwie, transport, restauracje i hotele oraz ubezpieczenia.
EN
Analysing the consumer behaviours and the factors shaping them one may notice great dynamics of changes thereof, hence, also the difficulty with anticipating future trends. Among these factors, an important role is played by incomes, their level and distribution. In terms of the entire population of a given country, changes in the level of households’ incomes may substantially affect the level of global consumption and, in effect, national income. An aim of the article is to show the changes in the level of households’ incomes and their impact on the level and pattern of consumption. The authors outlined the trends based on an analysis of the dynamics of the mentioned phenomena in Poland and in the European countries taken for comparisons: Spain, Italy, Bulgaria, and Romania. They used the statistical data accessible in European statistics concerning, inter alia, the per capita GDP level, households’ net disposable income, structure of households’ spending on consumption, savings and investment rates as well as the at-risk-of-poverty rate. The authors also made an attempt to verify findings taking into account other determinants shaping consumption. They showed that consumer spending is a product of the amount households’ disposable income and country’s wealth measured with the per capita GDP level. They emphasised that consumption is a good indicator of living standard. The analysis of the structure of households’ spending in Europe in 2005-2015 shows that as societies grow rich there grow expenses on consumption of products meeting basic needs of dwellers, i.e. food and drinks (though their share in total expenses declines) and flat maintenance. At the same time, greater attention is paid to the products or services specific to high quality of life. There grows expenses on health, education and insurance. In Poland, the consumption pattern and trends for changes are different than those observed in rich countries (Italy and Spain). In the period in question, the share of expenditure on the two biggest items in households’ budgets, i.e. on food and beverages as well as on flat maintenance declined, though their nominal value grew. On the contrary, the share and value of spending on leisure and culture grew. Expenses on health, clothes and footwear, transport, restaurants and hotels as well as on insurance also grew.
In the current economic conditions aspects that characterize the structure and dynamics of household consumption expenditure gain special importance. This paper presents results of an empirical study of the structure of income distribution of the population. The data obtained in the study were analyzed using statistical methods and highlights the criteria which determine the direction of spending disposable income of households. The study revealed the ambiguity of the criteria of motivation for household financial decision making and to show the relationship of individual economic decisions within the personal financial planning and polemical aspects of the effectiveness of laissez faire policy and state regulation of the economy. Our result present consideration of the principles and levels of financial planning represented function that allows assessing the impact of factors that determine the magnitude and direction of consumer behavior and spending of disposable income households. It is concluded about non-optimal nature of the consumer behavior of the population, caused by asymmetric information, the elements of role models, stereotypes and other factors.
Obserwowane zmiany demograficzne związane głównie z postępującym procesem starzenia się polskiego społeczeństwa wpływają na wzrost znaczenia segmentu konsumentów seniorów na rynku. Jednym z kluczowych kryteriów oceny atrakcyjności rynkowej segmentów jest siła nabywcza konsumentów, która wynika z osiąganej wysokości dochodów. To właśnie dochód rozporządzalny determinuje w największym stopniu zachowania konsumentów na rynku. Celem artykułu jest przedstawienie sytuacji materialnej osób starszych w Polsce. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej skoncentrowano się na omówieniu konceptualizacji badań i scharakteryzowaniu próby badawczej. W części drugiej opracowania po syntetycznym wyjaśnieniu istotny rozporządzalnych dochodów, uwagę skupiono na przeanalizowaniu poziomu dochodów i subiektywnej oceny sytuacji materialnej polskich seniorów. Natomiast część trzecia opracowania została poświecona oszczędnościom osób starszych w Polsce. W tej części artykułu po krótkim przeglądzie literatury przedmiotu, na podstawie wyników badań przeanalizowano strukturę, preferencje oraz cele gromadzenia oszczędności przez polskich seniorów.
EN
The observed demographic changes involving mainly progressive ageing of the Polish population are leading to increased market importance of the senior consumer segment. One of the key criteria for evaluating the market attractiveness of segments is consumer purchasing power resulting from the income earned. It is disposable income that determines consumer behaviour on the market to the largest extent. The aim of this article is to present the financial situation of older people in Poland. The article consists of three parts. The first one focuses on conceptualisation of the research and characteristics of the research sample. In the second part, a synthetic explanation of the essence of disposable income is followed by an analysis of income levels and self-assessed financial situation of Polish seniors. The third part addresses savings of the elderly in Poland. In that section, after a brief literature review, the structure, preferences and purposes of Polish seniors’ savings are investigated based on the research outcomes. Stworzenie anglojęzycznych wersji wydawanych publikacji finansowane w ramach umowy 768/P-DUN/2016 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.
The purpose of this article is to evaluate the level and structure of consumption and its social diversity in the years 2000–2011 in the light of the income and expenditure of households. During the last twelve years, a clear diversity in the level of income and expenditure of households was observed. The highest level of income and expenditure was characteristic for self-employed households, while the lowest – for farms. In the consumption structure of the Polish society, there was a declining share of expenditure on food, clothing and footwear as well as on education, while a share of expenditure on housing, transport and communication as well as on health care was increasing. A declining propensity to consume and a decreasing share of food expenditures in the overall expenditure show an increase in the level of wealthof Polish households. However, a growing gap between the income of the richest and poorest plainly preserves diversity in the level and structure of Polish households’ consumption.
PL
Celem artykułu jest ocena kształtowania się poziomu i struktury konsumpcji oraz jej społecznego zróżnicowania w latach 2000–2011 w świetle dochodów i wydatków gospodarstw domowych. Na przestrzeni ostatnich dwunastu lat zaobserwowano wyraźne zróżnicowanie w poziomie dochodów i wydatków gospodarstw domowych. Najwyższym poziomem dochodów i wydatków charakteryzowały się gospodarstwa pracujących na własny rachunek, a najniższym gospodarstwa rolnicze. W strukturze konsumpcji polskiego społeczeństwa odnotowano malejący udział wydatków na żywność, odzież i obuwie oraz edukację, a rosnący udział wydatków na mieszkanie, transport i łączność oraz ochronę zdrowia. Malejący udział wydatków żywnościowych i zmniejszająca się skłonność do konsumpcji świadczą o wzroście poziomu zamożności polskich gospodarstw domowych. Jednakże zwiększający się dystans między dochodami najbogatszych i najuboższych wyraźnie utrwala zróżnicowanie poziomu i struktury konsumpcji polskich gospodarstw domowych.
Artykuł stanowi studium związku koncepcji teoretycznych i empirycznych dotyczących kształtowania wyniku z odsetek gospodarstw domowych oraz jego wpływu na zysk netto polskich banków spółdzielczych. Na podstawie regulacji prawnych dokonano segmentacji przychodów i kosztów działalności bankowej, i - poprzez ukazanie cząstkowych wyników finansowych faktycznie osiąganych przez sektor spółdzielczy w latach 2005-2012 - zaobserwowano, że na zysk netto znaczący wpływ ma wynik działalności bankowej, a w nim wynik z tytułu odsetek. Po zweryfikowaniu wartości depozytów i kredytów gospodarstw domowych, dowiedziono wiodącą ich rolę w uzyskiwaniu przychodów odsetkowych i w ponoszeniu kosztów odsetkowych przez banki spółdzielcze. Przy wykorzystaniu metody korelacji liniowej, przyjęte do badania kryterium dochodowe i kryterium ceny usług świadczonych przez banki spółdzielcze wobec gospodarstw domowych, umożliwiły zweryfikowanie zależności między wynikiem z tytułu odsetek a wynikiem działalności bankowej oraz między wynikiem z tytułu odsetek a zyskiem netto. Wyraźnie silny związek korelacyjny świadczy o dominującym wpływie gospodarstw domowych na kształtowanie wyników finansowych banków spółdzielczych.
EN
The article contains studies on the connection between empirical data and theoretical concepts regarding the influence of households’ interest result on Polish cooperative banks’ net profit. Banks’ revenues and costs were segmented in accordance with legal regulations, and partial results for the period between 2005 and 2012 were analyzed. It has been observed that the households net profit is a major contributor to cooperative banks' interest result and thus to total operating result. In addition it has been demonstrated that for cooperative banks the values of households credits and deposits are the leading factors in securing interest revenues and incurring interest costs. Using the linear correlation method with the revenue criterion and the price of banking services criterion, the correlations between interest result and total operating result as well as between interest result and net profit have been verified. These strong correlations indicate the cooperative banks’ association with households.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.