Celem artykułu jest wskazanie wpływu niepewnej sytuacji dotyczącej systemów wsparcia energetyki na szacowanie opłacalności inwestycji w nowe, bardziej ekologiczne i efektywne żródło energii elektrycznej wytwarzanej w kogeneracji z ciepłem, a także porównanie efektywności inwestycji w nowe źródło w zależności od systemu wsparcia.W artykule przedstawiono ogólne przesłanki wprowadzania regulacji w gospodarkach. Na tym tle wskazano i scharakteryzowano wybrane regulacje, które wpływają na warunki inwestycji w kogeneracyjne źródła energii (wytwarzania ciepła i energii elektrycznej). Szczególną uwagę zwrócono na ryzyko regulacyjne wynikające z niedokończonego procesu legislacyjnego oraz warunki konkurencji na lokalnym rynku ciepła w kontekście wsparcia rozwoju preferowanych źródeł energii („zielonej energetyki”). Poruszono takie zagadnienia, jak: system certyfikatów w Polsce, zasada TPA, handel emisjami oraz system FIT. Następnie krótko scharakteryzowano potencjalną inwestycję oraz założenia prognostyczne dla trzech wariantów regulacji dotyczących wsparcia wytwarzania energii elektrycznej z gazu. Rozpatrzono następujące przypadki: brak wsparcia finansowego dla inwestycji, będzie obowiązywać system wsparcia w formie tzw. żółtych certyfikatów, będzie obowiązywaćsystem wsparcia w formie cen gwarantowanych FIT. Dla każdego wariantu rozpatrzono dwa podwarianty dla wyższej i niższej ceny ciepła. Na podstawie otrzymanych wyników wskazano najlepszy wariant regulacyjny z punktu widzenia inwestora oraz związane z tym potencjalne zagrożenia.
Praca dotyczy zastosowania metody DEA (Data Envelopment Analysis) w przestrzenno- -czasowej analizie efektywności inwestycji. Przedmiotem analizy były nakłady i efekty inwe-stycji w poszczególnych województwach w Polsce, w okresie 2005–2010. W analizie wykorzy-stano dane publikowane przez Główny Urząd Statystyczny. Dla potrzeb oceny efektywności wybrano trzy rodzaje nakładów i dwa rodzaje efektów inwestycyjnych. W analizie efektywności wykorzystano, proponowaną w literaturze przedmiotu, wersję metody DEA zmodyfikowaną dla potrzeb analizy efektywności instytucji non profit. Chodziło o redukcję liczby obiektów ocenia-nych jako najlepsze. Rozszerzono zbiór analizowanych obiektów o wirtualny obiekt wzorcowy i analizowano efektywność z uwzględnieniem tego dodatkowego obiektu. Szacując efektywność inwestycji w poszczególnych województwach przyjęto, że punktem odniesienia dla niej jest efektywność wzorca. Pozwoliło to na znaczną redukcję procesu obliczeniowego. Rozważano różne wzorce. Szacowano wagi nakładów i efektów dla obiektu wzorcowego, a wartości wskaź-ników efektywności pozostałych obiektów wyznaczano w relacji do otrzymanego rozwiązania wzorcowego. Uzyskane wyniki potwierdziły zarzuty stawiane metodzie DEA dotyczące redun-dancji liczby obiektów ocenianych jako najlepsze. Przeprowadzono analizę autokorelacji przestrzennej otrzymanych wyników oceny efektyw-ności inwestycji dla poszczególnych województw w badanym okresie. W tym celu wykorzystano statystykę Morana. Otrzymane wyniki wskazują na przekształcanie się, wraz z upływem czasu, relacji przestrzennych w efektywności wykorzystania inwestycji z autokorelacji ujemnej na dodat-nią, tj. na tendencję do grupowania się województw w regiony o podobnym poziomie wykorzysta-nia nakładów inwestycyjnych (niższym lub wyższym).
EN
The subject of this work is the application of the DEA (Data Envelopment Analysis) method – spatial analysis of investment efficiency for certain period of time. The inputs and the effects of investment in voivodeships in Poland during the period 2005–2010 were examined. The analysis is based on the data published by the Central Statistical Office. Three types of inputs and two types of outputs were used to estimate the effectiveness of investment. The modified DEA method for non-profit institutions was applied. The main issue concerns on reduction of the number of the most effective objects. The method used in the article is deprived of that fault. The set of analyzed objects was extended and includes virtual reference object. There were esti-mated weight coefficients of the inputs and the outputs for the reference unit. The effectiveness of investment in voivodeships was estimated with this assumption. The results of the empirical inves-tigations confirmed that DEA method has a fault of redundancy i.e. it provides unnecessary num-ber of multiple effective solutions. The results of effectiveness of investment in voivodeships were analyzed. The spatial auto-correlation method was applied. Moran statistics was used to measure the degree of dependency among values of investment efficiency. The results of investigations indicate the transformation of the spatial relationships. The negative autocorrelation changes into positive. That suggests the tendency to cumulate units with the same level of efficiency.
W artykule przedstawiono problemy z szacowaniem strat powodziowych przy użyciu wskaźników wartości mienia opublikowanych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska, Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie opracowywania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego (Dz.U. z 2013 r. poz. 104) wynikające z ich aktualności i zaprezentowano propozycje aktualizacji wskaźników do bieżących cen, a także zaproponowano dodatkowe wskaźniki szacowania strat powodziowych w produkcji rolnej oraz strat w majątku obrotowym przedsiębiorstw.
EN
This article presents the problems in estimating flood losses with the use of indicators of property value published in the Regulation of 21th December 2012 issued by the Minister of the Environment, the Minister of Transport, Construction and Maritime Economy, the Minister of Administration and Digitization, and the Minister of Internal Affairs on the development of flood threat maps and flood risk maps (Journal of Laws of 2013. pos. 104). The article describes proposals of indicators updated to current prices. Also, additional indicators are proposed for estimating flood losses in agricultural production and losses of current assets of enterprises.
W artykule podjęto ważny i aktualny, a zarazem trudny temat efektywności inwestycji podejmowanych przez sektor publiczny w danym przypadku przez gminy położone na obszarach w przeważającym stopniu wiejskich. Jego waga wynika z faktu, iż gminy położone na obszarach wiejskich charakteryzują się niskim potencjałem dochodowym i muszą szczególnie gospodarować posiadanymi środkami. Trudność wynika zaś z faktu, iż przedmiotem działalności sektora publicznego jest podaż nierynkowych dóbr publicznych, które społeczeństwu przynoszą znaczne korzyści, jednak trudno poddające się pomiarowi. Dlatego podjęto próbę oceny efektywności inwestycyjnej gmin na podstawie dających się mierzyć zmian sytuacji demograficznej gmin, dochodowej obywateli i podmiotów gospodarczych oraz finansowej samorządu. Związek pomiędzy wielkością kwot przeznaczanych na inwestycje a miarami charakteryzującymi te zmiany udowodniono metodami statystycznymi, co pozwoliło sformułować kilka wniosków dotyczących efektywności analizowanej działalności gmin. Stwierdzono wysoką, z punktu widzenia społeczeństwa, ich efektywność (wzrost dochodów ludności). Równocześnie nie dostrzeżono ich wpływu na lokalną gospodarkę (wzrost dochodów firm). Za niekorzystny uznano proces pogarszania się wyniku finansowego samorządu ze względu na niski wzrost ich dochodów, przy widocznym wzroście kosztów działalności bieżącej. W końcu za błąd uznano ukierunkowanie działalności inwestycyjnej na przyciąganie czynników z zewnątrz, zamiast na utrzymanie tych, jakimi jednostki rozporządzają.
EN
The article deals with an important and at the same time difficult current topic of the efficiency of investments made by the public sector, in this case by communes situated in predominantly rural areas. Its significance stems from the fact that communes located in rural areas are characterised by low income potential and have to manage the funds at their disposal in a specific manner. On the other hand, the difficulty lies in that the object of activity of the public sector is supply of non-market public goods, which bring great benefits to the society but are hard to measure. For this reason, an attempt has been made to evaluate communes’ investment efficiency on the basis of: measurable changes in communes’ demographic situation, citizens and economic entities’ income status and the self-government’s financial standing. The relationship between the amounts intended for investments and the measures characterising these changes has been proved by means of statistical methods, which has led to formulating some conclusions regarding the efficiency of the analysed communes’ efficiency. High efficiency of communes has been found from the point of view of the society (increase in residents’ income). Simultaneously, their influence on the local economy has not been observed (increase in companies’ income). What has been found as unfavourable is the process of the self-government’s financial result getting worse due to their low increase in income and visible rise in the costs of on-going activity. Last but not least, it has been assessed as a mistake that the investment activity aims at attracting external factors rather than maintenance of the ones that units have on their hands.
Jedną z kluczowych decyzji, jakie władze muszą podjąć w obliczu zagrożenia wojną, jest decyzja o finansowaniu działań wojennych. Najpowszechniejszymi metodami są podatki oraz zadłużenie. Praca koncentruje się na finansowaniu działań wojennych obligacjami wojennymi i opłacalnością inwestycji w te obligacje z punktu widzenia inwestorów. Badania wykazały, że strony konfliktu na początku działań wojennych mogą tanio pozyskać finansowanie. W miarę rozwoju konfliktu, rentowność obligacji rośnie, ale do pewnego poziomu. Po przekroczeniu pewnego progu nie zauważono wzrostu rentowności. Zjawisko to wytłumaczono efektem klienteli, czyli zróżnicowania grup, które nabywają instrumenty finansowe. Pierwsze emisje obligacji wojennych obejmowane są głównie przez inwestorów szukających zysku oraz tzw. „popyt patriotyczny”. W miarę rozwoju konfliktu rośnie ryzyko i utrzymuje się jedynie popyt patriotyczny. Drugą zaobserwowaną prawidłowością jest fakt, że nieopłacalne jest inwestowanie w obligacje wojenne. Obligacje wojenne znajdują się poniżej linii CAPM, co jest nieefektywnością. Nieefektywność ta wynika z popytu patriotycznego, czyli z nabywania obligacji przez obywateli, dla których chęć zysku ma drugorzędne znaczenie. Z analizy wynika także, że kraje, na terenie których nie toczą się działania wojenne, mają większą szanse na spłacenie zobowiązań. Jest to logiczne, ponieważ gospodarki krajów, które nie są zniszczone, mają większą możliwość spłaty zobowiązań. Sygnalizuje to jednak, że rynek obligacji wojennych nie jest efektywny. Inwestorzy powinni uwzględnić taką sytuację w swoich oczekiwaniach i żądać wyższej rentowności obligacji, co jednak nie miało miejsca. Kolejną prawidłowością jaką zauważono, jest fakt, że obligacje nie sygnalizują na początku konfliktu, która strona konfliktu ma większe szanse na wygraną.
EN
When facing the threat of war, one of the critical decisions the authorities are obliged to take concerns war finance. The most common methods are taxation and debt. The work addresses financing war through war bonds and the profitability of investments in these bonds from investors’ perspectives. Research has shown that parties to a conflict at the beginning of warfare can obtain cheap financing. As the conflict develops, bond yields increase but only to a certain level. Once a certain threshold is exceeded, there is no increase in the yield. The phenomenon was explained by the clientele effect, i.e., the differentiation of groups that purchase financial instruments. The first issuances of war bonds are mainly covered by investors seeking profit and the so-called "patriotic demand". As the conflict develops, the risk increases, and only patriotic demand persists. The second regularity observed is that it is unprofitable to invest in war bonds. It appears inefficient since war bonds are below the CAPM line. The inefficiency results from patriotic demand, namely when bonds are purchased by citizens whose desire for profit is of secondary importance. The analysis also shows that countries, where no warfare is taking place are more likely to discharge their obligations. That is logical, as economies of not destroyed countries are more likely to repay their liabilities. However, it indicates that the war bond market is not efficient. Investors should consider their expectations and request higher bond yields, which has not happened so far. Another regularity noted is that, at the beginning of the conflict, bonds do not signal which side to the conflict has a better chance of winning.
Jednym z najważniejszych czynników rozwoju gospodarczego są na pewno inwestycje. Mają one istotne znaczenie w strategii każdego podmiotu, który chce utrzymać się w swoim obszarze działalności. Są one determinantem postępu, nowoczesności i dynamizmu. Na ważność inwestycji wpływa kilka elementów. Pociągają za sobą zaangażowanie zazwyczaj znacznych kwot środków finansowych, co przemawia za wyborem racjonalnego źródła finansowania, a także dotyczą istotnych obszarów decyzyjnych, zarówno w kwestii wyboru efektywnego wariantu projektu, jak i wyodrębnienia ośrodków odpowiedzialności. Poszczególne opcje decyzyjne, poddane są analizie, która bada ich efektywność, wykorzystuje ona metody zróżnicowane na proste i dyskontowe. Artykuł jest poświęcony tematyce inwestycji, towarzyszącej temu zagadnieniu podstawowej terminologii. Wyszczególniono definicje i główne rodzaje inwestycji. Ponadto objęto charakterystyką pojęcie ryzyka. Omówiono także narzędzie oceny efektywności inwestycji – rachunek ekonomicznej efektywności.
EN
One of the most important factors of economic development are definitely investments. Investments have fundamental consequences in strategy of each entity, which wants to survive in its area of activity. They determine the progress, modernity and dynamism. Investments are important due to several determinants. For example: they require quite a lot of money, that is why we should choose sensible source of financing. They also refer to important decision areas both in the matter of choosing an effective variant of a project and distinguishing centers of responsibility. The decisions are exposed to analysis and their effectiveness is evaluated, while different methods are used, which are diversified into simple and complex ones. The article is dedicated to an investment and its relevant terminology. Particular attention has been paid to its definition and main types of investment. The idea of assessment of efficiency of an investment project has also been discussed here - that is the economic calculation efficiency.
Uwarunkowania ekonomiczne decyzji inwestycyjnych są kształtowane przez makrootoczenie inwestora, bliskie otoczenie rynkowe inwestora oraz samego inwestora. Uwarunkowania makroekonomiczne oraz wynikające z otoczenia rynkowego inwestora pozostają poza wpływem inwestora. Inwestor ma natomiast wpływ na wybór lokalizacji inwestycji, na kondycję finansową, na wiarygodność kredytową, zdolność zarządzania projektem, skłonność do ponoszenia ryzyka inwestycyjnego.
EN
Economic determinants of investment decisions are shaped by the macroenvironment of investor, of the investor market environment and by the investor. Macroeconomic conditions and the resulting from the market environment of the investor are outside the influence of the investor. Whereas the investor has an impact on the choice of location of investment, the financial condition, the credibility of credit, project management ability, willingness to bear the investment risk.
The main goal of the article is to present the rules for ethical investing and criteria for selecting an ethical portfolio as well as comparative analysis of the effectiveness of ethical and unethical investments. The article points out the evolution in the approach to the construction of ethical portfolios from the one based on the negative selection (exclusion of companies from “undesired” industries) toward positive selection, concentrated on selecting companies following good practices of corporate governance and having a positive social and environmental impact. Research on the effectiveness of SRI investment versus traditional investments show that in most cases the inclusion of ESG criteria in portfolio selection has a neutral impact on portfolio performance and in some cases that impact becomes positive. The research conducted for the purpose of this article, comparing the performance of real life portfolios of ethical, unethical and traditional investments, during the period of 2003–2014 has shown the dominance of portfolio returns generated by the unethical portfolio although accompanied by the higher variation of these returns, resulting from limited sectoral diversification of unethical portfolio.
PL
Głównym celem artykułu jest prezentacja zasad etycznego inwestowania i kryteriów selekcji inwestycji etycznych oraz analiza porównawcza efektywności inwestycji etycznych i nieetycznych. Artykuł wskazuje na ewolucję sposobu podejścia do budowy portfeli inwestycji etycznych: od podejścia opartego na negatywnej selekcji (wykluczenia z portfela spółek działających w branżach „niepożądanych”) w kierunku selekcji pozytywnej, koncentrującej się na wyborze spółek, które przestrzegają „zasad dobrych praktyk” ładu korporacyjnego i których działalność sprzyja interesom społecznym i środowiskowym. Badania efektywności inwestycji SRI na tle inwestycji tradycyjnych w większości przypadków sugerują, że uwzględnienie kryteriów ESG w budowie portfela ma neutralny wpływ na wyniki portfela etycznego, na tle portfeli tradycyjnych, i jedynie niekiedy wpływ ten jest pozytywny. Przeprowadzone dla potrzeb artykułu badanie porównawcze realnych portfeli inwestycji etycznych, nieetycznych i tradycyjnych dla okresu 2003–2014 wykazało natomiast dominację stóp zwrotu z portfela inwestycji nieetycznych, okupioną jednak wyższą zmiennością stóp zwrotu, wynikającą z niskiej dywersyfikacji sektorowej portfela nieetycznego.
Assessment efficiency of investments realized in the years 1996–2003 with the use of the so-called preferential loans and after accession of Poland to the European Union is the purpose of this study. Using regression methods, the impact of selected elements of the production potential of farms on the value of investment expenditures after 2004 have been defined. Conclusively, the efficiency of investments was considerably higher in the pre-accession period than after accession of Poland to the European Union. It concerns both farms differing in the values of investment expenditures as well as the investment’s direction. A particular high drop in the investment’s efficiency occurred at farms investing the most in machines and equipment. The analysis of correlation with the use of the methods of regression indicates, that the area of a farm and fixed assets had a crucial impact on the value of investment expenditures in the years 2004–2011. The level of explanation of variability of investment expenditures by the production potential and factors covariant with it is high, and for the lineal function it amounts to more than 91%.
PL
Celem pracy była ocena efektywności inwestycji realizowanych w latach 1996–2003 z wykorzystaniem tzw. kredytów preferencyjnych oraz inwestycji po akcesji Polski do Unii Europejskiej. Ponadto stosując metody regresji, określono wpływ wybranych elementów potencjału produkcyjnego tych gospodarstw na wielkość nakładów inwestycyjnych po roku 2004. Z przeprowadzonych badań wynika, że efektywność inwestycji była znacznie wyższa w okresie przedakcesyjnym niż po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Dotyczy to zarówno gospodarstw różniących się wielkością nakładów inwestycyjnych, jak i kierunkiem inwestowania. Szczególnie duży spadek efektywności inwestycji wystąpił w gospodarstwach najwięcej inwestujących w maszyny i urządzenia. Z analizy współzależności z wykorzystaniem metod regresji wynika, że powierzchnia gospodarstw oraz majątek trwały miały istotny wpływ na wielkość nakładów inwestycyjnych w latach 2004–2011. Poziom wyjaśnienia zmienności nakładów inwestycyjnych przez potencjał produkcyjny i czynniki z nim współzmienne jest wysoki i wynosi dla funkcji linowej 91%.
Celem artykułu jest ocena efektywności i ryzyka finansowego wybranych UFK z wykorzystaniem zarówno klasycznych, jak i alternatywnych mierników efektywności z uwzględnieniem ich ryzyka takich jak: współczynnik Sharpe’a, Jensena, Treynora, Sortino, UPR oraz Omega. Następnie dokonano porównania ich efektywności względem ryzyka, a tym samym wykazano, że odpowiedni zestaw mierników może stanowić nowe i pomocne narzędzie, pozwalające ubezpieczonemu podjąć prawidłową decyzję o strategii inwestowania środków w konkretne fundusze kapitałowe.
EN
The aim of the article is the analyse financial risk and evaluation efficiency of the portfolio of unit-linked insurance depending on fund investment strategy adopted were examined. For this purpose adopted a classic and alternative measures of effectiveness such as the Sharpe ratio, Jensen, Treynor, Sortino, the UPR and the Omega. Such knowledge will enable the insured to check and possibly change the proceeding strategy during the period of insurance adjusting the composition of portfolio to market situation and consequently assuring reimbursement adjusted to own needs.
Uwarunkowania pozaekonomiczne decyzji inwestycyjnych w nieruchomości stanowią przedmiot rozważania artykułu. Celem publikacji jest uporządkowanie i poszerzenie wiedzy na temat uwarunkowań efektywności projektów inwestycji w nieruchomości. Na treść publikacji składa się opis uwarunkowań: prawnych, środowiskowych i infrastrukturalnych. Wśród tych ostatnich zostały wyodrębnione uwarunkowania w zakresie infrastruktury społecznej, technicznej i instytucjonalnej.
EN
Non-economic determinants of investment decisions in real estate are the subject of the considerations in the article. The aim of the publication is to put in order and to broaden the knowledge about the conditions of the effectiveness of investment in real estate projects. The content of the publication consists of a description of the conditions of: legal, environmental and infrastructure. Among the latter were separated conditions in the area of social infrastructure, technical and institutional.